Σταδιακή αποκλιμάκωση των πιέσεων στις τιμές στο πετρέλαιο προβλέπει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ), εκτιμώντας ότι η απερίσκεπτη λειτουργία στα Στενά του Ορμούζ θα σταθεροποιήσει την αγορά.
Στη μηνιαία έκθεσή του, ο ΔΟΕ σημειώνει ότι η ενδιάμεση συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την αποκατάσταση των ενεργειακών ροών (πετρέλαιο και φυσικό αέριο) στην περιοχή και ιδιαίτερα στα Στενά του Ορμούζ.
Η συμφωνία προβλέπει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη, καθώς και την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού που είχε περιορίσει σημαντικά τη διακίνηση πετρελαίου.
Σύμφωνα με τον Οργανισμό, η κρίση προκάλεσε τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς πετρελαίου των τελευταίων ετών, επηρεάζοντας περισσότερα από 14 εκατομμύρια βαρέλια ημερήσιας παραγωγής στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, η πρόσφατη συμφωνία αναμένεται να επιτρέψει τη σταδιακή επιστροφή της παραγωγής και των εξαγωγών σε φυσιολογικά επίπεδα.
«Εφόσον η συμφωνία παραμείνει σε ισχύ, οι εξαγωγές και η παραγωγή πετρελαίου από τις χώρες του Κόλπου αναμένεται να ανακάμψουν σταδιακά, ιδιαίτερα καθώς οι ιρανικές εξαγωγές θα μπορούν να επανέλθουν πλήρως μετά την άρση των περιορισμών», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση.
Σημάδια ανάκαμψης στις εξαγωγές
Ο ΔΟΕ επισημαίνει ότι ήδη από τις αρχές Ιουνίου καταγράφονται ενδείξεις βελτίωσης της κατάστασης. Οι μεταφορές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ αυξήθηκαν αισθητά, κυρίως χάρη στην ενίσχυση των μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο στον Κόλπο του Ομάν.
Ως αποτέλεσμα, οι συνολικές εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή ανήλθαν στα περίπου 12 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έναντι 9,6 εκατομμυρίων βαρελιών τον Μάιο, όταν η κρίση βρισκόταν στο αποκορύφωμά της.
Παρά τα θετικά σημάδια, ο Οργανισμός προειδοποιεί ότι η πλήρης αποκατάσταση των ενεργειακών ροών δεν είναι δεδομένη. Όπως αναφέρεται στην έκθεση, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις, όπως οι επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης, οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα και διάφορα τεχνικά ζητήματα που θα μπορούσαν να επιβραδύνουν την επιστροφή στην κανονικότητα.
Υποχώρηση της ζήτησης πετρελαίου
Παράλληλα με την ανάκαμψη της προσφοράς, ο ΔΟΕ εκτιμά ότι η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου θα συνεχίσει να κινείται πτωτικά κατά τη διάρκεια του 2026.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, η παγκόσμια κατανάλωση αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου 1,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, μετά την έντονη πτώση που καταγράφηκε το διάστημα Απριλίου – Ιουνίου, όταν η ζήτηση υποχώρησε κατά σχεδόν 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Οι αναλυτές του Οργανισμού σημειώνουν ότι η κάμψη της ζήτησης δεν περιορίζεται πλέον στις χώρες που επηρεάστηκαν άμεσα από τη σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν, αλλά επεκτείνεται σε όλες σχεδόν τις μεγάλες αγορές καυσίμων διεθνώς. Ιδιαίτερα έντονες πιέσεις καταγράφονται στην κατανάλωση ντίζελ, γεγονός που αντανακλά την επιβράδυνση της βιομηχανικής δραστηριότητας σε αρκετές περιοχές του κόσμου.
Ωστόσο, οι εκτιμήσεις για τα επόμενα χρόνια είναι πιο αισιόδοξες. Ο ΔΟΕ προβλέπει ότι από το 2027 η ζήτηση θα επανέλθει σε ανοδική τροχιά, καθώς οι χαμηλότερες τιμές πετρελαίου και η βελτίωση των οικονομικών συνθηκών θα ενισχύσουν την κατανάλωση.
Πλεόνασμα στην αγορά το 2027
Στην πρώτη του πρόβλεψη για το 2027, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα αυξηθεί κατά περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ενώ η ζήτηση θα ενισχυθεί με πολύ χαμηλότερο ρυθμό, κατά περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Η διαφορά αυτή αναμένεται να οδηγήσει σε πλεόνασμα άνω των 5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, καθώς οι παραγωγικές δυνατότητες των χωρών της Μέσης Ανατολής θα επανέρχονται πλήρως μετά την κρίση.
Όπως επισημαίνει ο Οργανισμός, ένα τέτοιο πλεόνασμα θα μπορούσε να λειτουργήσει ευεργετικά για την παγκόσμια αγορά, δίνοντας τη δυνατότητα στις χώρες να αναπληρώσουν τα στρατηγικά τους αποθέματα και να ενισχύσουν την ενεργειακή τους ασφάλεια.
Τα αποθέματα παραμένουν χαμηλά
Παρά τις θετικές μεσοπρόθεσμες προοπτικές, η αγορά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει βραχυπρόθεσμες προκλήσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΟΕ, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται σταθερά από την έναρξη της κρίσης στα τέλη Φεβρουαρίου, με ρυθμό περίπου 3,8 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.
Μόνο τον Μάιο, η μείωση των αποθεμάτων υπολογίζεται σε περίπου 4,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Ο Οργανισμός εκτιμά ότι τα αποθέματα ενδέχεται να συνεχίσουν να υποχωρούν βραχυπρόθεσμα, μέχρι να αρχίσει να αποτυπώνεται στην αγορά η πλήρης επαναφορά της παραγωγής και των εξαγωγών από τη Μέση Ανατολή.
Για τον λόγο αυτό, παρά τη βελτίωση του κλίματος μετά τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές πετρελαίου δεν έχει εξαλειφθεί και ότι οι τιμές ενδέχεται να παραμείνουν ευμετάβλητες τους επόμενους μήνες.
