Το νεοσύστατο «Συμβούλιο Ειρήνης» θα λειτουργεί σε συνεργασία με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, όπως δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, παρουσιάζοντας την πρωτοβουλία του στο Νταβός. Σύμφωνα με τον ίδιο, βασικός στόχος του εγχειρήματος είναι η ανοικοδόμηση της Γάζας, ενώ παράλληλα το Συμβούλιο θα αναλαμβάνει ρόλο στην επίλυση διεθνών συγκρούσεων.

Η αναφορά του Τραμπ στη συνεργασία με τον ΟΗΕ ήρθε ως απάντηση σε επικρίσεις που υποστηρίζουν ότι το νέο όργανο δημιουργείται για να λειτουργήσει ανταγωνιστικά προς τα Ηνωμένα Έθνη.

Υπογραφή ιδρυτικού χάρτη και διευρυμένη εντολή

Εντός της ημέρας αναμένεται να υπογραφεί ο ιδρυτικός χάρτης του Συμβουλίου, το οποίο θα τελεί υπό τον άμεσο έλεγχο του ίδιου του Αμερικανού προέδρου. Το σχέδιο προβλέπει πολύ ευρύτερη εντολή, που δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο παλαιστινιακό ζήτημα, αλλά επεκτείνεται σε παγκόσμια ζητήματα ειρήνης και ασφάλειας.

Ένα δισεκατομμύριο δολάρια για μόνιμη έδρα

Σύμφωνα με υψηλόβαθμο αξιωματούχο της κυβέρνησης Τραμπ, περίπου 35 ηγέτες έχουν ήδη αποδεχθεί την πρόσκληση συμμετοχής, από τις περίπου 50 που εστάλησαν. Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε το νέο σχήμα ως «το καλύτερο συμβούλιο που έχει σχηματιστεί ποτέ», κατά τη διάρκεια συνάντησής του με τον Αιγύπτιο πρόεδρο Αμπντέλ Φάταχ αλ-Σίσι, ο οποίος συγκαταλέγεται στους συμμετέχοντες.

Το κόστος συμμετοχής για μια μόνιμη έδρα ανέρχεται στο ένα δισεκατομμύριο δολάρια, στοιχείο που υπογραμμίζει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του εγχειρήματος.

Αντιδράσεις και επιφυλάξεις από συμμάχους

Ο Τραμπ δήλωσε στο Νταβός ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει αποδεχθεί την πρόσκληση, αν και νωρίτερα ο Ρώσος πρόεδρος είχε περιοριστεί να αναφέρει ότι το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας του έχει λάβει εντολή «να μελετήσει» την πρόταση. Παράλληλα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου γνωστοποίησε ότι θα συμμετάσχει.

Ωστόσο, σημαντικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, εξέφρασαν σοβαρές επιφυλάξεις. Η Βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών Ιβέτ Κούπερ ξεκαθάρισε ότι το Λονδίνο δεν θα υπογράψει τη συνθήκη, επικαλούμενη ανησυχίες για πιθανή συμμετοχή της Ρωσίας.

Ισχυρή παρουσία από τη Μέση Ανατολή

Σε αντίθεση με τις ευρωπαϊκές επιφυλάξεις, πολλές χώρες της Μέσης Ανατολής δήλωσαν πρόθυμες να συμμετάσχουν, μεταξύ αυτών η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ. Ο Αμερικανός πρόεδρος, πάντως, δεν έκρυψε την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι δεν έχει τιμηθεί με Νόμπελ Ειρήνης, επαναλαμβάνοντας τον ισχυρισμό ότι έχει συμβάλει στον τερματισμό οκτώ πολέμων, κάτι που αμφισβητείται.

Λιγότεροι συμμετέχοντες από το αναμενόμενο

Η τελετή υπογραφής του νέου «Board of Peace» πραγματοποιήθηκε στο Νταβός με τη συμμετοχή λιγότερων από 20 χωρών, αριθμός αισθητά μικρότερος από τους περίπου 35 που είχαν αρχικά ανακοινωθεί. Απουσίαζαν πλήρως χώρες της Δυτικής Ευρώπης, σε ένα κλίμα επιφυλακτικότητας απέναντι σε ένα όργανο που θα μπορούσε να περιλαμβάνει και αντιπάλους, όπως η Ρωσία.

Η γεωγραφική σύνθεση των συμμετεχόντων έδειξε σαφή κλίση προς τη Μέση Ανατολή, τη Νότια Αμερική και την Κεντρική Ασία. Στη σκηνή βρέθηκαν εκπρόσωποι από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Αργεντινή και την Παραγουάη, μεταξύ άλλων.

Η τελική λίστα συμμετεχόντων

Στο Board of Peace συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, εκπρόσωποι από το Μπαχρέιν και το Μαρόκο, ο πρωθυπουργός της Αρμενίας, ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, καθώς και οι πρωθυπουργοί της Βουλγαρίας και της Ουγγαρίας, η οποία αποτελεί τη μοναδική χώρα της ΕΕ στο σχήμα.

