Η μαζική επίθεση με εκατοντάδες drones που έφτασαν μέχρι τη Μόσχα αποτελεί ακόμη μία ένδειξη ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αποκτήσει μια νέα διάσταση: το μέτωπο δεν περιορίζεται πλέον στα σύνορα ή στις άμεσες περιοχές των συγκρούσεων, αλλά μεταφέρεται όλο και βαθύτερα στη ρωσική επικράτεια.

Η κλίμακα της τελευταίας επιχείρησης χαρακτηρίστηκε ιδιαίτερα μεγάλη ακόμη και από τις ρωσικές αρχές. Το ερώτημα, επομένως, είναι εύλογο: πώς καταφέρνουν ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη να διανύουν εκατοντάδες ή και χιλιάδες χιλιόμετρα και να φτάνουν σε στόχους τόσο μακριά από την Ουκρανία;

Τέλος εποχής για τα παλιά αυτοκίνητα! Τι θα γίνει με τα παλιά ΙΧ

Η απάντηση βρίσκεται σε έναν συνδυασμό τεχνολογικής εξέλιξης, μαζικής παραγωγής, αυτονομίας και –κυρίως– αριθμητικής υπεροχής σε μια επίθεση κορεσμού.

Από τα 1.600 στα 3.400 χιλιόμετρα

Ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα είναι το FP-1 της ουκρανικής Fire Point.

Ο ιδρυτής της εταιρείας, Ντένις Στίλιερμαν, έχει υποστηρίξει ότι η επιχειρησιακή εμβέλεια του συγκεκριμένου drone έχει αυξηθεί σημαντικά, από περίπου 1.600 σε 3.400 χιλιόμετρα.

Εάν οι συγκεκριμένες επιδόσεις επιβεβαιωθούν στην πράξη, πρόκειται για εξέλιξη με ιδιαίτερη στρατηγική σημασία. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει δηλώσει πως, πλέον, κανένα ρωσικό διυλιστήριο δεν βρίσκεται θεωρητικά εκτός εμβέλειας των ουκρανικών όπλων μεγάλης ακτίνας.

Οι βελτιώσεις δεν περιορίζονται στην αύξηση της χωρητικότητας καυσίμου. Η σχεδίαση του αεροσκάφους έχει επίσης εξελιχθεί, με αλλαγές στα πτερύγια που αποσκοπούν στη βελτίωση της αεροδυναμικής συμπεριφοράς και στη μείωση της κατανάλωσης.

Το τίμημα, ωστόσο, είναι γνωστό: όσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση που πρέπει να καλυφθεί, τόσο περισσότερο περιορίζεται το διαθέσιμο βάρος για το εκρηκτικό φορτίο.

Το μεγάλο όπλο δεν είναι μόνο η τεχνολογία – είναι η ποσότητα

Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της ουκρανικής στρατηγικής.

Τα drones μεγάλης εμβέλειας δεν χρειάζεται να είναι ακριβά ή εξαιρετικά σύνθετα ώστε να προκαλέσουν στρατηγικό πρόβλημα στον αντίπαλο. Αντίθετα, η δυνατότητα παραγωγής τους σε μεγάλους αριθμούς μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους.

Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν αποδοθεί στο ουκρανικό Γενικό Επιτελείο, τα FP-1 και FP-2 είχαν μέχρι το καλοκαίρι του 2025 σημαντικό μερίδιο στις επιθέσεις μεγάλης απόστασης.

Το FP-1 σχεδιάστηκε με έμφαση στην απλότητα και στο χαμηλό κόστος. Αυτό επιτρέπει στην ουκρανική βιομηχανία να επιδιώκει παραγωγή σε μεγάλη κλίμακα, δημιουργώντας μια νέα πραγματικότητα στο πεδίο: η απώλεια ενός drone δεν είναι απαραίτητα καταστροφική όταν μπορούν να ακολουθήσουν δεκάδες ή εκατοντάδες ακόμη.

Σύνταξη 418,94 ευρώ για ανασφάλιστους! Ποιοι τη δικαιούνται και σε ποια ηλικία

Παρόμοια λογική ακολουθεί και το Lyutyi, ένα άλλο ουκρανικό drone μεγάλης εμβέλειας, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ευρέως στις επιθέσεις εναντίον ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Το κόστος του είναι υψηλότερο, γεγονός που έχει περιορίσει τη θέση του έναντι νεότερων και φθηνότερων σχεδίων. Ωστόσο, εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό κομμάτι του ουκρανικού οπλοστασίου.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία: η Ουκρανία δεν επιχειρεί απαραίτητα να κατασκευάσει ένα drone που δεν μπορεί να καταρριφθεί. Επιχειρεί να κατασκευάσει αρκετά drones ώστε η ρωσική άμυνα να μην μπορεί να τα αντιμετωπίσει όλα.

Η ρωσική αεράμυνα απέναντι σε μια τεράστια επικράτεια

Η Ρωσία διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σύνθετα δίκτυα αεράμυνας στον κόσμο. Ωστόσο, το μέγεθος της χώρας αποτελεί ταυτόχρονα τεράστιο πλεονέκτημα και αδυναμία.

Η κάλυψη μιας επικράτειας τέτοιου μεγέθους είναι εξαιρετικά δύσκολη. Δεν είναι πρακτικά δυνατό να υπάρχει η ίδια πυκνότητα αντιαεροπορικών συστημάτων σε κάθε περιοχή.

