Νέα διάσταση στις συζητήσεις για την επίλυση του Κυπριακού προσδίδει δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας Independent, το οποίο αναφέρεται σε ένα νέο προσχέδιο υπό την επεξεργασία της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν.
Τα βασικά σημεία του μοντέλου Ολγκίν
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του βρετανικού μέσου, το προσχέδιο κινείται προς μια «χαλαρή» μορφή διακυβέρνησης, απομακρυνόμενη από το παραδοσιακό ομοσπονδιακό μοντέλο των προηγούμενων διαπραγματεύσεων. Βασικοί πυλώνες της πρότασης περιλαμβάνουν:
Δύο συνιστώσες πολιτείες: Δραστική μείωση των κοινών αρμοδιοτήτων, με το μεγαλύτερο μέρος της διακυβέρνησης να ασκείται σε τοπικό επίπεδο από τις δύο πλευρές.
Κεντρικές δομές: Πρόβλεψη για ένα εκ περιτροπής προεδρικό συμβούλιο, κοινό υπουργικό συμβούλιο με περιορισμένο αριθμό υπουργείων (Εξωτερικά, Άμυνα, Εσωτερικά, Οικονομικά, Ευρωπαϊκά) και ένα ενιαίο συμβούλιο αντιπροσώπων.
F-35: Η σύγκρουση Τραμπ και Κογκρέσου για την Τουρκία
Πολιτική ισότητα: Εισαγωγή αποφασιστικής ψήφου για Τουρκοκύπριο υπουργό στα κοινά υπουργικά όργανα, ως δικλείδα ασφαλείας.
Ασφάλεια: Αντικατάσταση του συστήματος των εγγυητριών δυνάμεων από μια φόρμουλα υπό το ΝΑΤΟ, η οποία ενδεχομένως να επιτρέπει μια μικρή πολυεθνική παρουσία στο νησί.
Μεταβατική περίοδος και «πακέτο» συνεργασίας
Το προσχέδιο εξετάζει μια μεταβατική περίοδο δύο έως τριών ετών, κατά την οποία θα ξεκινήσουν σταδιακές επιστροφές εδαφών —με προτεραιότητα τα Βαρώσια— και η υλοποίηση αιτημάτων της τουρκοκυπριακής πλευράς (απευθείας εμπόριο και πτήσεις). Παράλληλα, συνδέει τη λύση του Κυπριακού με ένα ευρύτερο πλαίσιο σχέσεων ΕΕ – Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένης της τελωνειακής ένωσης και της ενεργειακής συνεργασίας.
Αντιδράσεις και επίσημη τοποθέτηση
Το δημοσίευμα προκαλεί ήδη συζητήσεις, με αναλυτές να κάνουν λόγο για ένα σχέδιο που επιχειρεί να γεφυρώσει το χάσμα μέσω «εποικοδομητικής ασάφειας», επιτρέποντας σε κάθε πλευρά να ερμηνεύει το μοντέλο κατά το δοκούν.
Από την πλευρά της Λευκωσίας, ο αναπληρωτής ύπατος αρμοστής για την Κύπρο στο Λονδίνο, Σπύρος Μιλτιάδης, χαρακτήρισε τις πληροφορίες ως «εικασίες», υπογραμμίζοντας ότι οποιαδήποτε πρόοδος πρέπει να επιτευχθεί αποκλειστικά μέσω της επίσημης διαδικασίας υπό τον ΟΗΕ. Αντίστοιχα, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Τουφάν Ερχούρμαν επιβεβαίωσε την ενημέρωση των φορέων της κοινότητάς του για «ιδέες» που έχουν τεθεί στο τραπέζι, τονίζοντας ως προτεραιότητες την ασφάλεια και την ισότητα των Τουρκοκυπρίων.
Η προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ, Μαρία Ολγκίν, στη δήλωσή της την 1η Ιουλίου, υπογράμμισε την ανάγκη η Κύπρος να λειτουργήσει ως «παράδειγμα συνύπαρξης», αποφεύγοντας την αναφορά σε συγκεκριμένες λεπτομέρειες των διαπραγματεύσεων.
