Ο Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζει τις βαλίτσες του για την Κίνα στις 14 Μαΐου, αλλά το χαλί που θα πατήσει είναι στρωμένο με αγκάθια και η μυρωδιά του μπαρουτιού από τον Περσικό φτάνει μέχρι το Σινικό Τείχος.
Η ημερομηνία της 14ης Μαΐου έχει χαραχθεί με ανεξίτηλο μελάνι στο καλεντάρι της παγκόσμιας ιστορίας. Αν δεν υπάρξει κάποια απρόβλεπτη ανατροπή της τελευταίας στιγμής από τον απρόβλεπτο ένοικο του Λευκού Οίκου, ο Ντόναλντ Τραμπ θα προσγειωθεί στην καρδιά της Κίνας για μια συνάντηση που δεν μοιάζει με καμία άλλη. Στην ατζέντα δεν βρίσκονται μόνο οι δασμοί και η τεχνολογία, αλλά η επιβίωση της παγκόσμιας οικονομίας, η οποία ασφυκτιά κάτω από το βάρος ενός πολέμου στον Περσικό Κόλπο που το Πεκίνο θεωρεί «θανάσιμο σφάλμα».
Ο Αμερικανός Πρόεδρος, με την αυτοπεποίθηση που τον διακρίνει, χαρακτήρισε τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν ως μια «ιδιοφυή» και «100% αλάνθαστη» στρατηγική. Για τον Τραμπ, η απόλυτη οικονομική ασφυξία της Τεχεράνης είναι το μοναδικό μέσο για να αναγκάσει το καθεστώς να «ζητήσει έλεος» και να παραδοθεί άνευ όρων. Ωστόσο, αυτό που ο Τραμπ βαφτίζει ιδιοφυΐα, ο Σι Τζινπίνγκ το βλέπει ως μια ευθεία απειλή για την εθνική ασφάλεια της Κίνας. Το Πεκίνο εισάγει το ένα τρίτο της ενέργειας του μέσω των Στενών του Ορμούζ και ο Κινέζος ηγέτης έχει ήδη προειδοποιήσει πως ο κόσμος διολισθαίνει επικίνδυνα στον «νόμο της ζούγκλας».
Η Κίνα δεν ζητά απλώς, αλλά απαιτεί την άμεση επαναλειτουργία της θαλάσσιας διόδου. Ο Σι έχει καταστήσει σαφές, τόσο δημόσια όσο και σε ιδιωτικές συνομιλίες με ηγέτες όπως ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα είναι αδιαπραγμάτευτη. Έτσι, ο Τραμπ φτάνει στο Πεκίνο έχοντας στα χέρια του ένα «όπλο» —τον αποκλεισμό— που μπορεί να λυγίζει το Ιράν, αλλά ταυτόχρονα εξοργίζει τον μεγαλύτερο οικονομικό του αντίπαλο.
Το πυρηνικό «αγκάθι» και η παγίδα της ισχύος
Η κυβέρνηση Τραμπ πίστευε αρχικά ότι μια σύντομη και καταιγιστική στρατιωτική επιχείρηση (η περιβόητη «Επική Οργή») θα ανάγκαζε το Ιράν να υπογράψει μια νέα, ταπεινωτική πυρηνική συμφωνία. Θεωρούσαν ότι αυτή η επίδειξη ισχύος θα λειτουργούσε και ως προειδοποίηση προς την Κίνα. Όμως, οι 38 ημέρες βομβαρδισμών δεν έφεραν τη λευκή σημαία. Αντίθετα, η Τεχεράνη σκλήρυνε τη στάση της, απαντώντας με δικό της αποκλεισμό και αρνούμενη να εγκαταλείψει το «δικαίωμα» στον εμπλουτισμό ουρανίου.
Ο Τραμπ απέρριψε την τελευταία ιρανική πρόταση για εκεχειρία και επαναλειτουργία του στενού, επιμένοντας ότι καμία συμφωνία δεν θα γίνει αν οι Ιρανοί δεν απομακρύνουν και τον τελευταίο γραμμάριο εμπλουτισμένου ουρανίου από το έδαφός τους. Ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ενισχύει αυτή τη σκληρή γραμμή, χαρακτηρίζοντας το Ιράν όχι απλώς ριζοσπαστικό, αλλά «επαναστατικό» κίνδυνο που πρέπει να εκμηδενιστεί.
Το πετρέλαιο βρίσκεται στα 110 δολάρια και ο πολιτικός κίνδυνος
Ενώ οι ηγέτες θα συνομιλούν στα πολυτελή σαλόνια του Πεκίνου, η πραγματική πίεση θα ασκείται από τις αγορές. Το πετρέλαιο έχει εκτοξευθεί πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι, μια τιμή-ρεκόρ που «καίει» την παγκόσμια ανάπτυξη περισσότερο από κάθε εμπορικό πόλεμο. Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, οι Ρεπουμπλικανοί τρέμουν τον αντίκτυπο στις κάλπες του Νοεμβρίου, καθώς οι τιμές των καυσίμων εξοργίζουν τους ψηφοφόρους.
Επιπλέον, ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα σοβαρό νομικό κώλυμα, η 60ήμερη προθεσμία για τη χρήση βίας χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου εκπνέει. Αν επιλέξει να ξαναρχίσει τους βομβαρδισμούς, θα πρέπει να συγκρουστεί με τους νομοθέτες, πολλοί από τους οποίους δεν είναι πλέον πρόθυμοι να του δώσουν «λευκή επιταγή» για έναν πόλεμο που μοιάζει αδιέξοδος.
Η Κίνα ως «ρυθμιστής» της ειρήνης;
Ο ρόλος του Πεκίνου αποδεικνύεται καταλυτικός. Η Κίνα, ως ο μεγαλύτερος πελάτης του Ιράν, έχει τη δύναμη να στραγγαλίσει ή να σώσει την Τεχεράνη. Ήδη, κινεζικές πιέσεις οδήγησαν στην πρώτη δίμηνη εκεχειρία, με τον Σι να προειδοποιεί τους Ιρανούς ότι αυτή είναι η τελευταία τους ευκαιρία να αποφύγουν την ολοκληρωτική καταστροφή. Ταυτόχρονα, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών υποψιάζονται ότι η Κίνα παίζει διπλό παιχνίδι, στέλνοντας αντιαεροπορικά συστήματα στο Ιράν, κάτι που ο Τραμπ σχολίασε με μια δόση απογοήτευσης: «Έτσι πάει ο πόλεμος».
