Στις κάλπες προσέρχονται αύριο, Κυριακή (25/10), περίπου 6,45 εκατομμύρια ψηφοφόροι στη Σερβία, σε μια κρίσιμη αναμέτρηση για την πολιτική κυριαρχία του Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Απέναντι στον κυβερνητικό συνασπισμό βρίσκεται το φοιτητικό κίνημα που πρωτοστάτησε στις μαζικές διαδηλώσεις κατά της διαφθοράς.

Σημειώνεται ότι οι κάλπες ανοίγουν στις 07:00 το πρωί και κλείνουν στις 20:00 τοπική ώρα (21:00 ώρα Ελλάδας), με το ενδιαφέρον να στρέφεται τόσο στο αποτέλεσμα όσο και στις αντιδράσεις της επόμενης ημέρας.

Από τις διαδηλώσεις στις κάλπες

Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς ηγείται του συνδυασμού «Ενωμένη Σερβία», στον οποίο συμμετέχουν το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) και μικρότερα κόμματα. Η κυβερνητική παράταξη προβάλλει τη σταθερότητα και τη συνέχιση της πολιτικής της, την ώρα που βρίσκεται αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη πρόκληση των τελευταίων ετών.

Απέναντί της βρίσκεται η «Φοιτητική Λίστα», που προέκυψε από το κύμα κινητοποιήσεων μετά την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, τον Νοέμβριο του 2024, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 16 άνθρωποι.

Η τραγωδία προκάλεσε μαζικές διαδηλώσεις, με τους φοιτητές να ζητούν την απόδοση ευθυνών, την καταπολέμηση της διαφθοράς και μεγαλύτερη διαφάνεια στη λειτουργία των κρατικών θεσμών.

Οι κινητοποιήσεις επεκτάθηκαν σταδιακά σε ολόκληρη τη χώρα, προσελκύοντας τη στήριξη πολιτών πέρα από την πανεπιστημιακή κοινότητα. Σχεδόν δύο χρόνια αργότερα, το κίνημα επιχειρεί να μετατρέψει αυτή τη δυναμική σε εκλογική δύναμη, κατεβάζοντας ψηφοδέλτιο με 250 υποψηφίους.

Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις

Η εικόνα που προκύπτει από τις δημοσκοπήσεις είναι σύνθετη, καθώς οι τελευταίες έρευνες καταγράφουν διαφορετικές διαφορές μεταξύ των δύο βασικών συνδυασμών.

Δημοσκόπηση του ινστιτούτου NSPM, που δημοσιεύθηκε στις 20 Οκτωβρίου, έδινε στη Φοιτητική Λίστα 44,5%, έναντι 42,7% του συνδυασμού Βούτσιτς, μεταξύ όσων δήλωσαν συγκεκριμένη εκλογική προτίμηση.

Αντίθετα, έρευνα της Ipsos που δημοσιεύθηκε δύο ημέρες αργότερα κατέγραφε 47,4% για την κυβερνητική παράταξη και 40% για τη Φοιτητική Λίστα.

Οι αποκλίσεις αυτές δεν επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα για την έκβαση της αναμέτρησης, με τη συμμετοχή των ψηφοφόρων να αναδεικνύεται σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες της αυριανής ψηφοφορίας.

Καταγγελίες και φόβοι για εντάσεις

Η προεκλογική περίοδος σημαδεύτηκε από σφοδρή αντιπαράθεση μεταξύ της κυβέρνησης και του φοιτητικού κινήματος.

Στελέχη του κυβερνώντος κόμματος έχουν κατηγορήσει τους φοιτητές ότι εξυπηρετούν ξένα συμφέροντα και επιδιώκουν την αποσταθεροποίηση της χώρας. Από την πλευρά τους, οι εκπρόσωποι του κινήματος καταγγέλλουν πιέσεις σε ψηφοφόρους, απόπειρες εκφοβισμού και συλλήψεις ακτιβιστών.

Το κλίμα έχει προκαλέσει ανησυχία για το ενδεχόμενο νέων εντάσεων μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, ιδιαίτερα εάν η διαφορά μεταξύ των δύο βασικών αντιπάλων είναι μικρή ή υπάρξουν καταγγελίες για παρατυπίες.

Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της ΕΕ

Την εκλογική αναμέτρηση παρακολουθεί στενά και η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών και η διασφάλιση ελεύθερων και δίκαιων εκλογών αποτελούν βασικά ζητήματα στην ενταξιακή πορεία της Σερβίας.

Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κρίστιαν Βίγκαρντ, έχει τονίσει ότι «η ορθή λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών, ιδίως κατά τη διεξαγωγή εκλογών, βρίσκεται στον πυρήνα της διαδικασίας ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

Την ψηφοφορία αναμένεται να παρακολουθήσουν διεθνείς παρατηρητές, με ιδιαίτερη προσοχή στην τήρηση των εκλογικών διαδικασιών και στην καταγραφή πιθανών παρατυπιών.