Η πρόσφατη, επεισοδιακή επίσκεψη του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, στη Λήμνο προσέλκυσε τα φώτα της δημοσιότητας κυρίως λόγω των έντονων τοπικών αντιδράσεων. Ωστόσο, μια συγκεκριμένη λεπτομέρεια στην εμφάνιση του κυβερνητικού στελέχους ήταν αυτή που προκάλεσε συζητήσεις στα πολιτικά πηγαδάκια, εγείροντας παράλληλα μια σειρά από σοβαρά ερωτήματα γύρω από την ψηφιακή ασφάλεια και την προστασία των πολιτών.

Ο υπουργός δεν επέλεξε να φορέσει τα συνηθισμένα, κλασικά γυαλιά ηλίου του. Αντιθέτως, εμφανίστηκε με ένα ζευγάρι που αρχικά θύμιζε απλές διόπτρες μυωπίας. Η πραγματικότητα, όμως, απέχει παρασάγγας, καθώς πρόκειται για τα υπερσύγχρονα «έξυπνα» γυαλιά τεχνητής νοημοσύνης (AI) που έχει αναπτύξει και εμπορεύεται η αμερικανική τεχνολογική εταιρεία Meta (μητρική εταιρεία του Facebook και του Instagram).

Η τεχνολογία αιχμής και οι κρυφές δυνατότητες καταγραφής

Ο κ. Γεωργιάδης επέλεξε να ενσωματώσει στη δημόσια παρουσία του ένα gadget τελευταίας τεχνολογίας, το οποίο παραπέμπει ευθέως σε εξοπλισμό κινηματογραφικών κατασκόπων. Τα συγκεκριμένα γυαλιά δεν είναι ένα απλό αξεσουάρ, καθώς διαθέτουν ενσωματωμένη κάμερα υψηλής ανάλυσης, ευαίσθητη συστοιχία μικροφώνων και διακριτικά, ανοιχτά ηχεία (open-ear).

Ο χρήστης τους έχει την απόλυτη δυνατότητα να τραβάει φωτογραφίες, να καταγράφει βίντεο και να πραγματοποιεί ζωντανές μεταδόσεις (live streaming) απευθείας στους λογαριασμούς του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χρησιμοποιώντας απλώς φωνητικές εντολές. Επιπλέον, μέσω της ενσωματωμένης Τεχνητής Νοημοσύνης, ο φορέας παραμένει διαρκώς συνδεδεμένος στο διαδίκτυο, σαρώνοντας ουσιαστικά το περιβάλλον γύρω του.

Το θεσμικό ατόπημα και η "μαύρη τρύπα" των προσωπικών δεδομένων

Παρότι η εξοικείωση ενός υπουργού με τις νέες τεχνολογίες είναι καταρχήν θετική, η χρήση μιας τέτοιας συσκευής καταγραφής κατά τη διάρκεια επίσημων κυβερνητικών επαφών ανοίγει μια τεράστια θεσμική συζήτηση. Η παρουσία ενός ανώτατου κρατικού αξιωματούχου, ο οποίος φέρει πάνω του συσκευή συνεχούς οπτικοακουστικής καταγραφής, δημιουργεί εύλογες ανησυχίες σχετικά με την προστασία των προσωπικών δεδομένων και την τήρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας (GDPR).

Οι συνομιλητές του υπουργού στη Λήμνο –είτε πρόκειται για απλούς, διαμαρτυρόμενους πολίτες, είτε για τοπικούς άρχοντες, είτε για το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό του νοσοκομείου– ενδέχεται να καταγράφονταν εν αγνοία τους. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι τα δεδομένα της οπτικής του επαφής θα μπορούσαν να τροφοδοτούν άμεσα τους διακομιστές (servers) και τους αλγόριθμους μιας ξένης τεχνολογικής πολυεθνικής εταιρείας.

Το ζήτημα, συνεπώς, δεν έγκειται στην όραση του υπουργού, η οποία προφανώς παραμένει οξύτατη. Το πραγματικό, πολιτικό ερώτημα που προκύπτει είναι το κατά πόσον η ηγεσία των υπουργείων αντιλαμβάνεται τα όρια μεταξύ της προσωπικής τεχνολογικής επίδειξης στα social media και της αυστηρής θεσμικής διασφάλισης του απορρήτου των Ελλήνων πολιτών σε δημόσιους και ευαίσθητους κρατικούς χώρους.