Μια απόφαση που ανατρέπει τα δεδομένα δεκαετιών και σπάει ένα μακροχρόνιο ταμπού της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής έχει γίνει πρώτη είδηση στα μέσα ενημέρωσης του Ισραήλ. Η αμερικανική πρεσβεία ανακοίνωσε την απόφασή της να παρέχει, για πρώτη φορά στα χρονικά, προξενικές υπηρεσίες μέσα σε ισραηλινό οικισμό εποίκων στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.
Η κίνηση αυτή προκαλεί τεράστια αίσθηση, καθώς η πλειονότητα της διεθνούς κοινότητας (σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο) θεωρεί τους συγκεκριμένους οικισμούς παράνομους. Ιστορικά, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι απέφευγαν επιμελώς οποιαδήποτε επίσημη παρουσία εκεί, προκειμένου να μη δώσουν κανένα απολύτως νομιμοποιητικό άλλοθι στην ισραηλινή κατοχή.
Η Προξενική «Εξόρμηση» στον Εφράτ
Η ρήξη του κατεστημένου θα λάβει χώρα την ερχόμενη Παρασκευή. Όπως ανακοινώθηκε επίσημα από την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ιερουσαλήμ, κλιμάκιο θα εγκατασταθεί προσωρινά στον Εφράτ, έναν ταχέως αναπτυσσόμενο εβραϊκό οικισμό, με σκοπό να προσφέρει στους Αμερικανούς πολίτες που διαμένουν εκεί βοήθεια με ζητήματα διαβατηρίων. Τα σχέδια της πρεσβείας δεν σταματούν εκεί, καθώς τους επόμενους μήνες προγραμματίζεται αντίστοιχη δράση και στο Μπεϊτάρ Ιλίτ, έναν υπερορθόδοξο οικισμό εποίκων.
Αν και στο παρελθόν έχουν πραγματοποιηθεί παρόμοιες μονοήμερες «προξενικές εξορμήσεις» σε παλαιστινιακές πόλεις της Δυτικής Όχθης (όπως η Ραμάλα), αλλά και σε ισραηλινές (όπως η Χάιφα), αυτή είναι η πρώτη φορά που οι υπηρεσίες αυτές προσφέρονται μέσα σε αμφισβητούμενο, εποικιστικό έδαφος.
Εκπρόσωπος της αμερικανικής πρεσβείας επιχείρησε να ρίξει τους τόνους, επιμένοντας πως η κίνηση δεν συνιστά σε καμία περίπτωση αλλαγή της επίσημης πολιτικής των ΗΠΑ. Ωστόσο, τόσο οι Ισραηλινοί όσο και οι Παλαιστίνιοι – σε μια σπάνια, σχεδόν παράδοξη σύμπτωση απόψεων για τη Μέση Ανατολή – συμφώνησαν πως αυτό ακριβώς σημαίνει η συγκεκριμένη ενέργεια: την έμπρακτη νομιμοποίηση των εποίκων.
Πανηγυρισμοί στο Ισραήλ, Οργή στην Παλαιστίνη
Στο δεξιό φάσμα της ισραηλινής πολιτικής σκηνής, οι αντιδράσεις ήταν πανηγυρικές. Ο υπουργός Εξωτερικών, Γκίντεον Σάαρ, χαρακτήρισε την κίνηση ως μια «σημαντική απόφαση». Ακόμη πιο ένθερμος ήταν ο Γιούλι Έντελσταϊν (έποικος, βουλευτής και πρώην πρόεδρος της Κνεσέτ), ο οποίος την επαίνεσε ως ένα «ευλογημένο βήμα τεράστιας σημασίας» που προσθέτει στη διεθνή νομιμοποίηση του δικαιώματος του Ισραήλ στις περιοχές της Ιουδαίας και της Σαμάρειας (βιβλικές ονομασίες της Δυτικής Όχθης).
Από την άλλη πλευρά, η παλαιστινιακή πλευρά εξέφρασε την απόλυτη οργή της. Ο πολιτικός βραχίονας της Χαμάς έκανε λόγο για «επικίνδυνο προηγούμενο» και για de facto αναγνώριση της νομιμότητας των οικισμών. Στη Ραμάλα, η Παλαιστινιακή Επιτροπή κατήγγειλε πως η κίνηση παραβιάζει την «αρχή της μη αναγνώρισης της παρανομίας», έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις αμερικανικές δεσμεύσεις για τη λύση των δύο κρατών και εδραιώνει την πραγματικότητα της κατοχής, παρέχοντας πολιτική κάλυψη στους εποίκους.
Την άποψη αυτή συμμερίζεται και η ισραηλινή αριστερά. Ο Μίχαελ Σφαρντ, ειδικός στο διεθνές δίκαιο, εξήγησε πως ο οικισμός του Εφράτ, με 13.000 κατοίκους, απέχει μόλις 8 μίλια από την πρεσβεία στην Ιερουσαλήμ. «Όλες τις υπηρεσίες τους τις παίρνουν από την Ιερουσαλήμ. Αν θέλουν να δουν ταινία, πάνε στην Ιερουσαλήμ. Αυτό δεν μπορεί να εκληφθεί με κανέναν τρόπο, παρά μόνο ως πολιτική δήλωση νομιμοποίησης», υπογράμμισε με νόημα.
Ο Ρόλος του Τραμπ και ο Πρεσβευτής Χάκαμπι
Η απόφαση της πρεσβείας εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη στάση της ίδιας της αμερικανικής κυβέρνησης, καθώς μέχρι στιγμής ο Λευκός Οίκος τηρεί σιγή ιχθύος.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, έχει ξεκαθαρίσει δημόσια πως η Δυτική Όχθη δεν είναι Γάζα, εκφράζοντας πρόσφατα τη δυσφορία του για νέο ισραηλινό νόμο που αλλάζει τον τρόπο αγοράς γης στην περιοχή, απορρίπτοντας τα σενάρια προσάρτησης.
Ωστόσο, οι επικριτές επισημαίνουν την έντονη αντίφαση στο πρόσωπο του Αμερικανού πρεσβευτή στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, ο οποίος είναι μακροχρόνιος, ένθερμος υποστηρικτής της προσάρτησης της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ. Όπως ανέφερε ο Ντάνιελ Κ. Κούρτσερ (πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Ισραήλ), τέτοιες ενέργειες της πρεσβείας πρακτικά «χλευάζουν» τη διακηρυγμένη αντίθεση του προέδρου Τραμπ απέναντι στις προσαρτησιακές προθέσεις της ισραηλινής κυβέρνησης, δημιουργώντας ένα εξαιρετικά επικίνδυνο διπλωματικό θολό τοπίο.
