Χωρίς φρένα συνεχίζεται το ράλι του χρυσού. Μετά την απόφαση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ να διατηρήσει αμετάβλητο το βασικό της επιτόκιο στο εύρος 3,5%–3,75%, η τιμή του πολύτιμου μετάλλου εκτοξεύεται τα ξημερώματα της Πέμπτης, πάνω από τα 5.500 δολάρια η ουγκιά για πρώτη φορά στα χρονικά.

Είναι μία κούρσα που δεν θυμίζει απλώς «ασφαλές καταφύγιο», αλλά μια αγορά σε κατάσταση απορρύθμισης.

Νέα ρεκόρ και ασήμι

Οι τιμές spot του χρυσού σημείωσαν άνοδο άνω του 3%, φτάνοντας στα 5.501 δολάρια ανά ουγκιά, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για τον Φεβρουάριο άγγιξαν τα 5.568 δολάρια.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στον άργυρο: η τιμή spot ξεπέρασε τα 119 δολάρια, με τα futures να πλησιάζουν τα 118,7 δολάρια, καταγράφοντας νέα ιστορικά υψηλά.

Ο άργυρος έχει εκτιναχθεί πάνω από 145% μέσα στο 2025, ενώ μόνο από την αρχή του έτους η άνοδος αγγίζει το 65%, επιβεβαιώνοντας ότι το ράλι δεν περιορίζεται στον χρυσό αλλά διαχέεται σε ολόκληρο το σύμπλεγμα των πολύτιμων – και πλέον και των βασικών – μετάλλων.

Από το “melt up” του χρυσού στο melt up των πάντων

«Προβλέπαμε ένα melt up στον χρυσό από τις αρχές του περασμένου έτους», σημειώνει ο Ed Yardeni, πρόεδρος της Yardeni Research στο CNBC.

«Αυτό όμως έχει μετατραπεί σε melt up σε όλα τα πολύτιμα μέταλλα, σε πολλά βασικά μέταλλα και ακόμη και στις σπάνιες γαίες».

Η εικόνα αυτή, σύμφωνα με αναλυτές, αντανακλά κάτι βαθύτερο από την κλασική ζήτηση για ασφάλεια. Αντανακλά ένα σύστημα όπου το χρήμα ψάχνει απεγνωσμένα “σπίτι”.

«Η αγορά είναι σπασμένη»

Η γλώσσα των ειδικών γίνεται όλο και πιο ωμή. «Θα χαρακτήριζα τις αγορές πολύτιμων μετάλλων ως “σπασμένες”, με πρωτοφανή μεταβλητότητα», δηλώνει η Nicky Shiels της MKS PAMP.

Κατά την ίδια, οι κινήσεις των τιμών καθοδηγούνται πλέον λιγότερο από τη φυσική προσφορά και ζήτηση και περισσότερο από ασταθείς ροές ρευστότητας, οι οποίες προκαλούν ακραίες διακυμάνσεις και επαναλαμβανόμενες αποσυνδέσεις από τα θεμελιώδη μεγέθη.

Το αδύναμο δολάριο και ο «αδύναμος παρονομαστής»

Στον πυρήνα της ανόδου βρίσκεται και το δολάριο. Ο δείκτης του αμερικανικού νομίσματος έχει υποχωρήσει σχεδόν 11% σε βάθος 12 μηνών, λειτουργώντας ως καταλύτης για τα εμπορεύματα που αποτιμώνται σε δολάρια.

Όπως εξηγούν διαχειριστές κεφαλαίων, ο χρυσός λειτουργεί εν μέρει σαν νόμισμα: όταν ο «παρονομαστής» αποδυναμώνεται, η τιμή του εκτοξεύεται. Όμως, ακόμη και αυτό δεν αρκεί για να δικαιολογήσει κινήσεις της τάξης του +200% σε ορισμένα μέταλλα.

Το ασήμι ως υβριδικό στοίχημα

Ο άργυρος ενισχύεται όχι μόνο ως πολύτιμο μέταλλο, αλλά και ως βιομηχανική πρώτη ύλη. Η ζήτηση από την ηλιακή ενέργεια, την ηλεκτρονική και την ηλεκτροκίνηση προστίθεται σε μια ήδη περιορισμένη προσφορά, ενισχύοντας την ανοδική δυναμική.

Ωστόσο, ακριβώς επειδή η αγορά του αργύρου είναι μικρότερη, ακόμη και μέτριες εισροές κεφαλαίων μπορούν να προκαλέσουν εκρηκτικές κινήσεις – και εξίσου βίαιες διορθώσεις.

Ρευστότητα χωρίς προορισμό

Ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας είναι η υπερβάλλουσα ρευστότητα στις παγκόσμιες αγορές. Καθώς οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων ανεβαίνουν, οι επενδυτές μπορούν να δανείζονται περισσότερα μέσω margin και άλλων μορφών μόχλευσης, δημιουργώντας «νέο χρήμα» στο σύστημα.

Όταν οι αποτιμήσεις στις μετοχές τεντώνουν, μέρος αυτής της ρευστότητας μετακινείται στα μέταλλα – όχι επειδή άλλαξαν δραστικά τα θεμελιώδη, αλλά επειδή η ρευστότητα χρειάζεται προσωρινό καταφύγιο.

Αποσύνδεση από την πραγματική οικονομία;

Το αποτέλεσμα είναι τιμές που δείχνουν αποκομμένες από την πραγματική φυσική ζήτηση. Σε αγορές μικρότερου μεγέθους, όπως ο άργυρος ή η πλατίνα, η επίδραση της κερδοσκοπίας είναι δυσανάλογα μεγάλη.

Η ανησυχία πολλών αναλυτών δεν είναι μόνο το ύψος των τιμών, αλλά και η ασυμμετρία του κινδύνου: όταν η ρευστότητα αποσυρθεί, η διόρθωση μπορεί να είναι εξίσου απότομη.

Το νέο μήνυμα των αγορών

Ο χρυσός στα 5.500 δολάρια δεν είναι απλώς ένα ακόμη ρεκόρ. Είναι ένα μήνυμα δυσπιστίας απέναντι στα νομίσματα, στα ομόλογα και – τελικά – στη σταθερότητα του ίδιου του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό δεν είναι αν οι αγορές μετάλλων έχουν «σπάσει». Είναι πόσο ακόμη μπορεί να αντέξει αυτή η αποσύνδεση πριν το εκκρεμές γυρίσει απότομα προς την άλλη πλευρά.