Επιπλέον, παρόντες είναι ο πρόεδρος της Ινδονησίας, ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ιορδανίας, ο πρόεδρος του Κοσσυφοπεδίου, οι πρωθυπουργοί του Πακιστάν και του Κατάρ, καθώς και οι υπουργοί Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας και της Τουρκίας. Το σχήμα συμπληρώνουν ο πρόεδρος του Ουζμπεκιστάν και ο πρωθυπουργός της Μογγολίας.

Ανησυχία για την πρόσκληση Πούτιν και επαφές με Ζελένσκι

Η πρόσκληση που απηύθυνε ο Ντόναλντ Τραμπ προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν προκαλεί έντονη ανησυχία στους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών, με την Ουκρανία να βρίσκεται στο επίκεντρο των αντιδράσεων. Το Κίεβο επιδιώκει τον τερματισμό ενός πολέμου που διαρκεί σχεδόν τέσσερα χρόνια, μετά τη ρωσική εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει προγραμματίσει συνάντηση με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σήμερα στις 13.00 τοπική ώρα (14.00 ώρα Ελλάδος), λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της δημιουργίας του «Συμβουλίου Ειρήνης».

Ομιλία Ζελένσκι και δηλώσεις Τραμπ

Μετά τη συνάντηση, ο πρόεδρος της Ουκρανίας αναμένεται να εκφωνήσει ομιλία στις 14.30 τοπική ώρα (15.30 ώρα Ελλάδος). Χθες, Τετάρτη, από το Νταβός, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι Ρωσία και Ουκρανία θα ήταν «ηλίθιες» αν δεν καταλήξουν σε συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης, την οποία είχε δεσμευθεί ότι θα επιλύσει μέσα σε μία ημέρα, όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του πριν από έναν χρόνο.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία, έναν ισχυρισμό που διατυπώνει συχνά, αν και κατά καιρούς αποδίδει την ευθύνη για την απουσία κατάπαυσης του πυρός είτε στη Μόσχα είτε στο Κίεβο.

Αποστάσεις από την αμερικανική βοήθεια

Διαχρονικά απρόθυμος να ενισχύσει στρατιωτικά την Ουκρανία, ο Τραμπ υποστήριξε χθες ότι το ΝΑΤΟ και η Ευρώπη πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη για την Ουκρανία, τονίζοντας πως αυτό δεν αποτελεί πρωτίστως ζήτημα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Παράλληλα, ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ αναμένεται να αναχωρήσει σήμερα από το Νταβός με προορισμό τη Μόσχα, συνοδευόμενος από τον γαμπρό του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, για συνομιλίες με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Φόβοι για απώλεια διεθνούς ενδιαφέροντος

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε δηλώσει την Τρίτη ότι ανησυχεί για τη σταδιακή απώλεια ενδιαφέροντος της διεθνούς κοινότητας για τη σύγκρουση στην Ουκρανία, τη φονικότερη στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Όπως σημείωσε, η προσοχή αποσπάται από τη διαμάχη που έχει προκύψει λόγω των δηλώσεων του Τραμπ για τη Γροιλανδία.

Ο Αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωσε χθες ότι, σε συνεργασία με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, έχει διαμορφώσει «το πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας» σχετικά με το ζήτημα της Γροιλανδίας.

Αναφορές στη Βενεζουέλα και επίδειξη ισχύος

Κατά την ομιλία του, ο Ντόναλντ Τραμπ απαρίθμησε τα επιτεύγματα της κυβέρνησής του στη διεθνή σκηνή μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στη Βενεζουέλα.

Όπως δήλωσε, «χάρη στην απαράμιλλη δεξιοτεχνία, ισχύ και δύναμη του αμερικανικού στρατού — του ισχυρότερου στον κόσμο — συνελήφθη ο παράνομος δικτάτορας Νικολάς Μαδούρο», ενώ, σύμφωνα με τον ίδιο, απελευθερώθηκε ο λαός της χώρας.

Ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ διατηρούν πλέον εξαιρετικές σχέσεις με τη νέα ηγεσία της Βενεζουέλας, προσθέτοντας ότι η χώρα ανοίγει στις μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες. Όπως ανέφερε, έχουν ήδη αντληθεί 50 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, με σημαντικό μέρος τους να επιστρέφει στη Βενεζουέλα.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, η χώρα θα αποκομίσει περισσότερα έσοδα σε σύντομο χρονικό διάστημα απ’ όσα είχε για χρόνια, ενώ κατέληξε λέγοντας ότι οι πετρελαϊκές εταιρείες έχουν ήδη παρουσία και επιθεωρούν τις εγκαταστάσεις.