«Εξοντώσαμε τον Νίνιο Γκερέρο, τον αρχηγό της πιο αιμοδιψούς συμμορίας στον Πλανήτη Γη!». Αυτά ήταν τα λόγια του Ντόναλντ Τραμπ σε σημερινή του ανάρτηση σχετικά με το χτύπημα στον αρχηγό της συμμορίας Tren de Aragua , της μεγαλύτερης εγκληματικής οργάνωσης στη Βενεζουέλα και μιας από τις ισχυρότερες στη Λατινική Αμερική.

Όπως ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, το διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (U.S. Southern Command ή SOUTHCOM) εξαπέλυσε αεροπορικό πλήγμα για να εξοντώσει «τον Νίνιο Γκερέρο, τον διαβόητο αρχηγό της Tren de Aragua, μιας από τις πιο αιμοδιψείς τρομοκρατικές οργανώσεις στον πλανήτη Γη». Μάλιστα, μαζί δημοσίευσε και το βίντεο από τη συγκεκριμένη επίθεση. 

Η στρατιωτική επιχείρηση, επεσήμανε ο Τραμπ, «συντονίστηκε στενά με τους φίλους μας στη Βενεζουέλα, με τους οποίους συνεργαζόμαστε πολύ καλά. Ως αποτέλεσμα, οι τρομοκράτες της Tren de Aragua δεν έχουν πλέον ασφαλές καταφύγιο στη Βενεζουέλα ή οπουδήποτε αλλού». «Θα βρούμε αυτούς τους στυγερούς δολοφόνους και βαρόνους ναρκωτικών οπουδήποτε και οποτεδήποτε, και θα τους στείλουμε στα βάθη της κολάσεως όπου ανήκουν», υποσχέθηκε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

Αυτή είναι η συμμορία Tren de Aragua από τη Βενεζουέλα

Η «Tren de Aragua» είναι η ισχυρότερη εγκληματική οργάνωση στη Βενεζουέλα και η μόνη συμμορία της χώρας που κατάφερε να εδραιωθεί στο εξωτερικό. Η οργάνωση ξεκίνησε ως μια μικρή συμμορία στις φυλακές και εξελίχθηκε σε μια απειλή διακρατικού χαρακτήρα με ευρύ φάσμα εγκληματικών δραστηριοτήτων. Αρχηγός της συμμορίας μέχρι πριν το χτύπημα από τις ΗΠΑ ήταν ο Έκτορ Ράσθενφορντ Γκερέρο Φλόρες, γνωστός ως Νίνιο Γκερέρο. 

Υπό την ηγεσία του Νίνιο Γκερέρο, το Tocorón έγινε μία από τις πιο διαβόητες φυλακές της χώρας, κυρίως λόγω της ανεπίσημης πολιτικής της βενεζουελάνικης κυβέρνησης να παραχωρεί τον έλεγχο ορισμένων φυλακών σε αρχηγούς εγκληματικών οργανώσεων για να εξασφαλίζει πως δεν θα υπάρχουν αναταραχές. Αυτή η ελευθερία και τα έσοδα της συμμορίας επέτρεψαν την κατασκευή ζωολογικού κήπου, πισίνας, παιδικής χαράς, εστιατορίου και νυχτερινού κέντρου διασκέδασης εντός της φυλακής.

Με τον έλεγχο της συμμορίας να έχει εδραιωθεί σταθερά εντός της φυλακής, η Tren de Aragua άρχισε να επεκτείνει την επιρροή της. Ξεκίνησε στη γειτονιά του San Vicente, όπου καθιέρωσε αυστηρό κοινωνικό έλεγχο και μάλιστα έλαβε πόρους και υποστήριξη από την κυβέρνηση μέσω του φιλανθρωπικού ιδρύματος. Ορισμένες εγκληματικές συμμορίες που δραστηριοποιούνταν ήδη στην Αραγκούα σύναψαν συμφωνίες μη εχθροπραξίας με τη συμμορία. 

Στα χρόνια που ακολούθησαν, η συμμορία επέκτεινε το δίκτυό της σε άλλες πολιτείες της Βενεζουέλας μέσω συμμαχιών με μικρότερες ομάδες, καταλήγοντας να έχει παρουσία σε τουλάχιστον πέντε μεγάλες πολιτείες. Η εγκληματική τους γκάμα περιελάμβανε: 

εκβιασμούς, 
απαγωγές, 

εμπορία ανθρώπων με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση, 
λαθρεμπόριο μεταναστών, 
λαθρεμπόριο, 
παράνομη εξόρυξη, 
λιανική διακίνηση ναρκωτικών, 
εγκλήματα στον κυβερνοχώρο και 
κλοπές.
 

