Η υψηλή κατανάλωση από υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, φαίνεται να σχετίζεται με προβλήματα γονιμότητας στους άνδρες και με πιο αργή ανάπτυξη των εμβρύων στα πρώτα στάδια της κύησης, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Human Reproduction.
Η αυξανόμενη παρουσία των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα (UPF) έχουν κατακλύσει τη σύγχρονη διατροφή, με την κατανάλωσή τους να αυξάνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για προϊόντα υψηλής βιομηχανικής επεξεργασίας, τα οποία περιέχουν μεγάλες ποσότητες πρόσθετων σακχάρων, αλατιού, κορεσμένων και τρανς λιπαρών, καθώς και διάφορα πρόσθετα. Παράλληλα, χαρακτηρίζονται από χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και βασικά θρεπτικά συστατικά. Σε αρκετές χώρες υψηλού εισοδήματος, τα τρόφιμα αυτά αποτελούν πλέον έως και το 50%–60% της ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης.
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη – Παρακολούθηση γονέων πριν και μετά τη σύλληψη
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 831 γυναίκες και 651 άνδρες, οι οποίοι συμμετείχαν σε μακροχρόνια μελέτη που παρακολουθούσε την υγεία των γονέων από την περίοδο πριν από τη σύλληψη έως και την παιδική ηλικία των παιδιών τους.
Η διατροφή των συμμετεχόντων αξιολογήθηκε μέσω ερωτηματολογίων στην αρχή της εγκυμοσύνης, ενώ εξετάστηκαν και δείκτες γονιμότητας, όπως ο χρόνος που απαιτήθηκε για την επίτευξη εγκυμοσύνης. Κατά μέσο όρο, τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα αντιστοιχούσαν στο 22% της διατροφής των γυναικών και στο 25% των ανδρών.
Παράλληλα, οι επιστήμονες κατέγραψαν δείκτες πρώιμης εμβρυϊκής ανάπτυξης, όπως η απόσταση κεφαλής–γλουτών του εμβρύου και ο όγκος του λεκιθικού ασκού, στις 7, 9 και 11 εβδομάδες κύησης.
Υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα – Τι έδειξαν τα αποτελέσματα στις γυναίκες
Στις γυναίκες, η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων δεν φάνηκε να συνδέεται με σαφή τρόπο με μειωμένη γονιμότητα. Ωστόσο, παρατηρήθηκε συσχέτιση με ελαφρώς μικρότερη ανάπτυξη του εμβρύου και μικρότερο μέγεθος του λεκιθικού ασκού έως την έβδομη εβδομάδα κύησης.
Αν και οι διαφορές αυτές ήταν σχετικά μικρές, οι ερευνητές τις θεωρούν σημαντικές, ιδιαίτερα σε επίπεδο πληθυσμού. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η πιο αργή ανάπτυξη στο πρώτο τρίμηνο συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου τοκετού, χαμηλού βάρους γέννησης, αλλά και καρδιαγγειακών προβλημάτων στην παιδική ηλικία. Επιπλέον, η μειωμένη ανάπτυξη του λεκιθικού ασκού έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο αποβολής και πρόωρου τοκετού.
Υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα – Τι παρατηρήθηκε στους άνδρες
Στην περίπτωση των ανδρών, η εικόνα ήταν διαφορετική. Η αυξημένη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συσχετίστηκε με υψηλότερο κίνδυνο υπογονιμότητας και με μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μέχρι την επίτευξη εγκυμοσύνης. Ωστόσο, δεν διαπιστώθηκε σύνδεση με την πρώιμη ανάπτυξη του εμβρύου, γεγονός που υποδηλώνει ότι η επίδραση της διατροφής μπορεί να διαφέρει μεταξύ των δύο φύλων.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα
Οι ερευνητές τονίζουν ότι μια διατροφή με περιορισμένη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων είναι σημαντική και για τους δύο γονείς. Η ποιότητα της διατροφής φαίνεται να επηρεάζει όχι μόνο τη γενική υγεία, αλλά και τις πιθανότητες σύλληψης, καθώς και την πρώιμη ανάπτυξη του εμβρύου. Παρά τα ευρήματα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα για να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα και να κατανοηθούν οι βιολογικοί μηχανισμοί που ενδέχεται να εξηγούν τη σχέση μεταξύ υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, γονιμότητας και εμβρυϊκής ανάπτυξης.
