Μια δυναμική παρέμβαση στην αμερικανική εξωτερική πολιτική πραγματοποίησε το American Hellenic Institute (AHI), στέλνοντας σαφές μήνυμα προς τον Λευκό Οίκο. Το Ινστιτούτο απευθύνθηκε με επιστολή του στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εκφράζοντας την έντονη αντίθεσή του σχετικά με την πιθανή παραχώρηση αμερικανικών κινητήρων F110 στην Τουρκία. Παράλληλα, το AHI αξιώνει να κλείσει οριστικά κάθε ενδεχόμενη δίοδος που θα επέτρεπε την επανένταξη της Άγκυρας στο πρόγραμμα παραγωγής και απόκτησης των προηγμένων μαχητικών F-35.
Το Παρασκήνιο της Συμφωνίας και οι Έντονες Ανησυχίες
Η συγκεκριμένη αντίδραση, η οποία ήρθε στο φως της δημοσιότητας μέσω της ΕΡΤ, πυροδοτήθηκε από την επίσημη ενημέρωση της αμερικανικής κυβέρνησης προς το Κογκρέσο. Η ενημέρωση αφορά την πρόθεση πώλησης κινητήρων GE F110, συνολικής αξίας που ξεπερνά τα 700 εκατομμύρια δολάρια, οι οποίοι προορίζονται για το τουρκικό αεροσκάφος KAAN. Ο πρόεδρος του AHI, Νικ Λαρυγγάκης, εξέφρασε τη βαθιά του ανησυχία, υπογραμμίζοντας ότι η Ουάσιγκτον ενδέχεται να αναζητά νομικά παράθυρα που θα μπορούσαν μελλοντικά να ανοίξουν τον δρόμο της επιστροφής της Τουρκίας στα F-35.
Το Ιστορικό των Κυρώσεων και η Απειλή για το ΝΑΤΟ
Το Ινστιτούτο υπενθυμίζει με νόημα ότι η πρώτη διακυβέρνηση Τραμπ είχε επιβάλει αυστηρές κυρώσεις CAATSA στη Διεύθυνση Αμυντικής Βιομηχανίας της Τουρκίας. Η αιτία ήταν η απόφαση της Άγκυρας να αγοράσει το ρωσικό αντιπυραυλικό σύστημα S-400. Το σκεπτικό εκείνης της αμερικανικής απόφασης βασιζόταν στο ότι οι S-400 αποτελούν απαράδεκτη απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και πλήττουν τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Το AHI καλεί τον Αμερικανό πρόεδρο να επιδείξει συνέπεια, καθώς η Τουρκία διατηρεί ακόμα το ρωσικό οπλικό σύστημα και κανένα από τα νομικά προβλήματα που οδήγησαν στις κυρώσεις δεν έχει επιλυθεί.
Ο Συνταγματικός Ρόλος του Κογκρέσου
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην επιστολή αναφορικά με την παράκαμψη των θεσμικών διαδικασιών. Το AHI καταγγέλλει ότι η κυβέρνηση προχώρησε στην κοινοποίηση της συμφωνίας παρά τις ρητές αντιρρήσεις μελών του Κογκρέσου και χωρίς να τηρηθεί η καθιερωμένη διαδικασία διαβούλευσης για μεγάλες αμυντικές πωλήσεις. Το Ινστιτούτο τονίζει ότι ο συνταγματικός και εποπτικός ρόλος του Κογκρέσου στην εξωτερική πολιτική αποτελεί θεμελιώδη θεσμική δικλείδα ασφαλείας, η οποία οφείλει να γίνεται απόλυτα σεβαστή από την εκτελεστική εξουσία.
Η Συμπεριφορά της Τουρκίας ως Αναξιόπιστου Συμμάχου
Στο κείμενο ασκείται δριμεία κριτική στη συνολική διεθνή στάση της Άγκυρας, η οποία αποδεικνύει ότι η χώρα δεν συμπεριφέρεται ως υπεύθυνος εταίρος στο ΝΑΤΟ. Το AHI παραθέτει μια σειρά από επιθετικές και παράνομες ενέργειες, όπως:
Τη συνεχιζόμενη παράνομη κατοχή στην Κυπριακή Δημοκρατία και τις διαρκείς παραβιάσεις της ελληνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο.
Τις στενές σχέσεις της Τουρκίας με τη Ρωσία και την αμφιλεγόμενη στάση της στη Μέση Ανατολή.
Τους δεσμούς της Άγκυρας με την οργάνωση Χαμάς και τις γενικότερες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.
Τα ζητήματα που προκαλεί σχετικά με τη λειτουργία του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Το Ινστιτούτο επισημαίνει ότι η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας με ένα τέτοιο καθεστώς αποτελεί λανθασμένη επιβράβευση που στέλνει επικίνδυνα μηνύματα σε συμμάχους και εχθρούς.
Οι Σταθεροί Σύμμαχοι στην Ανατολική Μεσόγειο
Αντίθετα με την τουρκική προκλητικότητα, το AHI υπενθυμίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκομίζουν μακροπρόθεσμα οφέλη από τις στρατηγικές σχέσεις τους με την Ελλάδα και την Κύπρο. Αυτοί οι δημοκρατικοί εταίροι εργάζονται αποδεδειγμένα για την εμπέδωση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Το Τελικό Αίτημα για Αναθεώρηση
Η επιστολή καταλήγει με μια σαφή έκκληση προς την κυβέρνηση Τραμπ να επανεξετάσει ριζικά την πολιτική της απέναντι στην Άγκυρα. Ζητείται η άμεση διακοπή της πώλησης των κινητήρων F110 και η διασφάλιση ότι η Τουρκία θα μείνει εκτός του προγράμματος των F-35, εκτός εάν συμμορφωθεί πλήρως με τις προϋποθέσεις που θέτει η αμερικανική νομοθεσία.
