Η πολιτική της «στρατηγικής αυτονομίας» της Τουρκίας, είναι ένα γεγονός αδιαμφισβήτητο πλέον, ειδικά σε σχέση με το τουρκικό σχέδιο ελέγχου των ισλαμικών χωρών και την δημιουργία του λεγόμενου Ισλαμικού ΝΑΤΟ, ως αντίβαρο στην Δύση.
Τέλος το καλοκαίρι που ξέραμε! Χωρίς καύσιμα, χωρίς ρεύμα και με άδεια ράφια λόγω Ορμούζ
Η άποψή αυτή αντικατοπτρίζει μια πολύ μεγάλη και έντονη κριτική ( όπως έδειξε και η προχθεσινή δήλωση της επικεφαλής της Κομισιόν) που συζητείται όλο και περισσότερο στους κύκλους της δυτικής εξωτερικής πολιτικής.
Η περιγραφή της Τουρκίας ως «στρατηγικής αυταπάτης» βασίζεται σε μια σειρά από γεωπολιτικές τριβές που έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη μεταξύ της Άγκυρας και των παραδοσιακών συμμάχων της στο ΝΑΤΟ.
Αν και η επίσημη θέση του ΝΑΤΟ παραμένει ότι η Τουρκία είναι απαραίτητη λόγω γεωγραφίας, τα πράγματα εξελίσσονται διαφορετικά πλέον:
Η Τουρκία ελέγχει ναι μεν τα Στενά των Δαρδανελίων και του Βοσπόρου (Σύμβαση του Μοντρέ), αλλά δεν τήρησε φιλοδυτική στάση σε σχέση με την Ρωσία λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, μπλοκάροντας και τις δύο πλευρές.
Η Άγκυρα διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ, μόνο που τον ετοιμάζει επιμελώς, για να πετύχει τα νεο-οθωμανικά της σχέδια σε Μεσόγειο, Βαλκάνια και Μέση Ανατολή.
Γιατί μια ανταλλαγή 24 ελληνικών Mirage 2000-5 με 12 Rafale F-4 από την Γαλλία είναι το πλέον προσοδοφόρο σενάριο για την ΠΑ
Οι επικριτές σε δυτικές δεξαμενές σκέψης υποστηρίζουν ότι η «χρησιμότητα» των Τούρκων ακυρώνεται καταστροφικά, όταν η Άγκυρα χρησιμοποιεί αυτή την ισχύ για να εκβιάσει πολιτικές αποφάσεις (π.χ. καθυστέρηση ένταξης Σουηδίας/Φινλανδίας).
Η πολιτική της «στρατηγικής αυτονομίας» του Ερντογάν την έχει φέρει κοντά σε αντιπάλους της Δύσης και αυτό συνεχίζεται απρόσκοπτα.
Η αγορά των πυραύών S-400 οδήγησε στην αποπομπή της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35, αλλά τώρα ή Άγκυρα " πάιζει καθυστερήσεις" με τον γνωστό πρέσβη Τομ Μπάρακ και τον Τραμπ για να τα πάρει και να τα χρησιμοποιήσειο στην Ανατολική Μεσόγειο, κατά της Ελλάδος και του Ισραήλ.
Παράλληλα, η Τουρκία λειτουργεί ως ενεργειακός κόμβος για το ρωσικό αέριο, ενώ ετοιμάζει στα χαρτιά την δική της πρόταση για το ιρανικό πετρέλαιο η οποία δείχνει έναν αγωγό που θα ελέγχεται πλήρως από την Άγκυρα.
Ο Μεντβέντεφ έριξε "ρουκέτα" στην ΕΕ για την περίπτωση «υποθετικής στρατιωτικής σύγκρουσης» με την Μόσχα
Η Τουρκία συμμετέχει ενεργά στην πρωτοβουλία «One Belt, One Road» και επιδιώκει ένταξη στον οργανισμό BRICS+, αμφισβητώντας την αποκλειστική δυτική της κατεύθυνση.
Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι είναι παντού «διαμεσολαβητής» (π.χ. στο Ιράν, στην συμφωνία για τα σιτηρά, στην Ουκρανία), ενώ η Δύση την βλέπει συχνά ως «δούρειο ίππο».
Η δράση της Τουρκίας σε μια τεράστια εδαφική περιοχή από την ΝΑ Ευρώπη, Βαλκάνια, Μεσόγειο, Μέση Ανατολή αποτελεί το κύριο σημείο τριβής με την ΕΕ και τις ΗΠΑ, σε συνεχή και μόνιμη πλέον βάση .
Η συνεχιζόμενη τουρκική στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο( και οι πρόσφατες μετακινήσεις οπλικών συστημάτων) και οι επιχειρήσεις στη Βόρεια Συρία, θεωρούνται από πολλούς στην Δύση, ως κατάφορες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου αλλά και σχέδια πρόσαρτησης εδαφών βασιζόμενα στο οθωμανικό δόγμα.
Η Τουρκία έχει υπάρξει ιστορικός προστάτης κινημάτων της πολιτικής αλληλεγγύης του Ισλάμ, γεγονός που την έφερε σε σύγκρουση με την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα, και παρά την επαναπροσέγγιση με αυτές τις χώρες, υπάρχει έντονη καχυποψία στις ηγεσίες των χωρών αυτών.
