Σε μια περίοδο όπου οι τεκτονικές πλάκες της διεθνούς γεωπολιτικής μετατοπίζονται βίαια, η φετινή Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου (MSC) αποκτά χαρακτήρα κατεπείγοντος. Στους διαδρόμους του ιστορικού ξενοδοχείου Bayerischer Hof, η ατζέντα δεν κυριαρχείται μόνο από τις παραδοσιακές εστίες έντασης στην Ανατολική Ευρώπη ή τη Μέση Ανατολή, αλλά στρέφεται αποφασιστικά προς τον Βορρά. Φέτος, είναι αδιαμφισβήτητα «η στιγμή της Γροιλανδίας».
Ευρωκοινοβούλιο: Εγκρίθηκε ψήφισμα για την πλήρη αναγνώριση των τρανς γυναικών
Η τεράστια αυτή νήσος, αυτόνομη επικράτεια της Δανίας, έχει πάψει να αποτελεί απλώς ένα παγωμένο σύνορο και έχει μετατραπεί στο θερμότερο σημείο στρατηγικού ενδιαφέροντος για τη Δύση. Με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να έχει επιστρέψει στον Λευκό Οίκο και να επαναφέρει στο τραπέζι το δόγμα της «Αμερικανικής Ισχύος», η Γροιλανδία αναγνωρίζεται πλέον ως ο ακρογωνιαίος λίθος για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ και την ενεργειακή αυτονομία της Δύσης.
Η Γεωπολιτική Αξία του «Παγωμένου Γίγαντα»
Η συζήτηση στο Μόναχο περιστρέφεται γύρω από το γεγονός ότι η Γροιλανδία ελέγχει τα περάσματα μεταξύ του Αρκτικού και του Ατλαντικού Ωκεανού (το λεγόμενο κενό GIUK - Greenland, Iceland, UK). Σε μια εποχή όπου η Ρωσία έχει ενισχύσει σημαντικά τον Βόρειο Στόλο της και η Κίνα αυτοαποκαλείται «κράτος κοντά στην Αρκτική», η στρατιωτική σημασία της νήσου είναι ανεκτίμητη.
Το χοντραίνει η Κίνα: Έστειλε πλοίο "καταστροφέα των αεροπλανοφόρων" σε απόσταση βολής από το Ιράν
Αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ και αμερικανικοί παράγοντες τονίζουν στο Μόναχο ότι η αεροπορική βάση της Θούλης (Thule Air Base), η βορειότερη βάση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, πρέπει να αναβαθμιστεί περαιτέρω. Η βάση αυτή αποτελεί τα «μάτια και τα αυτιά» της Δύσης, παρέχοντας προειδοποίηση για βαλλιστικούς πυραύλους και ελέγχοντας τους δορυφόρους σε πολική τροχιά. Η ασφάλεια της Γροιλανδίας ταυτίζεται πλέον απόλυτα με την ασφάλεια της Βόρειας Αμερικής και της Ευρώπης.
Ο Πόλεμος των Σπάνιων Γαιών
Πέραν της στρατιωτικής αξίας, η Διάσκεψη του Μονάχου εστιάζει στην οικονομική διάσταση. Η Γροιλανδία «κάθεται» πάνω σε μερικά από τα μεγαλύτερα ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα σπάνιων γαιών στον πλανήτη. Πρόκειται για υλικά απαραίτητα για την κατασκευή microchips, μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων, ανεμογεννητριών και προηγμένων οπλικών συστημάτων.
Με δεδομένη την προσπάθεια της Δύσης να απεξαρτηθεί από την κινεζική κυριαρχία στην εφοδιαστική αλυσίδα των σπάνιων γαιών, η Γροιλανδία φαντάζει ως η λύση του προβλήματος. Οι συζητήσεις στο Μόναχο αφορούν το πώς θα μπορέσουν αμερικανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες να επενδύσουν γρήγορα και αποτελεσματικά στην εξόρυξη αυτών των πόρων, παρακάμπτοντας τα γραφειοκρατικά και περιβαλλοντικά εμπόδια, αλλά και τον κινεζικό ανταγωνισμό που προσπαθεί να διεισδύσει στην περιοχή μέσω επενδύσεων.
Ο Παράγοντας Τραμπ και η Δανία
Η παρουσία της αμερικανικής αντιπροσωπείας υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ δίνει έναν ιδιαίτερο τόνο στη φετινή διάσκεψη. Υπενθυμίζεται ότι κατά την προηγούμενη θητεία του, ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε εκφράσει την επιθυμία να «αγοράσει» τη Γροιλανδία, προκαλώντας τότε διπλωματικό επεισόδιο με την Κοπεγχάγη.
ΗΠΑ: Στέλνουν το USS Gerald R. Ford στη Μέση Ανατολή – Τελεσίγραφο Τραμπ στο Ιράν
Τώρα, η προσέγγιση είναι πιο ρεαλιστική αλλά εξίσου πιεστική. Οι ΗΠΑ δεν ζητούν αγορά, αλλά αποκλειστικότητα και στρατηγική συνεργασία. Η Πρωθυπουργός της Δανίας και η τοπική κυβέρνηση της Γροιλανδίας βρίσκονται σε μια λεπτή ισορροπία. Από τη μία, επιθυμούν τις επενδύσεις και την ασφάλεια που προσφέρουν οι ΗΠΑ, από την άλλη, θέλουν να διασφαλίσουν ότι η κυριαρχία τους και το περιβάλλον της Αρκτικής δεν θα θυσιαστούν στον βωμό του ανταγωνισμού των υπερδυνάμεων.
Κλιματική Αλλαγή: Ευκαιρία και Απειλή
Παράδοξο αποτελεί το γεγονός ότι η κλιματική αλλαγή, η οποία απειλεί τον πλανήτη, είναι αυτή που καθιστά τη Γροιλανδία προσβάσιμη. Το λιώσιμο των πάγων αποκαλύπτει τον ορυκτό πλούτο και ανοίγει νέους εμπορικούς δρόμους μέσω του Βόρειου Περάσματος.
Στο Μόναχο, οι συζητήσεις για την κλιματική ασφάλεια συνδέονται άμεσα με τη σκληρή ισχύ. Η τήξη των πάγων διευκολύνει τη δραστηριότητα των ρωσικών υποβρυχίων και αυξάνει την ανάγκη για ναυτική παρουσία του ΝΑΤΟ στην περιοχή.
Η φετινή Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: Η εποχή που η Αρκτική ήταν μια περιοχή «χαμηλής έντασης» έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Η Γροιλανδία βρίσκεται πλέον στο κέντρο του χάρτη και οι αποφάσεις που θα ληφθούν ή θα δρομολογηθούν στο Μόναχο θα καθορίσουν ποιος θα ελέγχει το μέλλον του Βορρά και, κατ' επέκταση, κρίσιμες πτυχές της παγκόσμιας οικονομίας και ασφάλειας για τις επόμενες δεκαετίες.
