Στις ενεργειακές συμφωνίες που υπεγράφησαν στο πλαίσιο του P-TEC, καθώς και στη στρατηγική σημασία του Κάθετου Διαδρόμου, αναφέρθηκε χθες ο εκτελεστικός διευθυντής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των Ηνωμένων Πολιτειών, Jarred Agen, κατά την παρέμβασή του στο πάνελ για τη γεωπολιτική της ενέργειας στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου.
Η ενέργεια ως διπλωματικό εργαλείο
Ο σύμβουλος του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την ενέργεια ως «εργαλείο για την επίτευξη της ειρήνης στην Ουκρανία», φέρνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Κάθετο Διάδρομο και τη μεταφορά φυσικού αερίου μέσω αυτού. Όπως σημείωσε, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό της αμερικανικής ενεργειακής κυριαρχίας.
Δημόσια αναγνώριση προς την ελληνική πλευρά
Κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής του, ο Jarred Agen απηύθυνε δημόσια συγχαρητήρια στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, ο οποίος παρακολουθούσε τη συζήτηση από την πρώτη σειρά. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, ο σημερινός Πρόεδρος των ΗΠΑ έχει αξιοποιήσει την ενέργεια ως διπλωματικό μέσο σε πρωτοφανή βαθμό, προσθέτοντας ότι, πέρα από τις συζητήσεις σε συνέδρια, προτιμά να επισκέπτεται εγκαταστάσεις LNG και να βλέπει στην πράξη την άφιξη των φορτίων.
Το P-TEC και οι διαδρομές φυσικού αερίου
Αναφερόμενος ειδικότερα στο P-TEC, ο Αμερικανός αξιωματούχος υπενθύμισε ότι πραγματοποιήθηκαν δύο ταξίδια στην Αθήνα την περασμένη χρονιά, με τη συμμετοχή όλων των Υπουργών Ενέργειας της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Στόχος των συναντήσεων ήταν η συζήτηση συμφωνιών και η διερεύνηση τρόπων ώστε το φυσικό αέριο να ρέει από την Ελλάδα προς την Ουκρανία, αλλά και από την Πολωνία προς την ίδια κατεύθυνση. Παρότι το συνέδριο που ακολούθησε στο τέλος του έτους χαρακτηρίστηκε επιτυχημένο, ο ίδιος τόνισε ότι «δεν ήταν αρκετό», υπογραμμίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω πρωτοβουλίες.
Επόμενα βήματα για τον Κάθετο Διάδρομο
Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε ότι στις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον θα πραγματοποιηθεί ειδική συνάντηση για τον Κάθετο Διάδρομο. Όπως δήλωσε, σε δύο εβδομάδες θα συγκεντρωθούν στις ΗΠΑ όλοι οι αρμόδιοι Υπουργοί, με στόχο την επίτευξη νέων συμφωνιών που θα καταστήσουν τον Κάθετο Διάδρομο λειτουργική πραγματικότητα.
Συνέχεια των διαπραγματεύσεων στο Χιούστον
Παράλληλα, προανήγγειλε και την επόμενη συνάντηση των χωρών που συμμετέχουν στον Κάθετο Διάδρομο, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Χιούστον, στο περιθώριο της CERAWeek (23-27 Μαρτίου). Εκεί, όπως σημείωσε, αναμένεται να επιτευχθούν επιπλέον συμφωνίες, στο πλαίσιο μιας συνεχούς και αδιάκοπης προσπάθειας.
Η ουκρανική παρέμβαση και η συμφωνία με την Ελλάδα
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η παρέμβαση του Διευθυντή Διεθνών Σχέσεων της ουκρανικής Naftogaz, πρώην Βουλευτή και Υφυπουργού Ενέργειας της Ουκρανίας, Oleksiy Ryabchyn. Ο ίδιος ευχαρίστησε τους συμμετέχοντες στο πάνελ για την ουσιαστική στήριξη προς την Ουκρανία, αναφερόμενος ειδικά στη συμφωνία της Naftogaz με την κοινοπραξία AKTOR-ΔΕΠΑ. Όπως δήλωσε, η συμβολή του Jarred Agen και των συνεργατών του ήταν καθοριστική ώστε τα τιμολόγια του Κάθετου Διαδρόμου να αποκτήσουν ενιαία δομή, γεγονός που επέτρεψε την πρώτη συμφωνία με την ελληνική πλευρά, ενώ τα δεξαμενόπλοια LNG συμβάλλουν στην επιβίωση της χώρας κατά τον φετινό χειμώνα.
Η πρώτη συμφωνία αμερικανικού LNG προς την Ουκρανία
Υπενθυμίζεται ότι την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026 υπεγράφη η πρώτη συμφωνία πώλησης αμερικανικού LNG προς την Ουκρανία, από την ATLANTIC SEE LNG TRADE, με προμηθευτή την BP και αγοραστή τη Naftogaz. Το πρώτο φορτίο, που θα φτάσει στη Ρεβυθούσα, αναμένεται να αποσταλεί στην Ουκρανία τον ερχόμενο Μάρτιο.
Οι διαδρομές και οι ποσότητες μεταφοράς
Οι προς παράδοση ποσότητες θα διαμετακομιστούν μέσω του Route 1 (Ελλάδα – Βουλγαρία – Ρουμανία – Μολδαβία – Ουκρανία), με ανώτατο όριο το 1 εκατ. MWh, υπό την προϋπόθεση ότι οι διαχειριστές των δικτύων φυσικού αερίου θα διαθέσουν αυξημένη χωρητικότητα. Το προηγούμενο διάστημα, η διαθέσιμη χωρητικότητα κυμαινόταν περίπου στις 700.000 MWh.
Επιτάχυνση της υλοποίησης του Κάθετου Διαδρόμου
Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρώτη εμπορική συμφωνία προμήθειας LNG από τις ΗΠΑ υπεγράφη ήδη από το 2026, και όχι από το 2030 όπως είχε αρχικά ανακοινωθεί. Η εξέλιξη αυτή επιταχύνει σημαντικά την υλοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου, ενισχύοντας τον ρόλο της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.
