Σε μια κίνηση που μπορεί να σηματοδοτήσει μια νέα σελίδα στις τεταμένες σχέσεις μεταξύ Καράκας και Ουάσιγκτον προχώρησε η ηγεσία της Βενεζουέλας. Η προσωρινή πρόεδρος της χώρας Ντέλσι Ροντρίγκες σε δημόσια τοποθέτησή της εξέφρασε την πρόθεση της κυβέρνησης να καθίσει στο τραπέζι των συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου η διπλωματική σκακιέρα της Λατινικής Αμερικής βρίσκεται σε αναβρασμό και κάθε κίνηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.

Το μήνυμα της Ντέλσι Ροντρίγκες

Η κυρία Ροντρίγκες η οποία ανέλαβε τα ηνία της χώρας μετά την προσωρινή αποχώρηση του Νικολάς Μαδούρο για λόγους υγείας ή άλλους υπηρεσιακούς λόγους εμφανίστηκε ενωτική και αποφασιστική. Μιλώντας ενώπιον υποστηρικτών και αξιωματούχων τόνισε χαρακτηριστικά πως η Βενεζουέλα είναι έτοιμη για έναν διάλογο «χωρίς φόβο».

Η φράση αυτή έχει πολλαπλές αναγνώσεις. Από τη μια πλευρά δείχνει την αυτοπεποίθηση του καθεστώτος ότι μπορεί να διαπραγματευτεί επί ίσοις όροις και από την άλλη στέλνει ένα σήμα ότι η Βενεζουέλα δεν προσέρχεται στις συζητήσεις από θέση αδυναμίας αλλά ως κυρίαρχο κράτος που απαιτεί σεβασμό. Η προσωρινή πρόεδρος υπογράμμισε πως η χώρα της δεν φοβάται να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις και να αναζητήσει λύσεις μέσα από τη διπλωματική οδό αρκεί να τηρούνται οι αρχές της εθνικής κυριαρχίας.

Οι προϋποθέσεις για την επανέναρξη των σχέσεων

Παρά το άνοιγμα η Ντέλσι Ροντρίγκες δεν παρέλειψε να θέσει το πλαίσιο εντός του οποίου μπορεί να ευδοκιμήσει αυτός ο διάλογος. Η βασική προϋπόθεση που θέτει το Καράκας είναι ο αμοιβαίος σεβασμός. Η ηγεσία της Βενεζουέλας επιδιώκει την άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί από τις ΗΠΑ και έχουν γονατίσει την οικονομία της χώρας.

Ο διάλογος σύμφωνα με την Ροντρίγκες δεν μπορεί να διεξαχθεί υπό καθεστώς πιέσεων ή απειλών. Η Βενεζουέλα επιθυμεί την ομαλοποίηση των σχέσεων με τη υπερδύναμη του βορρά αλλά όχι με όρους υποτέλειας. Η αναφορά στον διάλογο «χωρίς φόβο» ερμηνεύεται και ως απάντηση στη σκληρή ρητορική που κατά καιρούς υιοθετεί η Ουάσιγκτον απέναντι στο καθεστώς Μαδούρο.

Το παρασκήνιο και οι διεθνείς ισορροπίες

Η δήλωση της Ροντρίγκες δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Έρχεται σε μια στιγμή που οι ενεργειακές ανάγκες της Δύσης και οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις δημιουργούν ρωγμές στο μέτωπο της απομόνωσης της Βενεζουέλας. Οι ΗΠΑ από την πλευρά τους έχουν δείξει κατά καιρούς σημάδια ότι θα μπορούσαν να χαλαρώσουν τη στάση τους εάν υπάρξουν απτά βήματα προς τον εκδημοκρατισμό και τη διενέργεια ελεύθερων εκλογών.

Η προσωρινή πρόεδρος γνωρίζει ότι ο δρόμος για την αποκατάσταση των σχέσεων είναι μακρύς και δύσβατος. Ωστόσο η δημόσια αυτή πρόσκληση αποτελεί μια στρατηγική κίνηση που μεταφέρει το μπαλάκι στο γήπεδο των Αμερικανών. Μένει να φανεί αν η διοίκηση στην Ουάσιγκτον θα ανταποκριθεί σε αυτό το κάλεσμα και αν θα υπάρξουν ουσιαστικές εξελίξεις που θα βγάλουν τις διμερείς σχέσεις από τον πάγο.

Η τοποθέτηση της Ροντρίγκες καταγράφεται ως μια σημαντική εξέλιξη στην εξωτερική πολιτική της Βενεζουέλας δείχνοντας πως παρά την έντονη αντιπαρελθέση ο δίαυλος επικοινωνίας δεν έχει κλείσει οριστικά. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ενδιαφέρον αυτές τις εξελίξεις καθώς η σταθερότητα στην περιοχή της Λατινικής Αμερικής επηρεάζει άμεσα τις παγκόσμιες ισορροπίες.