Η Τουρκία μας απειλεί πλέον με το πιο ξεκάθαρο και κατηγορηματικό τρόπο, στήνοντας το σκηνικό για κάτι πολύ χειρότερο από ότι έλαβε χώρα στα Ίμια τον Ιανουάριο του 1996.
Το τουρκικό κράτος έβαλε έναν καθηγητή του πανεπιστημίου του Αιγαίου, να μας απειλήσει μέσω άρθρου στο πρακτορείο Αναντολού αναφέροντας τα εξής:
“Το πιο επικίνδυνο σενάριο είναι η Ελλάδα να σχεδιάσει μια ερευνητική δραστηριότητα ανατολικά του 25ου μεσημβρινού και να προκαλέσει μια κρίση τύπου Ίμια αντιμετωπίζοντας τουρκικά πολεμικά πλοία”.
Με λίγα και απλά λόγια η Άγκυρα έχει στήσει ήδη την παγίδα στην ελληνική πολιτική ελίτ, με στόχο να προκαλέσει “Νέα Ίμια”, πολύ χειρότερα από το επίπεδο του γνωστού συμβάντος το 1996.
Η παγίδα των Τούρκων, που ακολουθεί σαφέστατα την πρόκληση στην Κάσο, στην οποία η Ελλάδα κάκιστα δεν απάντησε άμεσα, αφορά την πιθανή δράση του τουρκικού στόλου, και αεροσκαφών, κατά οποιασδήποτε έρευνας της χώρας μας “ ανατολικά του 25ου μεσημβρινού” στο Αιγαίο.
Οι Τούρκοι έχουν αποθρασυνθεί από την σχέση Ερντογάν-Τραμπ και θα επιδιώξουν είτε να πάρουν σιωπηλή έγκριση από την Αθήνα ( πράγμα αδύνατο), είτε να επέμβουν στρατιωτικά το επόμενο διάστημα, για να επιβάλουν την ανύπαρκτη “ Γαλάζια Πατρίδα”, σε κάθε ελληνική κίνηση στην περιοχή αυτή.
Η ισορροπία ναυτικής ισχύος στο Αιγαίο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας παρουσιάζει μικρή ποσοτική διαφορά, με την Τουρκία να διαθέτει 156 σκάφη έναντι 120 της Ελλάδας
Η Ελλάδα, μέσω εκσυγχρονισμού του στόλου (φρεγάτες, υποβρύχια, νέες κορβέτες), στοχεύει στην ενίσχυση της παρουσίας της, ενώ η Τουρκία επιδιώκει να αμφισβητήσει θαλάσσιους άξονες μέσω των βάσεων της.
Ελληνικός Στόλος (Πολεμικό Ναυτικό): Διαθέτει 13 φρεγάτες και 11 υποβρύχια, με σχέδια για νέες κορβέτες έως το 2026.
Τουρκικός Στόλος: Διαθέτει μεγαλύτερο αριθμό σκαφών, με βάσεις στη Σμύρνη, Φώκαια και Μαρμαρίδα.
Ο Τούρκος Αναπληρωτής Καθηγητής Δρ. Altuğ Günal, μέλος ΔΕΠ στο Τμήμα Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Ege, έγραψε ένα άρθρο για την AA Analysis σχετικά με τη σημασία και τις πιθανές επιπτώσεις των NAVTEX που εξέδωσε η Τουρκία στο Αιγαίο Πέλαγος:
"Η NAVTEX [2] είναι μια εκπομπή προειδοποίησης για παράκτιες περιοχές εντός του Παγκόσμιου Συστήματος Θαλάσσιου Κινδύνου και Ασφάλειας (GMDSS) με σκοπό τη διασφάλιση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας των πλοίων.
Υπό κανονικές συνθήκες, ενημερώνει τους ναυτικούς για δραστηριότητες που πρόκειται να πραγματοποιηθούν σε μια συγκεκριμένη περιοχή σε μια συγκεκριμένη ημερομηνία.
Επομένως, δεν δημιουργεί από μόνη της υφαλοκρηπίδα, αποκλειστική οικονομική ζώνη ή κυρίαρχο όριο· ούτε αποτελεί συμφωνία ή συναλλαγή «οριοθέτησης» από την άποψη του διεθνούς δικαίου.
Ωστόσο, σε αμφισβητούμενες γεωγραφικές περιοχές όπως το Αιγαίο Πέλαγος, όπου κάθε βήμα υπόκειται σε έναν κύκλο αντιρρήσεων, η NAVTEX μπορεί αποτελεσματικά να δημιουργήσει ένα δεύτερο επίπεδο.
Τέτοιες ανακοινώσεις καθιστούν την αξίωση του κράτους έκδοσης για διαχείριση περιοχής ορατή διεθνώς και μπορεί να περιέχουν ένα μήνυμα προς το/τα αμφισβητούμενο/α κράτος/η. Επομένως, ανάλογα με την περιοχή για την οποία εκδίδεται, για πόσο χρονικό διάστημα και σε ποιο πολιτικό πλαίσιο, η NAVTEX μπορεί να υπερβεί κατά πολύ τον τεχνικό της σκοπό και να μετατραπεί σε πολιτικό μέσο.
Από την άλλη πλευρά, η NAVTEX έχει επίσης λειτουργία αποσυμφόρησης σε πρακτικό επίπεδο. Η δηλωμένη περιοχή και ο χρόνος επιχείρησης μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο συναντήσεων μεταξύ πολιτικών πλοίων και στρατιωτικών στοιχείων.
Ωστόσο, στο βαθμό που η γλώσσα του συντονισμού ερμηνεύεται από τα μέρη ως αξίωση εξουσίας, μπορεί να πάψει να αποτελεί εργαλείο μείωσης του κινδύνου και αντ' αυτού να έχει τη δυνατότητα να γίνει ένα νέο μέτωπο στη σύγκρουση.
Από την Ανατολική Μεσόγειο στο Αιγαίο στο Πλαίσιο του Δόγματος της "Γαλάζιας Πατρίδας", η αποφασιστικότητα της Τουρκίας σχετικά με τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της αποτελεί μέρος ενός πολύπλευρου ναυτικού αγώνα.
Ο αγώνας, η διπλωματία και οι δραστηριότητες πεδίου (όπως η συμφωνία θαλάσσιας δικαιοδοσίας Τουρκίας-Λιβύης) που διεξάγονται στην Ανατολική Μεσόγειο με την Κύπρο , το Ισραήλ, την Αίγυπτο και τον Λίβανο, επεκτείνονται τώρα στο Αιγαίο με παρόμοια στρατηγική.
Αυτές οι NAVTEX επαναλαμβάνουν την τουρκική θέση ότι τα ελληνικά νησιά δεν μπορούν να έχουν πλήρη δικαιώματα υφαλοκρηπίδας και αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (ΑΟΖ) και διατηρούν ζωντανό το ενεργειακό ζήτημα δίνοντας έμφαση στις άδειες εξερεύνησης.
Έτσι, η μέθοδος της «ορατότητας στο έδαφος και στον χάρτη» που χρησιμοποιείται στην Ανατολική Μεσόγειο εφαρμόζεται και στο Αιγαίο. Ωστόσο, ενώ η ενέργεια είναι το κυρίαρχο ζήτημα στην Ανατολική Μεσόγειο, τα προβλήματα στο Αιγαίο είναι πολύ πιο περίπλοκα.
Αλλά από ενεργειακής άποψης, ζητήματα όπως τα υποθαλάσσια καλώδια, η υπεράκτια αιολική ενέργεια και η ασφάλεια κρίσιμων υποδομών θα αποκτήσουν μεγαλύτερη σημασία στο Αιγαίο Πέλαγος στο εγγύς μέλλον, παρά οι υδρογονάνθρακες.
Πιθανές Επιπτώσεις της Επίσκεψης Μητσοτάκη
Η επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Τουρκία θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα κατά τη δεύτερη εβδομάδα του Φεβρουαρίου, στο πλαίσιο του Συμβουλίου Συνεργασίας Υψηλού Επιπέδου.
Αυτή η συνάντηση αναμενόταν ήδη να ασχοληθεί με ζητήματα λιγότερο σημαντικού ή δευτερεύοντος χαρακτήρα.
Δεδομένου ότι οι συζητήσεις αναμένεται να επικεντρωθούν σε μια θετική ατζέντα και να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους διαλόγου, οι προειδοποιήσεις NAVTEX δεν αναμένεται να έχουν σημαντικό αντίκτυπο ή να προκαλέσουν την ακύρωση των συναντήσεων.
