Στο λιμάνι του Ηρακλείου επέστρεψε το πρωί της Δευτέρας (16/11) το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo, το οποίο πραγματοποιεί βυθομετρικές έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector). Η επιστροφή του αποτελεί προγραμματισμένο μέρος της αποστολής και δεν συνδέεται, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, με διακοπή των εργασιών ή νέα εμπλοκή με την Τουρκία.
Το σκάφος, που είχε αποπλεύσει από την Κρήτη στις 10 Νοεμβρίου, ολοκλήρωσε τον πρώτο κύκλο εργασιών στη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου και επέστρεψε για ανεφοδιασμό, τεχνικούς ελέγχους και αλλαγή προσωπικού.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του ΣΚΑΪ, η αναχώρησή του αναμένεται την Τρίτη 17 ή την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου, εφόσον ολοκληρωθούν οι απαραίτητες διαδικασίες.
Γιατί επέστρεψε το γαλλικό ερευνητικό
Η στάση στο Ηράκλειο προβλέπεται από τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της αποστολής, η οποία περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες διαδρομές για τη χαρτογράφηση του θαλάσσιου πυθμένα.
Το Abeille Marengo πραγματοποιεί βυθομετρικές μετρήσεις κατά μήκος της προβλεπόμενης όδευσης του υποθαλάσσιου καλωδίου. Τα δεδομένα χρησιμοποιούνται για τον λεπτομερή τεχνικό σχεδιασμό του έργου, πριν από τα επόμενα στάδια εγκατάστασης.
Η αποστολή απαιτεί συνεχείς ελέγχους του εξοπλισμού και περιοδικές αλλαγές προσωπικού. Για τον λόγο αυτό έχουν προβλεφθεί επανειλημμένες επιστροφές του πλοίου στο λιμάνι του Ηρακλείου κατά τους επόμενους μήνες.
Η ολοκλήρωση του πρώτου ερευνητικού κύκλου δεν σημαίνει ότι έχουν ολοκληρωθεί οι έρευνες σε όλη τη διαδρομή μέχρι την Κύπρο. Το έργο βρίσκεται ακόμη σε στάδιο συλλογής των απαραίτητων τεχνικών δεδομένων.
Οι τουρκικές NAVTEX και το επεισόδιο με τις φρεγάτες
Η επιστροφή του πλοίου πραγματοποιείται λίγες ημέρες μετά την ανταλλαγή ναυτικών αναγγελιών μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Στις 10 Νοεμβρίου, η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX στην οποία υποστήριζε ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται με τη συγκατάθεση των αρμόδιων τουρκικών αρχών. Η ανακοίνωση επαναλάμβανε επίσης τις τουρκικές διεκδικήσεις για τη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή.
Η Αθήνα απέρριψε την ερμηνεία αυτή, επισημαίνοντας ότι οι απαραίτητες άδειες ζητήθηκαν από την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία και όχι από την Τουρκία.
Η διαφωνία εκδηλώθηκε και στη θάλασσα στις 12 Νοεμβρίου, όταν η τουρκική φρεγάτα TCG Gökova μετέδωσε μέσω ασυρμάτου τις θέσεις της Άγκυρας προς το γαλλικό ερευνητικό.
Η ελληνική φρεγάτα «Λήμνος» απάντησε ότι το Abeille Marengo εκτελούσε εργασίες βάσει της ελληνικής NAVTEX και των σχετικών αδειών.
Νέο επεισόδιο στο Μπαχρέιν ενώ η διπλωματία παραμένει μπλοκαρισμένη
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, το επεισόδιο περιορίστηκε σε ανταλλαγή μηνυμάτων και οι έρευνες συνεχίστηκαν χωρίς φυσική παρεμπόδιση του πλοίου.
Η έκδοση τουρκικής NAVTEX δεν αποδεικνύει ότι η Άγκυρα χορήγησε άδεια για το έργο ούτε ότι η Αθήνα αναγνώρισε σχετική τουρκική αρμοδιότητα. Οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διατυπώνουν διαφορετικές θέσεις για τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην περιοχή.
Η επόμενη αποστολή και η σημασία του GSI
Ο ΑΔΜΗΕ και η εταιρεία Great Sea Interconnector ανακοίνωσαν στις 10 Νοεμβρίου ότι οι βυθομετρικές εργασίες εκτελούνται βάσει των NAVTEX που εξέδωσαν οι αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές.
Η αποστολή εντάσσεται στον τεχνικό σχεδιασμό της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, ενός έργου που προβλέπει αμφίδρομη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας και σύνδεση του κυπριακού συστήματος με το ηπειρωτικό ευρωπαϊκό δίκτυο.
Πέρα από την ενεργειακή του σημασία, το έργο βρίσκεται στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών διαφορών για τις θαλάσσιες ζώνες και την άσκηση δικαιοδοσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η συνέχιση των ερευνών αποτελεί πρακτικό βήμα για την τεχνική πρόοδο της διασύνδεσης. Δεν επιλύει, ωστόσο, τις εκκρεμότητες που αφορούν τη χρηματοδότηση, το χρονοδιάγραμμα κατασκευής και τις διπλωματικές αντιπαραθέσεις.
Το επόμενο σημαντικό στοιχείο θα είναι η επανέναρξη των βυθομετρήσεων μετά τον ανεφοδιασμό, καθώς και το κατά πόσο το πλοίο θα συνεχίσει να επιχειρεί χωρίς παρεμπόδιση στις περιοχές που περιλαμβάνει ο σχεδιασμός της αποστολής.