Συμφωνία που υπογράφτηκε τον Ιανουάριο ανάμεσα στους Σύρους Κούρδους και στην de facto κυβέρνηση για την ένταξη στο συριακό κράτος των θεσμών της αυτόνομης διοίκησής τους προέβλεπε την επιστροφή των μειονοτικών που εκτοπίστηκαν κατά τη διάρκεια της εμφύλιας ένοπλης σύρραξης στη Συρία (2011-2014) στα σπίτια τους.

Ο Τζαουάν Ίσο, μέλος επιτροπής που εκπροσωπεί τους εκτοπισμένους από τη Ρας αλ Άιν, είπε πως μια πρώτη ομάδα 2.500 εκτοπισμένων πήρε τον δρόμο της επιστροφής, αλλά υπέστη "εσκεμμένη και προμελετημένη επίθεση" από "ένοπλες ομάδες", με πολλούς τραυματίες.

Κάποιοι από τους φερόμενους ως δράστες των επιθέσεων συνελήφθησαν, αλλά οι επιστροφές "ανεστάλησαν προσωρινά για προληπτικούς λόγους, ώστε να εγγυηθούμε την ασφάλεια των κατοίκων", είπε κατόπιν ο Μαχμούντ Χαλίλ Αλί, υπαρχηγός των δυνάμεων ασφαλείας στην επαρχία Χασάκα, στην οποία υπάγεται διοικητικά η Ρας αλ Άιν.

"Οι μετακινήσεις θα ξαναρχίσουν αφού σταθεροποιηθεί η κατάσταση και είναι εγγυημένη η πλήρης προστασία των ανθρώπων που επιστρέφουν", πρόσθεσε.

Σύμφωνα με τον κ. Ίσο, δεύτερη ομάδα εκτοπισμένων αναμένεται να ακολουθήσει "τις επόμενες ημέρες"· θέλουν να επιστρέψουν ακόμη κάπου 100.000 κάτοικοι.

Δεκάδες χιλιάδες Κούρδοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους στη βορειοανατολική Συρία το 2019, εξαιτίας εισβολής των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων και βοηθητικών Σύρων, που κυρίευσαν λωρίδα γης με βάθος κάπου 120 χιλιομέτρων, κατά μήκος των συνόρων Τουρκίας-Συρίας.

Σαν όνειρο

Η Συρία ανακοίνωσε συμφωνία με τη Μόσχα, για τις στρατιωτικές της βάσεις

Οι επιθέσεις πυροδότησαν διαδήλωση στην Καμισλί, κοντινή πόλη με κατά πλειονότητα κουρδικό πληθυσμό, όπου εξοργισμένοι κάποιοι από τους συμμετέχοντες προσπάθησαν να εισβάλουν σε εγκατάσταση των δυνάμεων ασφαλείας αλλά απωθήθηκαν βίαια, σύμφωνα με ανταποκριτή του Γαλλικού Πρακτορείου.

Στην Κομπάνι, άλλη πόλη της βόρειας Συρίας με κατά πλειονότητα κουρδικό πληθυσμό, η συριακή κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι κάτοικοι επιτέθηκαν σε κρατικά κτίρια και κατέβασαν τη συριακή σημαία από το αρχηγείο των δυνάμεων ασφαλείας της περιοχής.

"Καταδικάζουμε την επίθεση που υπέστησαν κουρδικές οικογένειες κατά τη διάρκεια της επιστροφής τους", τόνισε μέσω X ο Μαζλούμ Άμπντι, επικεφαλής των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (ΣΔΔ), της κουρδικής οργάνωσης που υπέγραψε τη συμφωνία στη Δαμασκό τον Ιανουάριο.

Κάλεσε ωστόσο τον κουρδικό λαό "να δείξει αυτοσυγκράτηση, να μην αφεθεί να παρασυρθεί σε ανεύθυνες ενέργειες", προσθέτοντας πως βρίσκεται σε επαφή με τις de facto αρχές προκειμένου να εξασφαλίσει πως θα είναι "εγγυημένη η προστασία των εκτοπισμένων πολιτών που επιστρέφουν στα σπίτια τους".

Νωρίτερα, δημοσιογράφος του AFP είδε δεκάδες φορτηγά στη Χασάκα και γύρω από την πόλη, φορτωμένα έπιπλα και άλλα υπάρχοντα, και οικογένειες να ετοιμάζονται να φύγουν.

"Την περίμενα αυτή τη στιγμή (...) Είναι σαν όνειρο, να επιστρέφεις σπίτι σου. Είμαι ευτυχισμένη που αυτό το μαρτύριο παίρνει τέλος", είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Νούρα Χοντέρ, 37 χρονών, που είχε καταφύγει στη Χασάκα.

Σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων και οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σπίτια και αγαθά λεηλατήθηκαν, κλάπηκαν, υπέστησαν ζημιές ή καταστράφηκαν στη Ρας αλ Άιν.

Μετά την επίθεση του 2019, ορισμένοι μαχητές προσκείμενοι στην Τουρκία εγκαταστάθηκαν στην περιοχή, άλλοτε μωσαϊκό εθνοτήτων και φυλών· κάποιοι ζουν ακόμη εκεί.

Η Ράουντα Μοχάμεντ, 39 χρονών, έμαθε ότι το σπίτι της έχει "καταστραφεί ολοσχερώς". Αλλά "δεν θα αφήσουμε να μας καταλάβει απαισιοδοξία, είμαστε ευτυχείς που επιστρέφουμε (...) θα δούμε τι μπορούμε να κάνουμε".

Συνολικά, κάπου 5,5 εκατομμύρια άνθρωποι παραμένουν εκτοπισμένοι στη Συρία, σύμφωνα με αριθμούς του ΟΗΕ.