Η Αττική διαθέτει σημαντική βάση εξωστρεφών εταιρειών με το 66% των επιχειρήσεων της, να δραστηριοποιείται εκτός συνόρων κυρίως στον εμπορικό εξαγωγικό κλάδο. Ωστόσο αυτή η αναζήτηση αναπτυξιακών ευκαιριών συναντά πολυεπίπεδα εμπόδια τα οποία η περιφέρεια αττικής στοχεύει να τα αντιμετωπίσει αποτελεσματικά μέσα από τη δημιουργία ενώ συνεκτικού περιφερειακού οικοσυστήματος εξωστρέφειας.
Τα παραπάνω παρουσιάστηκαν από το Παρατηρητήριο Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας σε διαδικτυακό σεμινάριο με τίτλο: “Εξωστρέφεια των επιχειρήσεων της Αττικής Από τις εξαγωγές την Διεθνή παρουσία”.
Οι συμμετέχοντες, εκπρόσωποι επιχειρήσεων, φορέων και ειδικοί της αγοράς, συζήτησαν τη μελέτη που πραγματοποίησε το Παρατηρητήριο «Athens Forward»,της Περ. Αττικής, σε συνεργασία με την Grand Thornton και τη συμμετοχή 244 επιχειρήσεων του Λεκανοπαιδίου ως προς το βαθμό διευθυνοποίησης επιχειρήσεων της Αττικής, την δραστηριότητα, τα οφέλη που αποκομίζουν αλλά και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν η ανάγκη καλύτερης ενημέρωσης για τις διεθνείς αγορές, η πρόσβαση σε κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία, η ενίσχυση των εξαγωγικών δεξιοτήτων και η δημιουργία πιο σταθερών διαύλων συνεργασίας μεταξύ των επιχειρήσεων και των φορέων υποστήριξης.
Η ανταλλαγή απόψεων με τους ανθρώπους της παραγωγικής οικονομίας αποτελεί βασικό μέρος του έργου του Παρατηρητηρίου, καθώς επιτρέπει στην Περιφέρεια Αττικής να συνδέει τα αποτελέσματα των μελετών με τις πραγματικές εμπειρίες και ανάγκες των επιχειρήσεων.
Σημειώνεται οτι η παραγωγή γνώσης και η συστηματική καταγραφή των αναγκών των επιχειρήσεων συνοδεύονται από συγκεκριμένες χρηματοδοτικές παρεμβάσεις της Περιφέρειας Αττικής.
Μέσω του προγράμματος «Attiki On», δράσης του ΕΣΠΑ για την ενίσχυση μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων στην Περιφέρεια Αττικής, εγκρίθηκαν συνολικά 1.044 επενδυτικά σχέδια, συνολικής χρηματοδότησης 95,5 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους της Περιφέρειας. Η δράση αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες στοχευμένες παρεμβάσεις για την ενίσχυση της μικρής και πολύ μικρής επιχειρηματικότητας στο Λεκανοπέδιο. Μέσω της χρηματοδότησης υποστηρίζονται επενδύσεις που αφορούν τον ψηφιακό και τεχνολογικό μετασχηματισμό, την ενεργειακή αναβάθμιση, την ενίσχυση της παραγωγικότητας, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και τη δημιουργία ή τη διατήρηση θέσεων εργασίας.
«Ερχόμαστε να καλύψουμε κενά, να οργανώσουμε καλύτερα τη διαδρομή των επιχειρήσεων προς τις διεθνείς αγορές», δηλωνει ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς με αφορμή την παρουσίαση των συμπερασμάτων της μελέτης.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι «Η Αττική διαθέτει επιχειρήσεις με ποιότητα, τεχνογνωσία και όλα τα εχέγγυα για να σταθούν με αξιώσεις στις διεθνείς αγορές. Η έρευνα του Παρατηρητηρίου επιβεβαιώνει ότι ένα σημαντικό μέρος τους έχει ήδη αναπτύξει δραστηριότητα εκτός Ελλάδας και αναζητά νέες ευκαιρίες ανάπτυξης. Ταυτόχρονα, όμως, αναδεικνύει ότι η εξωστρέφεια παραμένει κυρίως εμπορική και εξαγωγική και ότι, σε αρκετές περιπτώσεις, δεν στηρίζεται ακόμη σε έναν ολοκληρωμένο και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Η εξωστρέφεια πρέπει να μετατραπεί σε οργανωμένη αναπτυξιακή επιλογή, με σαφείς στόχους, κατάλληλη προετοιμασία, γνώση των διεθνών αγορών και σταθερές συνεργασίες. Οι επιχειρήσεις, ιδιαίτερα οι μικρές και πολύ μικρές, πέρα από τη χρηματοδότηση χρειάζονται και πρόσβαση στην αξιόπιστη πληροφόρηση, καθοδήγηση για την επιλογή των κατάλληλων αγορών, ανάπτυξη δεξιοτήτων και ουσιαστική διασύνδεση με τους φορείς οικονομικής διπλωματίας, τα επιμελητήρια, την επιστημονική κοινότητα και τους εξειδικευμένους φορείς.
