Υπάρχουν οπλικά συστήματα που τραβούν τα βλέμματα επειδή είναι τεράστια, γρήγορα ή εντυπωσιακά. Και υπάρχουν και εκείνα που σχεδόν κανείς δεν βλέπει ποτέ, αλλά μπορούν μέσα σε λίγα λεπτά να αλλάξουν την πορεία ενός πολέμου ή ακόμα και της παγκόσμιας ιστορίας. Τα σύγχρονα ρωσικά υποβρύχια ανήκουν ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία. Κινούνται αθόρυβα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, μπορούν να παραμένουν για μήνες σε αποστολές χωρίς να γίνουν αντιληπτά και μεταφέρουν οπλισμό ικανό να βυθίσει ολόκληρους στόλους ή, στη χειρότερη περίπτωση, να εξαπολύσει πυρηνικά πλήγματα εναντίον ηπείρων.

Η Ρωσία εξακολουθεί να διαθέτει έναν από τους ισχυρότερους υποβρύχιους στόλους στον κόσμο, επενδύοντας διαρκώς σε νέες τεχνολογίες, πιο αθόρυβες μηχανές, προηγμένα σόναρ και πυραυλικά συστήματα μεγάλης εμβέλειας. Σε αυτό το βίντεο θα δούμε τις τρεις φονικότερες κλάσεις υποβρυχίων που βρίσκονται σήμερα σε ενεργό υπηρεσία. Δεν θα μιλήσουμε για μεμονωμένα πλοία, αλλά για ολόκληρες κλάσεις, αναλύοντας τις τεχνικές προδιαγραφές τους, τις δυνατότητές τους και κυρίως το γιατί θεωρούνται τόσο επικίνδυνες.

B-2 Spirit: Πόσο ακριβό είναι το ακριβότερο αεροσκάφος στην ιστορία

Κλάση Kilo

Ξεκινάμε από ένα υποβρύχιο που μπορεί να μην είναι πυρηνοκίνητο, όμως έχει αποκτήσει σχεδόν μυθική φήμη λόγω της εξαιρετικά αθόρυβης λειτουργίας του. Πρόκειται για την κλάση Kilo Project 636.3, γνωστή και ως Varshavyanka. Πολλοί αναλυτές τη χαρακτηρίζουν ως μία από τις πιο αθόρυβες συμβατικές κλάσεις υποβρυχίων στον κόσμο, με αποτέλεσμα το ΝΑΤΟ να της έχει αποδώσει το παρατσούκλι "Black Hole", δηλαδή Μαύρη Τρύπα, επειδή είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστεί.

Το υποβρύχιο έχει μήκος περίπου 74 μέτρα, εκτόπισμα περίπου 3.950 τόνων σε κατάδυση και πλήρωμα περίπου 52 ατόμων. Η πρόωσή του βασίζεται σε ηλεκτροκίνητους κινητήρες και πετρελαιοκινητήρες, γεγονός που του επιτρέπει να κινείται με ταχύτητα έως περίπου 20 κόμβους όταν βρίσκεται σε κατάδυση. Η επιχειρησιακή του αυτονομία φτάνει περίπου τις 45 ημέρες, ενώ μπορεί να καταδυθεί σε βάθος μεγαλύτερο των 300 μέτρων.

Το μεγαλύτερο πλεονέκτημά του όμως δεν είναι η ταχύτητα, αλλά η απόλυτη σιωπή. Η ηχομόνωση του κύτους, οι αντικραδασμικές βάσεις του εξοπλισμού και η ειδική σχεδίαση της προπέλας μειώνουν σημαντικά τον θόρυβο, επιτρέποντας στο υποβρύχιο να πλησιάζει στόχους χωρίς να γίνεται εύκολα αντιληπτό.

Ο οπλισμός του είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακός για ένα συμβατικό υποβρύχιο. Διαθέτει έξι τορπιλοσωλήνες διαμετρήματος 533 χιλιοστών, με δυνατότητα μεταφοράς έως 18 τορπιλών ή 24 ναρκών. Ωστόσο, αυτό που το κάνει πραγματικά επικίνδυνο είναι η δυνατότητα εκτόξευσης πυραύλων cruise Kalibr.

Οι πύραυλοι Kalibr μπορούν να πλήξουν τόσο πλοία όσο και χερσαίους στόχους. Ανάλογα με την έκδοση, η εμβέλειά τους ξεπερνά τα 1.500 έως και 2.500 χιλιόμετρα για επιθέσεις εναντίον στόχων στην ξηρά. Αυτό σημαίνει ότι ένα Kilo μπορεί να βρίσκεται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τις ακτές και να εκτοξεύσει πυραύλους που θα πλήξουν στρατιωτικές βάσεις, αποθήκες πυρομαχικών, αεροδρόμια ή κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις βαθιά στο εσωτερικό μιας χώρας.