«Επένδυσαν» στην μεγάλη μετανάστευση από την Βενεζουέλα και κατέκτησε τα σύνορα

Η επέκταση της Tren de Aragua έγινε διακρατική γύρω στο 2018, όταν η συμμορία προσπάθησε να εγκατασταθεί στα σύνορα μεταξύ Βενεζουέλας και Κολομβίας, μεταξύ της βενεζουελάνικης πολιτείας Táchira και του κολομβιανού διαμερίσματος Norte de Santander. Εκεί ήρθε αντιμέτωπη με σημαντικές κολομβιανές εγκληματικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένου του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού (ELN) και των AGC. Οι ομάδες μάχονταν για τον έλεγχο των παράνομων συνοριακών διαβάσεων, γνωστών ως trochas, οι οποίες φιλοξενούν διάφορες εγκληματικές δραστηριότητες, όπως διακίνηση ναρκωτικών, λαθρεμπόριο αγαθών και διακίνηση μεταναστών.

Το Tren de Aragua άνοιξε ένα χώρο εντός της κολομβιανής παραμεθόριας πόλης La Parada, όπου πολλοί Βενεζουελάνοι μετανάστες που εγκατέλειπαν τη χώρα τους έφταναν για πρώτη φορά στην Κολομβία. Εκείνη την εποχή, η έξοδος των Βενεζουελάνων βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη και το Tren de Aragua είδε μια ευκαιρία στην απελπισία των συμπατριωτών του. Ενώ οι κύριες εγκληματικές ομάδες της Κολομβίας επικεντρώνονταν στη διακίνηση ναρκωτικών, το Tren de Aragua άρχισε να εκμεταλλεύεται συστηματικά τους Βενεζουελάνους μετανάστες, εκβιάζοντάς τους, διακινώντας τους λαθραία στην Κολομβία και αποκτώντας τον έλεγχο αρκετών κόμβων στην αγορά εμπορίας ανθρώπων με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση.

Μεταξύ 2018 και 2023, το Tren de Aragua δημιούργησε ένα διακρατικό εγκληματικό δίκτυο, ιδρύοντας πυρήνες στην Κολομβία, το Περού και τη Χιλή, με σποραδική παρουσία, σύμφωνα με πρόσθετες αναφορές, στον Ισημερινό, τη Βολιβία και τη Βραζιλία. Η ομάδα επεκτάθηκε ακολουθώντας τις μεταναστευτικές ροές από τη Βενεζουέλα, παραμένοντας αρχικά απαρατήρητη, καθώς επικεντρώθηκε αποκλειστικά στους Βενεζουελάνους μετανάστες, αφού η παρουσία τους στα συνοριακά περάσματα και στις αστικές περιοχές όπου συγκεντρώνονται αυξανόταν.

Με τους πυρήνες της συμμορίας να εδραιώνονται, διείσδυσαν στις τοπικές εγκληματικές οικονομίες, χρησιμοποιώντας επιλεκτική και εμφανή βία για να εκδιώξουν τοπικές ομάδες και να αποτελέσουν σοβαρή απειλή. Εκτός από την εκβίαση και τη διακίνηση μεταναστών, οι φατρίες του Tren de Aragua στο εξωτερικό ελέγχουν ένα σύστημα παράνομων δανείων, μικροδιακίνησης, απαγωγών, μικρής κλίμακας διεθνούς διακίνησης ναρκωτικών, διακίνησης ανθρώπων και ληστειών.

Κάθε πυρήνας της εγκληματικής οργάνωσης Tren de Aragua ειδικεύεται σε διαφορετικές δραστηριότητες, ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες, ωστόσο καθώς η βία κλιμακωνόταν ακόμα οι κυβερνήσεις κάτω από τις οποίες λειτουργούσαν ανενόχλητοι, αποφάσισαν να ασχοληθούν μαζί τους. Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας ανέκτησε τον έλεγχο της φυλακής Tocorón τον Σεπτέμβριο του 2023, στερώντας από το Tren de Aragua το ιστορικό οχυρό του, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας στη Χιλή, το Περού και την Κολομβία έχουν πραγματοποιήσει μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεις κατά της συμμορίας από το 2022.

O Λευκός Οίκος επικαλέστηκε τον Νόμο περί Ξένων Εχθρών του 1798, ισχυριζόμενος ότι το Tren de Aragua έχει εισβάλει στις Ηνωμένες Πολιτείες υπό τις οδηγίες του Νικολά Μαδούρο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν απελάσει εκατοντάδες Βενεζουελάνους μετανάστες στο Ελ Σαλβαδόρ, οι οποίοι κρατήθηκαν λόγω των φερόμενων δεσμών τους με την εγκληματική οργάνωση, σε πολλές περιπτώσεις χωρίς οι αρχές να παρουσιάσουν συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία.

Ο ηγέτης της Tren de Aragua

Ηγέτης της σκληρής εγκληματικής οργάνωσης είναι ο Héctor Rustherford Guerrero Flores, γνωστός και ως «Niño Guerrero», ο οποίος φέρεται να ηγήθηκε της Tren de Aragua από τη φυλακή Tocorón μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2023. Δραπέτευσε πριν πραγματοποιηθεί η επιχείρηση ανακατάληψης της φυλακής, αφού είχε προειδοποιηθεί εκ των προτέρων, σύμφωνα με αναφορές της κοινωνίας των πολιτών της Βενεζουέλας. Η τύχη του παρέμενε άγνωστη μέχρι και την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για την εξόντωσή του.

Σύμφωνα με τα αρχεία του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Βενεζουέλας, ο Γκερέρο ξεκίνησε την εγκληματική του «καριέρα» το 2005, όταν δολοφόνησε έναν αστυνομικό στην Aragua. Φυλακίστηκε για πρώτη φορά στο Tocorón το 2010, αλλά δραπέτευσε δύο χρόνια αργότερα. Η επανασύλληψή του και η επιστροφή του στο Τοκόρον το 2013 οδήγησαν τον Γκερέρο να εδραιώσει την εγκληματική οργάνωση Tren de Aragua μαζί με άλλους εγκληματίες, οι οποίοι έγιναν οι πιο έμπιστοι υφιστάμενοί του. Μεταξύ αυτών ήταν ο Λάρι Αμαούρι Άλβαρεζ, γνωστός ως «Λάρι Τσάνγκα», και ο Γιοχάν Χοσέ Γκερέρο, γνωστός ως «Γιοχάν Πετρίκα».

Ο Γιόχαν Πετρίκα σε... πάρτι:

Ο Αλβαρεζ δραπέτευσε το 2015 από το Tocorón και το 2018 έφτασε στη Χιλή για να ηγηθεί της επέκτασης και της εδραίωσης της εγκληματικής ομάδας στη χώρα. Το 2022, όταν η χιλιανή αστυνομία άρχισε να τον ερευνά, κατέφυγε στην Κολομβία, από όπου συνέχισε να ηγείται των επιχειρήσεων της φατρίας στη Χιλή, καθώς και να σχεδιάζει τη στρατηγική επέκτασης της συμμορίας στην Κολομβία. Ο Αλβαρεζ συνελήφθη τον Ιούλιο του 2024 στο διαμέρισμα Quindío της Κολομβίας.

Από την πλευρά του, ο Γιόχαν Πετρίκα έχει αφιερωθεί στην ηγεσία μιας ισχυρής παράνομης ομάδας εξόρυξης χρυσούστο Las Claritas, που βρίσκεται στο νότιο τμήμα της πολιτείας Μπολιβάρ. Ορισμένες αναφορές υποδηλώνουν ότι ο Niño Guerrero ενδέχεται να κρυβόταν μαζί με τον Πετρίκα εκεί μετά την εισβολή στο Tocorón.

Γιατί η Tren de Aragua ήταν σε παρακμή

Η Tren de Aragua ήταν η πρώτη εγκληματική ομάδα της Βενεζουέλας που επεκτάθηκε σε ολόκληρη τη Νότια Αμερική, γεγονός που την οδήγησε να θεωρηθεί απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια. Ωστόσο, η διεθνής επέκτασή της φαίνεται να έχει επιβραδυνθεί, ενώ η απώλεια της βάσης των δραστηριοτήτων στη φυλακή Tocorón και η σύλληψη πολλών υψηλόβαθμων ηγετών στην Κολομβία φαίνεται να έχουν επηρεάσει εν μέρει τις διακρατικές δραστηριότητές της.

Επιπλέον, οι δυνάμεις ασφαλείας σε ολόκληρη την περιοχή έχουν επενδύσει πόρους στην καταδίωξη των κυττάρων της συμμορίας. Οι αρχές στην Κολομβία, τη Χιλή και το Περού έχουν συλλάβει εκατοντάδες μέλη της συμμορίας από το 2022. Αυτά τα πλήγματα έχουν οδηγήσει σε περαιτέρω κατακερματισμό εντός της ομάδας, η οποία σήμερα λειτουργεί περισσότερο ως ένα σύνολο διάσπαρτων παραρτημάτων παρά ως μια συνεκτική οργάνωση.

Η μαζική μετανάστευση που επέτρεψε την επέκταση του Tren de Aragua έχει επίσης αλλάξει. Υπήρχε ελάχιστη εγκληματική υποδομή στη Νότια Αμερική προετοιμασμένη για τον αριθμό των Βενεζουελάνων μεταναστών που ταξίδεψαν σε ολόκληρη την ήπειρο μεταξύ 2018 και 2022, επιτρέποντας στο Tren de Aragua να παρέμβει και να διεκδικήσει μεγάλο μέρος των κερδών.

Η μετατόπιση των μεταναστευτικών διαδρομών από το νότο προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, διαμέσου της Κολομβίας και της Κεντρικής Αμερικής, μείωσε τα έσοδα από τους μετανάστες στο έδαφος της Tren de Aragua, και δεδομένου ότι η λαθρομεταφορά μεταναστών και η εμπορία ανθρώπων κατά μήκος της διαδρομής προς το βορρά ελέγχονταν ήδη από ισχυρές εγκληματικές ομάδες, η Tren de Aragua δεν μπόρεσε να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτή την εγκληματική αγορά.