Οι διεκδικήσεις της τουρκικής πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας μέσω του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» προκαλούν συνεχή ένταση με την Ελλάδα και την Κύπρο, μέλη της ΕΕ, κάτι που ενοχλεί σφόδρα τις ΗΠΑ.
Τα σχέδια της ΕΕ και ειδικά των ΗΠΑ στην περιοχή αυτή, σε συνδυασμό με τις τουρκικές απειλές στο Ισραήλ, αλλάζουν ημέρα με την ημέρα το τοπίο για την Τουρκία, όπως δείχνει η πρόσφατη χρηματοδότηση από την Αμερική σε βάσεις στην Κύπρο.
Το Δίλημμα της Δύσης που είναι σε πλήρης αδιέξοδο:
Αν η δύση απομονώσει πλήρως την Τουρκία, κινδυνεύει να την ωθήσει οριστικά στην αγκαλιά της Ρωσίας και της Κίνας, λένε φιλότουρκοι αναλυτές.
Αν την ανέχεται όμως ( όπως κάνει εδώ και χρόνια) θα υπονομεύσει δραστικά την συνοχή και τις αξίες της Συμμαχίας, προκαλώντας διασπάσεις εντός του δυτικού συνασπισμού, κάτι που ήδη λαμβάνει χώρα στην Ευρώπη με την πρόατση για ΝΑΤΟ αποκλειστικά εντός ΕΕ με πρόταση του Παρισιού.
Η Τουρκία ακολουθεί μια πολιτική «γεωπολιτικού σλάλομ» ή «διπλής γλώσσας», προσπαθώντας να εξισορροπήσει μεταξύ Δύσης, Ρωσίας και Κίνας για να εξυπηρετήσει τα δικά της εθνικά συμφέροντα, αγνοώντας τους πάντες.
Η Άγκυρα επιδιώκει εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης και διπλωματικής στήριξης, με την Κίνα να παίζει κεντρικό ρόλο μέσω της Πρωτοβουλίας "Belt and Road" (BRI), ενώ έχει μπει δυναμικά στο παιχνίδι για τον έλεγχο της Αφρικής .
Οι ΗΠΑ διατηρούν σε υπηρεσία τα A-10 Thunderbolt II μετά τις επιτυχίες τους στον πόλεμο κατά του Ιράν- Γιατί η Ελλάδα πρέπει να εξετάσει την απόκτησή τους;
Στο εσωτερικό της Τουρκίας, ισχυρές εθνικιστικές και ριζοσπαστικές ισλαμικές δυνάμεις εντός της κυβέρνησης Ερντογάν, προωθούν μια "Ευρασιατική συνέργεια" (Τουρκία-Ρωσία-Κίνα) ως απάντηση στην πίεση της Δύσης.
Η Τουρκία συχνά παρεμποδίζει αποφάσεις (π.χ. διεύρυνση), χρησιμοποιώντας το βέτο ως εργαλείο, προκαλώντας τριβές στη συνοχή του ΝΑΤΟ.
Η Δύση, κυρίως η ΕΕ, διαχειρίζεται τόσα χρόνια με προκλητική υπομονή, τα τεράστια δημοκρατικά ελλείμματα της Τουρκίας, ενώ ταυτόχρονα ζητά τη συνεργασία της για τον έλεγχο μεταναστευτικών ροών και την ασφάλεια, δίνοντας μπόλικο ζεστό χρήμα όμως χωρίς αποτέλεσμα.
Η προσέγγιση της Τουρκίας με αυταρχικά καθεστώτα έρχεται σε σύγκρουση με τις φιλελεύθερες δημοκρατικές αξίες που υποτίθεται ότι πρεσβεύει η Συμμαχία.
Γιατί παρά τις εντάσεις, η Τουρκία παραμένει κρίσιμο μέλος του ΝΑΤΟ:
• Η Τουρκία θα φιλοξενήσει τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον Ιούλιο του 2026, γεγονός που υπογραμμίζει τον ρόλο της ως "κεντρικού συμμάχου" παρά τις διαφορές, σύμφωνα με Τούρκους αξιωματούχους.
• Η Τουρκία ενισχύει τον ρόλο της στην ευρωπαϊκή άμυνα, γεγονός που καθιστά την πλήρη απομόνωσή της δύσκολη για τη Δύση.
• Η Δύση επιδιώκει να διατηρήσει την Τουρκία στο δυτικό στρατόπεδο, αξιοποιώντας τις αντιθέσεις της με τη Ρωσία σε περιφερειακό επίπεδο (π.χ. Νότιο Καύκασο), ενώ ανέχεται μέρι τώρα σκανδαλοδώς την "ανεξάρτητη" στάση της , αλλά υπάρχουν και όρια πλέον.
Μέχρι τώρα η Δύση δεν επέλεγε την πλήρη ρήξη με την Τουρκία, αρκούμενη σε μια "σχέση ανάγκης", αλλά τώρα πλέον οι προκλήσεις της Τουρκίας ειδικά τώρα με το Ισραήλ ( που έχει ανέβει επίπεδο), αλλάζουν όλα τα δεδομένα και είναι πολύ πιθανό η χώρα αυτή να ακολουθήσει την πορεία του Ιράν και των μουλάδων.