Παρότι δεν αποτελεί πυρηνοκίνητο υποβρύχιο, έχει αποδείξει στην πράξη τις δυνατότητές του, καθώς χρησιμοποιήθηκε αρκετές φορές για εκτοξεύσεις πυραύλων Kalibr εναντίον στόχων στη Συρία. Πρόκειται λοιπόν για ένα όπλο που συνδυάζει δυσκολία εντοπισμού, χαμηλό κόστος λειτουργίας και ισχυρή δύναμη πυρός, αποτελώντας έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες του ρωσικού ναυτικού.

Τι είναι τα τακτικά πυρηνικά όπλα που εξετάζει ο Πούτιν για την Ουκρανία

Κλάση Yasen

Στη δεύτερη θέση περνάμε σε μια εντελώς διαφορετική κατηγορία. Η κλάση Yasen αποτελεί ίσως το πιο προηγμένο επιθετικό πυρηνοκίνητο υποβρύχιο που έχει κατασκευάσει ποτέ η Ρωσία και δημιουργήθηκε για να ανταγωνιστεί τα καλύτερα δυτικά υποβρύχια.

Το μήκος του φτάνει περίπου τα 139 μέτρα, ενώ το εκτόπισμά του ξεπερνά τους 13.800 τόνους σε κατάδυση. Χάρη στον πυρηνικό αντιδραστήρα του μπορεί να παραμένει στη θάλασσα για μήνες χωρίς ανάγκη ανεφοδιασμού καυσίμων, με τον περιορισμό να είναι κυρίως τα τρόφιμα και η αντοχή του πληρώματος. Η μέγιστη ταχύτητα σε κατάδυση υπολογίζεται περίπου στους 31 έως 35 κόμβους, ενώ μπορεί να επιχειρεί σε βάθη που ξεπερνούν τα 500 μέτρα.

Η κλάση Yasen διαθέτει προηγμένο σύστημα σόναρ μεγάλης διαμέτρου στο μπροστινό τμήμα του σκάφους, μαζί με πλευρικά και ρυμουλκούμενα συστήματα ανίχνευσης. Παράλληλα, η νέα σχεδίαση του κύτους και η σημαντική μείωση των μηχανικών κραδασμών περιορίζουν το ακουστικό της ίχνος, καθιστώντας το ιδιαίτερα δύσκολο να εντοπιστεί.

Εκεί όμως που πραγματικά εντυπωσιάζει είναι στον οπλισμό. Το υποβρύχιο διαθέτει οκτώ κάθετους εκτοξευτές πυραύλων και συνολικά μπορεί να μεταφέρει έως και 32 πυραύλους cruise ή υπερηχητικούς πυραύλους, ανάλογα με τη διαμόρφωση. Υποστηρίζει πυραύλους Kalibr, πυραύλους Oniks αλλά και τους νέους υπερηχητικούς Zircon.

Ο Zircon θεωρείται ένας από τους πιο προηγμένους αντιπλοϊκούς πυραύλους παγκοσμίως. Η ταχύτητά του υπολογίζεται περίπου στα Mach 8 έως Mach 9, δηλαδή πάνω από 9.000 χιλιόμετρα την ώρα, ενώ η εμβέλειά του ξεπερνά τα 1.000 χιλιόμετρα. Με τέτοιες επιδόσεις, ο χρόνος αντίδρασης μιας ναυτικής δύναμης είναι εξαιρετικά περιορισμένος.

Εκτός από τους πυραύλους, το Yasen διαθέτει δέκα τορπιλοσωλήνες, μέσω των οποίων μπορεί να εκτοξεύσει βαριές τορπίλες, ανθυποβρυχιακά όπλα και ναρκοπέδια. Ο συνολικός αριθμός των όπλων που μπορεί να μεταφέρει ξεπερνά τα 40.

Ο ρόλος του είναι πολλαπλός. Μπορεί να κυνηγά εχθρικά υποβρύχια, να βυθίζει αεροπλανοφόρα και μεγάλα πολεμικά πλοία, να πραγματοποιεί επιθέσεις εναντίον χερσαίων στόχων και να συνοδεύει στρατηγικά πυρηνικά υποβρύχια. Θεωρητικά, ένα μόνο Yasen θα μπορούσε να εξαπολύσει μαζική επίθεση εναντίον ενός ναυτικού σχηματισμού, προκαλώντας τεράστιες απώλειες μέσα σε λίγα λεπτά.