Τελικά, αυτές οι προειδοποιήσεις NAVTEX είναι πρωτοφανείς και δεν περιέχουν σοκαριστικό περιεχόμενο. Ωστόσο, δεδομένης της σημαντικής κάλυψης των πρόσφατων προειδοποιήσεων NAVTEX της Τουρκίας στα ελληνικά μέσα ενημέρωσης (και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης) και των κατηγοριών της αντιπολίτευσης για σιωπή και αναποτελεσματικότητα της κυβέρνησης, ο κ/ Μητσοτάκης μπορεί να αναγκαστεί να θέσει το ζήτημα στην Άγκυρα και να αντιδράσει προκειμένου να μετριάσει την πίεση.
Μάλιστα, απαντώντας στην κριτική, ο Μητσοτάκης αναγκάστηκε να πει: «Η Ελλάδα έκανε αυτό που δεν είχε γίνει εδώ και δεκαετίες, επεκτείνοντας τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια [4] στο Ιόνιο Πέλαγος, και θα κάνουμε το ίδιο στο Αιγαίο όταν κρίνουμε ότι οι συνθήκες είναι κατάλληλες».
Δεν είναι απίθανο να προκύψει νέα ένταση από την αντίδραση των κυβερνητικών μας αξιωματούχων σε αυτή τη συνάντηση. Είναι προβλέψιμο ότι η Ελλάδα θα δηλώσει ότι οι NAVTEX εκδόθηκαν από έναν «μη εξουσιοδοτημένο σταθμό» (Σμύρνη) και ως εκ τούτου είναι άκυρες, και θα φέρει το θέμα στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και τον ΟΗΕ.
Το πιο επικίνδυνο σενάριο είναι η Ελλάδα να σχεδιάσει μια ερευνητική δραστηριότητα ανατολικά του 25ου μεσημβρινού και να προκαλέσει μια κρίση τύπου Kardak αντιμετωπίζοντας τουρκικά πολεμικά πλοία", καταλήγει ο ίδιος μεταξύ άλλων.
1. Οι τουρκικές NAVTEX με τις οποίες ουσιαστικά διαμελίζουν-διαχωρίζουν οι Τούρκοι το Αιγαίο με άξονα τον 25ο μεσημβρινό, είναι επ' αόριστον (Κάτι τέτοιο δεν ίσχυε ποτέ στο παρελθόν)
2. Όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες της Ελλάδας εντός των περιοχών θαλάσσιας τουρκικής δικαιοδοσίας συμπεριλαμβανομένων εκείνων που καλύπτουν την τουρκική υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο Πέλαγος, πρέπει να συντονίζονται με την Τουρκία.
Κοινώς αποκλείονται με βάση αυτό, έρευνες για κοιτάσματα πετρελαίου-φυσικού αερίου στο Αιγαίο από την Ελλάδα ανατολικότερα του 25ου μεσημβρινού χωρίς την τουρκική συγκατάθεση!
Μόνο που δεν έχει οριοθετηθεί η υφαλοκρηπίδα Ελλάδας και Τουρκίας στο Αιγαίο, ενώ περιοχές θαλάσσιας τουρκικής δικαιοδοσίας είναι εκείνες των τουρκικών χωρικών υδάτων και όχι το Αιγαίο ανατολικότερα του 25ου μεσημβρινού που επιθυμούν οι Τούρκοι να μας "περάσουν".
3. Ωστόσο εκείνο που είναι πρωτόγνωρο είναι αυτό το σημείο που αναφέρουν οι Τούρκοι ότι "η διεξαγωγή στρατιωτικών δραστηριοτήτων σε περιοχές που περιλαμβάνουν τα χωρικά ύδατα των Νήσων Μη Στρατιωτικού Καθεστώτος (NMS) είναι αντίθετη με τις διεθνείς συμφωνίες και ότι οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις θα συνεχίσουν να εξουδετερώνουν μονομερείς δραστηριότητες και πρωτοβουλίες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας που απορρέουν από τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου", που μεταφράζεται ότι:
Η Τουρκία θεωρεί παράνομες τις στρατιωτικές ασκήσεις που η χώρα μας θα διεξάγει εντός των χωρικών υδάτων των νησιών μας στο Αιγαίο, τα οποία θεωρούν οι "γείτονες" ερμηνεύοντας τις Διεθνείς Συνθήκες με την οπτική τους ότι πρέπει να είναι αποστρατικοποιημένα και πως οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις θα κινηθούν για να τις αποτρέψουν.
Οι Τούρκοι θα κινηθούν για να υφαρπάξουν για μία ακόμη φορά ότι δεν τους ανήκει, αλλά απέναντι τους θα βρουν τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις έτοιμες να πράξουν το καθήκον τους, στο ακέραιο, αυτό ας το θυμούνται καλά οι γείτονες.
