Με τα μελανότερα χρώματα περιγράφει την κατάσταση της παγκόσμιας οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας η οργάνωση κατά της φτώχειας Oxfam, στη νέα της έκθεση που δημοσιεύθηκε σήμερα, Δευτέρα 19 Ιανουαρίου, λίγο πριν την έναρξη του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά και καταδεικνύουν μια πρωτοφανή συγκέντρωση πλούτου που, σύμφωνα με την οργάνωση, απειλεί πλέον ευθέως τη δημοκρατική σταθερότητα στον πλανήτη.

Εκρηκτική άνοδος 16% σε ένα έτος

Σύμφωνα με την έκθεση, η περιουσία των δισεκατομμυριούχων παγκοσμίως κατέγραψε νέο ιστορικό ρεκόρ το 2025, φτάνοντας τα 18,3 τρισεκατομμύρια δολάρια. Ο ρυθμός αύξησης ήταν τριπλάσιος σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, σημειώνοντας άνοδο της τάξεως του 16% μέσα σε μόλις 12 μήνες.

Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το στοιχείο που δείχνει τη διαχρονική τάση: από το 2020 έως σήμερα, ο πλούτος της ελίτ έχει αυξηθεί κατά 81%. Την ίδια στιγμή που οι περιουσίες γιγαντώνονται, η Oxfam επισημαίνει ότι ένας στους τέσσερις ανθρώπους παγκοσμίως δυσκολεύεται να εξασφαλίσει τακτική διατροφή, ενώ σχεδόν ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός εξακολουθεί να ζει σε συνθήκες φτώχειας. Χαρακτηριστικό του μεγέθους της ανισότητας είναι ότι οι 12 πλουσιότεροι δισεκατομμυριούχοι κατέχουν πλέον περισσότερο πλούτο από το φτωχότερο μισό της ανθρωπότητας.

Η «πολιτική» των δισεκατομμυριούχων και ο παράγοντας Τραμπ

Η μελέτη, η οποία βασίζεται σε ακαδημαϊκή έρευνα και δεδομένα από τη λίστα του Forbes και την Παγκόσμια Βάση Δεδομένων Ανισότητας, δεν μένει μόνο στους αριθμούς αλλά προχωρά σε πολιτικά συμπεράσματα. Υποστηρίζει ότι η οικονομική ισχύς μεταφράζεται σε δυσανάλογη πολιτική επιρροή. Συγκεκριμένα, αναφέρεται πως οι δισεκατομμυριούχοι έχουν 4.000 φορές περισσότερες πιθανότητες από τους απλούς πολίτες να καταλάβουν πολιτικά αξιώματα.

Η οργάνωση συνδέει ευθέως την τελευταία εκτόξευση του πλούτου με τις πολιτικές που εφαρμόζει η δεύτερη κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ. Όπως σημειώνεται, η μείωση της φορολογίας, η προστασία των πολυεθνικών από διεθνείς πιέσεις και η χαλάρωση των ελέγχων στα μονοπώλια έχουν δημιουργήσει πρόσφορο έδαφος για την περαιτέρω συγκέντρωση κεφαλαίου.

Τεχνητή Νοημοσύνη και διάβρωση δικαιωμάτων

Παράλληλα, ρόλο-κλειδί στην αύξηση των περιουσιών διαδραμάτισε η τεχνολογική έκρηξη και οι ραγδαίες αποτιμήσεις των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), προσφέροντας απροσδόκητα κέρδη («windfalls») στους ήδη πλούσιους επενδυτές.

Ο γενικός διευθυντής της Oxfam International, Αμίταμπ Μπεχάρ, προειδοποίησε ότι «το διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ των πλουσίων και των υπολοίπων» δεν είναι απλώς ένα οικονομικό ζήτημα. Όπως τόνισε, οι οικονομικές και πολιτικές ανισότητες επιταχύνουν τη διάβρωση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ασφάλειας των πολιτών με «τρομακτική ταχύτητα», θέτοντας σε κίνδυνο την κοινωνική συνοχή.