Σε αυτή την προσπάθεια, η Περιφέρεια Αττικής μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά, επιτελικά και διασυνδετικά. Δεν ερχόμαστε να υποκαταστήσουμε τους εθνικούς φορείς ή να δημιουργήσουμε ένα παράλληλο σύστημα. Ερχόμαστε να καλύψουμε κενά, να οργανώσουμε καλύτερα τη διαδρομή των επιχειρήσεων προς τις διεθνείς αγορές και να φέρουμε πιο κοντά όλους όσοι μπορούν να συμβάλουν στην επιτυχία τους».
Και πρόσθεσε:
«Στηρίζουμε έμπρακτα την επιχειρηματικότητα με συγκεκριμένους πόρους. Μέσω του “Attiki On”, χρηματοδοτούνται 1.044 σχέδια μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων με συνολικά 95,5 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους της Περιφέρειας Αττικής.
Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον στο οποίο περισσότερες επιχειρήσεις θα μπορούν να κάνουν το επόμενο βήμα από την εγχώρια αγορά στις εξαγωγές και από τις εξαγωγές σε μια σταθερή και ανταγωνιστική διεθνή παρουσία. Με σχέδιο, γνώση και συνεργασία, ενισχύουμε τις παραγωγικές δυνάμεις της Αττικής και δημιουργούμε περισσότερες ευκαιρίες ανάπτυξης για την οικονομία και τους πολίτες της».
Αναφορικά με τα συμπεράσματα της τρίτης μελέτης του Παρατηρητηρίου για την «Ενίσχυση της Εξωστρέφειας και Ανταγωνιστικότητας των Επιχειρήσεων»:
Θεωρείται διαίτερα σημαντική δραστηριοποίηση των Επιχειρήσεων στο εξωτερικό σε ποσοστό, 66% το οποίο «μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την περαιτέρω ενίσχυση της εξωστρέφειας της περιφερειακής οικονομίας».
Από την έρευνα προκύπτει οτι οι επιχειρήσεις επιλέγουν κυρίως τις άμεσες εξαγωγές (ποσοστό 50%), τις εισαγωγές πρώτων υλών και εξαρτημάτων (45%) και τις συνεργασίες μέσα αντιπροσώπους. Οι μορφές διεθνούς παρουσίας που απαιτούν μεγαλύτερη επένδυση, οργανωτική προετοιμασία και μακροχρόνια δέσμευση κεφαλαίων παραμένουν ωστόσο περιορισμένες.
Η βασική ώθηση προς το εξωτερικό είναι η αναζήτηση αναπτυξιακών ευκαιριών.
- Οι επιχειρήσεις αναγνωρίζουν ότι η παρουσία τους στο εξωτερικό συμβάλλει στην αύξηση του κύκλου εργασιών, στη διεύρυνση της πελατειακής τους βάσης και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους. Η διασπορά της δραστηριότητας σε περισσότερες αγορές περιορίζει την έκθεσή τους στις διακυμάνσεις της εγχώριας οικονομίας.
- Ωστόσο μόνο ένα περιορισμένο μέρος των επιχειρήσεων διαθέτει ολοκληρωμένη στρατηγική διεθνούς ανάπτυξης. Σε πολλές περιπτώσεις, η δραστηριότητα στο εξωτερικό αναπτύσσεται αποσπασματικά, χωρίς σαφή επιλογή αγορών, οργανωμένο σχέδιο εισόδου, συγκεκριμένους στόχους και σταθερό μηχανισμό αξιολόγησης των αποτελεσμάτων.
- Τα εμπόδια διεθνοποίησης χαρακτηρίζονται πολυεπίπεδα και συναποτελούνται από υψηλό ενεργειακό και λειτουργικό κόστος, τη γραφειοκρατία, δυσκολίες χρηματοδότησης, η έλλειψη πληροφόρησης για τις αγορές του εξωτερικού και περιορισμένες οργανωτικές δυνατότητεοι οποιες είναι εντονότερες για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.
