Αυτό υποστηρίζει νέα ανάλυση της Τουρκάλας αναλύτριας Aslı Aydıntaşbaş στο Ινστιτούτο Brookings (16/06/26) , η οποία εξετάζει τις γεωπολιτικές φιλοδοξίες και τους περιορισμούς της Άγκυρας.
Η Συρία στο επίκεντρο
Σύμφωνα με τη μελέτη, η Συρία αποτελεί το σημαντικότερο πεδίο δοκιμής της τουρκικής επιρροής. Η Άγκυρα θεωρεί ότι πέτυχε βασικούς στόχους μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, καθώς απέτρεψε τη δημιουργία μιας αυτόνομης κουρδικής οντότητας στα νότια σύνορά της και ενίσχυσε τη θέση της στη Δαμασκό. Ωστόσο, η ανοικοδόμηση της χώρας, η μεταρρύθμιση των δομών ασφαλείας και η ενσωμάτωση των κουρδικών δυνάμεων παραμένουν ανοικτές προκλήσεις.
Η αντιπαλότητα με το Ισραήλ
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αυξανόμενη αντιπαράθεση Τουρκίας – Ισραήλ, η οποία περιγράφεται ως μία «στρατηγική εχθρότητα» που επηρεάζει σχεδόν κάθε περιφερειακό ζήτημα. Η Άγκυρα θεωρεί ότι το Ισραήλ επιχειρεί να περιορίσει την τουρκική επιρροή στη Συρία και στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ ανησυχεί για την εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου. Από την άλλη, στο Ισραήλ αυξάνονται οι φωνές που αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως πιθανό μελλοντικό στρατηγικό αντίπαλο.
Η εξάρτηση από το ΝΑΤΟ
Παρά τη ρητορική περί «στρατηγικής αυτονομίας», η έκθεση καταγράφει ότι ο πρόσφατος πόλεμος με το Ιράν ανέδειξε τα όρια των τουρκικών δυνατοτήτων. Η αναχαίτιση ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων που εισήλθαν στον τουρκικό εναέριο χώρο πραγματοποιήθηκε με τη συνδρομή του ΝΑΤΟ, υπενθυμίζοντας ότι η Τουρκία εξακολουθεί να εξαρτάται από τη Συμμαχία για την ανώτερη αεράμυνά της.
Νέες συμμαχίες και περιφερειακές φιλοδοξίες
Η Άγκυρα επιχειρεί παράλληλα να αναπτύξει ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργασιών με χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος, το Πακιστάν και το Κατάρ. Στόχος είναι η δημιουργία ενός πλέγματος περιφερειακών εταίρων που θα εξισορροπεί την ισραηλινή επιρροή και θα ενισχύει τη θέση της Τουρκίας σε μια εποχή σταδιακής αμερικανικής αποχώρησης από τη Μέση Ανατολή.
Οικονομία και αμυντική βιομηχανία
Η μελέτη αναγνωρίζει ότι η Τουρκία διαθέτει σημαντικά εργαλεία επιρροής, όπως η αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία, οι εξαγωγές drones και η γεωγραφική της θέση ως κόμβος μεταφορών και ενέργειας μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ασίας. Ωστόσο, τα χρόνια προβλήματα της οικονομίας, ο υψηλός πληθωρισμός, η πολιτική αβεβαιότητα και η εξάρτηση από δυτικές αγορές και επενδύσεις περιορίζουν την ικανότητά της να μετατρέψει τη γεωπολιτική επιρροή σε μακροπρόθεσμη ισχύ.
Τι σημαίνει για τις ΗΠΑ
Η ανάλυση καταλήγει ότι η Ουάσιγκτον θα πρέπει να αντιμετωπίζει την Τουρκία ως μια σημαντική μεσαία δύναμη, με την οποία μπορεί να συνεργαστεί σε ζητήματα όπως η σταθεροποίηση της Συρίας, η ενεργειακή ασφάλεια και οι εμπορικοί διάδρομοι. Παράλληλα, προειδοποιεί ότι η αντιπαλότητα Άγκυρας – Τελ Αβίβ θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σοβαρή πηγή έντασης, εάν δεν υπάρξουν μηχανισμοί αποκλιμάκωσης.