Κλάση Borei

Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται η κλάση Borei, η οποία αποτελεί σήμερα τον σημαντικότερο πυλώνα της ρωσικής πυρηνικής αποτροπής. Αν το Yasen είναι σχεδιασμένο για να κυνηγά στόχους, το Borei έχει έναν εντελώς διαφορετικό σκοπό. Είναι σχεδιασμένο ώστε να εξασφαλίζει ότι ακόμη και αν η Ρωσία δεχθεί ένα καταστροφικό πρώτο πυρηνικό πλήγμα, θα μπορεί να απαντήσει με εξίσου καταστροφική ισχύ.

Το υποβρύχιο έχει μήκος περίπου 170 μέτρα και εκτόπισμα που αγγίζει τους 24.000 τόνους σε κατάδυση. Η μέγιστη ταχύτητα ξεπερνά τους 29 κόμβους, ενώ μπορεί να επιχειρεί σε βάθη περίπου 450 έως 480 μέτρων. Όπως όλα τα στρατηγικά πυρηνοκίνητα υποβρύχια, μπορεί να παραμένει σε περιπολία για πολλούς μήνες.

Το πιο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό του όμως βρίσκεται στο εσωτερικό του. Κάθε υποβρύχιο της κλάσης Borei μεταφέρει 16 βαλλιστικούς πυραύλους RSM-56 Bulava.

Κάθε πύραυλος Bulava έχει εμβέλεια περίπου 8.000 έως 9.000 χιλιομέτρων, γεγονός που επιτρέπει στο υποβρύχιο να πλήξει στόχους σχεδόν οπουδήποτε στον πλανήτη χωρίς να χρειαστεί να πλησιάσει τις αντίπαλες ακτές. Επιπλέον, κάθε πύραυλος μπορεί να μεταφέρει έως και έξι ανεξάρτητα κατευθυνόμενες πυρηνικές κεφαλές MIRV. Αυτό σημαίνει ότι ένα μόνο Borei θα μπορούσε θεωρητικά να εκτοξεύσει έως και 96 ξεχωριστές πυρηνικές κεφαλές προς διαφορετικούς στόχους.

Οι κεφαλές αυτές μπορούν να ακολουθήσουν διαφορετικές τροχιές μετά τον διαχωρισμό τους, δυσκολεύοντας σημαντικά την αναχαίτισή τους από αντιπυραυλικά συστήματα. Παράλληλα, οι πύραυλοι χρησιμοποιούν σύγχρονα συστήματα παραπλάνησης, ψευδοστόχους και ελιγμούς επανεισόδου, αυξάνοντας τις πιθανότητες να διαπεράσουν την εχθρική άμυνα.

Αν και οι ακριβείς αποδόσεις των πυρηνικών κεφαλών παραμένουν απόρρητες, είναι γνωστό ότι βρίσκονται στην κλίμακα εκατοντάδων κιλοτόνων η καθεμία. Για λόγους σύγκρισης, η ατομική βόμβα που έπληξε τη Χιροσίμα είχε ισχύ περίπου 15 κιλοτόνων. Αυτό δείχνει το μέγεθος της καταστροφικής ισχύος που μπορεί να μεταφέρει ένα μόνο στρατηγικό υποβρύχιο αυτής της κατηγορίας.

Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος που τα υποβρύχια Borei θεωρούνται από τα σημαντικότερα στοιχεία της ρωσικής πυρηνικής τριάδας, μαζί με τους διηπειρωτικούς πυραύλους ξηράς και τα στρατηγικά βομβαρδιστικά. Όσο αυτά τα υποβρύχια παραμένουν αθέατα στους ωκεανούς, λειτουργούν ως εγγύηση δεύτερου πυρηνικού πλήγματος και αποτελούν έναν από τους βασικότερους παράγοντες στρατηγικής ισορροπίας μεταξύ των μεγάλων πυρηνικών δυνάμεων.

Βλέποντας συνολικά αυτές τις τρεις κλάσεις, γίνεται εύκολα κατανοητό ότι η Ρωσία έχει επενδύσει σε διαφορετικούς τύπους υποβρυχίων για διαφορετικές αποστολές. Τα Kilo προσφέρουν αθόρυβες συμβατικές επιχειρήσεις και πλήγματα ακριβείας με πυραύλους cruise. Τα Yasen αποτελούν εξαιρετικά ευέλικτα επιθετικά πυρηνοκίνητα υποβρύχια, ικανά να αντιμετωπίσουν σχεδόν κάθε ναυτική απειλή. Και τα Borei βρίσκονται στην κορυφή της στρατηγικής αποτροπής, μεταφέροντας ένα από τα ισχυρότερα πυρηνικά οπλοστάσια που έχουν τοποθετηθεί ποτέ σε υποβρύχιο.