- Οι ανάγκες στήριξης δεν είναι μόνο χρηματοδοτικές καθώς οι επιχειρήσεις χρειάζονται επίσης αξιόπιστη πληροφόρηση για τις αγορές-στόχους, συμβουλευτική καθοδήγηση, ανάπτυξη εξαγωγικών δεξιοτήτων, υποστήριξη στην αναζήτηση συνεργατών κ.α
- Η δημόσια υποστήριξη θεωρείται δύσκολα προσβάσιμη ή ανεπαρκώς αποτελεσματική.
Οι επιχειρήσεις χρειάζονται ένα σαφέστερο και πιο λειτουργικό πλαίσιο υποστήριξης, με εύκολη πρόσβαση στην πληροφόρηση και με υπηρεσίες που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες κάθε επιχείρησης και κλάδου.
Κεντρική κατεύθυνση της προτεινόμενης στρατηγικής είναι η δημιουργία ενός συνεκτικού περιφερειακού οικοσυστήματος εξωστρέφειας, το οποίο θα υποστηρίζει τις επιχειρήσεις σε όλα τα στάδια της διεθνούς ανάπτυξής τους. Στόχος είναι να διευκολυνθεί η μετάβαση από τις μεμονωμένες εξαγωγικές κινήσεις σε μια περισσότερο οργανωμένη και σταθερή διεθνή παρουσία. Αυτό προϋποθέτει την ενίσχυση της εξαγωγικής ετοιμότητας, τη βελτίωση της πρόσβασης σε διεθνείς αγορές, την ανάπτυξη επιχειρησιακών ικανοτήτων και τη δημιουργία σταθερών συνεργασιών.
Στο σημείο αυτό και χωρίς να υποκαθιστά δημόσιους φορείς, η Περιφέρεια Αττικής μπορεί, να λειτουργήσει συμπληρωματικά, επιτελικά και διασυνδετικά, καλύπτοντας συγκεκριμένα κενά και προσαρμόζοντας τις παρεμβάσεις στις ανάγκες των επιχειρήσεων του Λεκανοπεδίου.
- Σε συμπληρωματικό επίπεδο, η Περιφέρεια μπορεί να παρεμβαίνει σε τομείς στους οποίους τα εθνικά εργαλεία δεν είναι επαρκώς εξειδικευμένα ή δεν ανταποκρίνονται πλήρως στα χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων και των παραγωγικών κλάδων του Λεκανοπεδίου.
- Σε επιτελικό επίπεδο, μπορεί να διαμορφώσει μια καθαρή διαδρομή εξωστρέφειας, η οποία θα ξεκινά από τη διάγνωση της ετοιμότητας κάθε επιχείρησης και θα προχωρά στην επιλογή των κατάλληλων αγορών, του τρόπου εισόδου και των αναγκαίων συνεργασιών.
- Σε διασυνδετικό επίπεδο, η Περιφέρεια μπορεί να φέρει πιο κοντά τις επιχειρήσεις με τα επιμελητήρια και τους επαγγελματικούς συνδέσμους, τους φορείς οικονομικής διπλωματίας, τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά ιδρύματα, τους συμβούλους της αγοράς και τους οργανισμούς που σχεδιάζουν ή υλοποιούν δράσεις εξωστρέφειας.
Τέλος το «Athens Forward» προχωρά στην επόμενη θεματική έρευνα, με τίτλο «Αντιμετώπιση Κρίσεων, Επιχειρησιακών Κινδύνων και Προσαρμογή σε Αλλαγές», εστιάζοντας σε ένα ζήτημα που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τη βιωσιμότητα και τη συνέχιση της λειτουργίας των επιχειρήσεων. Η τέταρτη θεματική έρευνα θα καταγράψει τον βαθμό ετοιμότητας των επιχειρήσεων της Αττικής απέναντι σε φυσικές καταστροφές, οικονομικές αναταράξεις, τεχνολογικές αλλαγές, κυβερνοαπειλές και άλλους επιχειρησιακούς κινδύνους.
Παράλληλα, θα εξετάσει τις στρατηγικές που εφαρμόζουν οι επιχειρήσεις για τη διαχείριση κρίσεων, τη διασφάλιση της επιχειρησιακής συνέχειας και την προσαρμογή τους σε ένα περιβάλλον συνεχών μεταβολών. Τα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν θα αποτελέσουν βάση για τον σχεδιασμό πολιτικών και δράσεων που θα ενισχύσουν την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη του επιχειρηματικού οικοσυστήματος της Αττικής.
