Νέα διάσταση, με άμεσο πλέον ευρωπαϊκό ενδιαφέρον, αποκτά η αντιπαράθεση του Ιράν με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η Τεχεράνη προειδοποιεί ανοιχτά ότι θεωρεί πως έχει δικαίωμα να πλήξει στόχους στη Βουλγαρία, εφόσον βουλγαρικές εγκαταστάσεις χρησιμοποιούνται για τη διευκόλυνση αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον της.
Η νέα προειδοποίηση διατυπώθηκε από τον εκπρόσωπο του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκάι, ο οποίος υποστήριξε ότι η συνεργασία της Σόφιας με την Ουάσινγκτον για επιχειρήσεις κατά του Ιράν συνιστά «πράξη επιθετικότητας». Όπως μεταδίδουν το Enikos και άλλα ελληνικά μέσα, ο Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η στοχοποίηση της «πηγής οποιασδήποτε επιθετικότητας» αποτελεί, κατά την Τεχεράνη, δικαίωμα του Ιράν.
Στο επίκεντρο η βάση Μπεζμέρ
Η ένταση συνδέεται άμεσα με την αεροπορική βάση Μπεζμέρ στη νοτιοανατολική Βουλγαρία. Στις 22 Ιουλίου, το βουλγαρικό κοινοβούλιο ενέκρινε την προσωρινή ανάπτυξη έως οκτώ αμερικανικών αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού KC-135, μαζί με προσωπικό και εξοπλισμό υποστήριξης. Η απόφαση εγκρίθηκε με 136 ψήφους υπέρ και 13 κατά.
Η Τεχεράνη είχε αντιδράσει από την πρώτη στιγμή. Ήδη από τις 21 Ιουλίου, ο Μπαγκάι είχε προειδοποιήσει ότι εάν η Βουλγαρία επέτρεπε τη χρήση του εδάφους της για αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, θα μπορούσε να θεωρηθεί συνεργός σε αυτό που η ιρανική πλευρά χαρακτηρίζει «επιθετικότητα».
Ακολούθησαν νέες προειδοποιήσεις, ενώ ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κάλεσε τη Σόφια να επανεξετάσει την απόφασή της.
Από τις προειδοποιήσεις στα σενάρια πληγμάτων
Η κατάσταση έγινε ακόμη πιο ανησυχητική μετά τις πληροφορίες των Financial Times ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν εξετάσει πιθανά πλήγματα εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών στόχων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, εφόσον υπάρξει νέα κλιμάκωση από την Ουάσινγκτον.
Σύμφωνα με το βρετανικό μέσο, μεταξύ των εγκαταστάσεων που έχουν εξεταστεί βρίσκονται στόχοι στη Βουλγαρία αλλά και στην Κύπρο. Οι πληροφορίες δεν σημαίνουν ότι έχει ληφθεί απόφαση για επίθεση, δείχνουν όμως ότι η Τεχεράνη επεξεργάζεται πλέον σενάρια αντιποίνων που θα μπορούσαν να επεκτείνουν γεωγραφικά τη σύγκρουση μέχρι την Ευρώπη.
Η εξέλιξη προκάλεσε άμεση αντίδραση του ΝΑΤΟ, το οποίο διαμήνυσε ότι είναι έτοιμο να αντιμετωπίσει απειλές εναντίον συμμαχικού εδάφους, ενώ η Βουλγαρία ενίσχυσε τα μέτρα ασφαλείας γύρω από την Μπεζμέρ.
Τα KC-135 έφυγαν, η απειλή παραμένει
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα δύο αμερικανικά KC-135 που είχαν αναπτυχθεί στην Μπεζμέρ αναχώρησαν από τη Βουλγαρία στις 21 Αυγούστου, λιγότερο από έναν μήνα μετά την άφιξή τους. Η βουλγαρική άδεια για ανάπτυξη έως οκτώ αεροσκαφών και 250 Αμερικανών στρατιωτικών, πάντως, παραμένει σε ισχύ έως την 1η Οκτωβρίου.
Η αποχώρηση των αεροσκαφών δεν φαίνεται να έχει αποκλιμακώσει τη ρητορική της Τεχεράνης. Αντιθέτως, η τελευταία δήλωση του Μπαγκάι δείχνει ότι το Ιράν επιχειρεί να καθιερώσει μια ευρύτερη «κόκκινη γραμμή»: οποιαδήποτε χώρα προσφέρει έδαφος ή στρατιωτικές υποδομές για αμερικανικές επιχειρήσεις μπορεί, κατά την ιρανική αντίληψη, να μετατραπεί σε πιθανό στόχο αντιποίνων.
Η σύγκρουση πλησιάζει τα Βαλκάνια
Η υπόθεση της Βουλγαρίας αποκτά έτσι πολύ μεγαλύτερη σημασία από μια διμερή διπλωματική αντιπαράθεση. Ένα ενδεχόμενο ιρανικό πλήγμα σε βουλγαρικό έδαφος θα σήμαινε επίθεση εναντίον κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δημιουργώντας μια εξαιρετικά επικίνδυνη νέα πραγματικότητα για τη νοτιοανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας.
Για Ελλάδα και Κύπρο, οι εξελίξεις παρακολουθούνται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η γεωγραφική διεύρυνση των ιρανικών απειλών φέρνει πλέον την αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν πολύ πιο κοντά στην Ανατολική Μεσόγειο και στα Βαλκάνια.
Το μήνυμα της Τεχεράνης είναι σαφές: θεωρεί ότι ο πόλεμος δεν περιορίζεται πλέον στον χώρο όπου πραγματοποιούνται τα πλήγματα, αλλά επεκτείνεται και στις χώρες που παρέχουν τις υποδομές για την πραγματοποίησή τους. Και αυτή ακριβώς η λογική είναι που δημιουργεί τον κίνδυνο μιας πολύ ευρύτερης διεθνοποίησης της σύγκρουσης.