Επιπλέον, τα drones αυτού του τύπου πετούν με πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά από εκείνα των παραδοσιακών αεροπορικών στόχων. Είναι αργά σε σύγκριση με πυραύλους και μαχητικά αεροσκάφη, πετούν χαμηλότερα και μπορούν να παρουσιάζουν μικρότερο ίχνος σε ορισμένα ραντάρ.

Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι «αόρατα».Κάθε άλλο.

Τα περισσότερα drones που εκτοξεύονται σε μαζικές επιθέσεις καταρρίπτονται ή εξουδετερώνονται. Το πρόβλημα για την άμυνα είναι ότι ακόμη και ένα μικρό ποσοστό διείσδυσης μπορεί να αρκεί για να προκαλέσει σημαντικές ζημιές, ειδικά όταν οι επιθέσεις επαναλαμβάνονται.

Άγριο άδειασμα Λαβρόφ σε Ερντογάν! Τον ξαπόστειλε από διαμεσολαβητή της ειρήνης Ουκρανίας-Ρωσίας

Η νέα διάσταση: drones που μπορούν να λειτουργούν με περιορισμένη εξάρτηση από το GPS

Ένα ακόμη στοιχείο που έχει αλλάξει το παιχνίδι είναι η αυξανόμενη αυτονομία των μη επανδρωμένων συστημάτων.

Ορισμένα ουκρανικά drones έχουν ενσωματώσει τεχνολογίες υπολογιστικής όρασης και αυτόνομης πλοήγησης. Με απλά λόγια, το drone δεν εξαρτάται αποκλειστικά από μια συνεχή σύνδεση με τον χειριστή του.

Μπορεί να αξιοποιεί δεδομένα που έχει αποθηκεύσει πριν από την αποστολή και να συγκρίνει αυτά τα δεδομένα με εικόνες από τους αισθητήρες του.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον όπου οι ηλεκτρονικές παρεμβολές αποτελούν βασικό όπλο και των δύο πλευρών.

Η αυτονομία, ωστόσο, έχει όρια. Δεν μετατρέπει το drone σε «έξυπνο πιλότο» που μπορεί να προβλέψει κάθε απρόβλεπτη κατάσταση. Η τεχνολογία αυξάνει την ανθεκτικότητα και την ακρίβεια, αλλά δεν εξαλείφει την πιθανότητα αναχαίτισης ή αποτυχίας.

Γιατί τα drones δεν αρκούν από μόνα τους

Παρά την εντυπωσιακή αύξηση της εμβέλειας και της παραγωγής, υπάρχει ένα βασικό μειονέκτημα: η εκρηκτική ισχύς τους παραμένει περιορισμένη σε σύγκριση με έναν πύραυλο.

Ένα drone μπορεί να διανύσει τεράστια απόσταση και να πλήξει έναν σημαντικό στόχο, όμως η πολεμική του κεφαλή είναι συνήθως πολύ μικρότερη από εκείνη ενός σύγχρονου πυραύλου κρουζ ή ενός βαλλιστικού πυραύλου.

Γι' αυτό και η Ουκρανία δεν φαίνεται να εγκαταλείπει την ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων.

Αντίθετα, επενδύει παράλληλα σε πυραύλους μεγαλύτερης ισχύος, με στόχο να αποκτήσει ένα οπλοστάσιο που θα συνδυάζει δύο διαφορετικές δυνατότητες: μαζικές επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας με σχετικά φθηνά drones και περιορισμένο αριθμό ισχυρότερων πυραύλων για στόχους υψηλής αξίας.

Ο πόλεμος μεταφέρεται βαθύτερα στη Ρωσία

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι ο πόλεμος των drones δεν είναι πλέον απλώς ένα συμπληρωματικό κεφάλαιο των επιχειρήσεων στο μέτωπο.Έχει μετατραπεί σε στρατηγικό εργαλείο.

Η δυνατότητα της Ουκρανίας να παράγει ολοένα περισσότερα drones, να αυξάνει την εμβέλειά τους και να περιορίζει την εξάρτησή τους από εξωτερική καθοδήγηση δημιουργεί ένα νέο πρόβλημα για τη Ρωσία: δεν αρκεί πλέον να προστατεύει μόνο τις γραμμές του μετώπου και τις μεγάλες στρατιωτικές βάσεις.

Πρέπει να προστατεύσει μια τεράστια επικράτεια, ενεργειακές εγκαταστάσεις, βιομηχανικές υποδομές, αεροδρόμια και αστικά κέντρα.

Και αυτό είναι ακριβώς το σημείο στο οποίο η στρατηγική των μαζικών επιθέσεων αποκτά τη μεγαλύτερη αξία της.

Δεν χρειάζεται κάθε drone να περάσει. Αρκεί να περάσουν αρκετά.

Η επόμενη φάση του πολέμου, επομένως, δεν θα κριθεί μόνο από το ποιος διαθέτει τα πιο προηγμένα όπλα. Θα κριθεί και από το ποιος μπορεί να παράγει περισσότερα, φθηνότερα και σε μεγαλύτερη απόσταση.

Και σε αυτό το νέο πεδίο μάχης, τα drones έχουν ήδη αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού.