Συνεδρίαση τύπου Arria-Formula έλαβε χώρα στην έδρα του ΟΗΕ, η οποία συγκλήθηκε από τον Παναμά με την υποστήριξη της Ελλάδας, της Αυστρίας, της Ιαπωνίας, της Ουρουγουάης και της Λιβερίας με αφορμή τη Red Hand Day.
Η Εκπαίδευση ως Εργαλείο Πρόληψης
Κεντρικός άξονας της συνεδρίασης ήταν ότι «η εκπαίδευση αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα αλλά και στρατηγικό εργαλείο για την πρόληψη της στρατολόγησης και χρήσης παιδιών σε ένοπλες συγκρούσεις». Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης τονίστηκε ότι η ασφαλής, χωρίς αποκλεισμούς και συνεχής εκπαίδευση μειώνει την αδυναμία των παιδιών στη στρατολόγηση και συνιστά βασικό πυλώνα για τη βιώσιμη επανένταξη των παιδιών που πλήττονται από συγκρούσεις.
Ιστορική Αναδρομή και Νομικό Πλαίσιο
Υπενθυμίστηκε ότι η Red Hand Day τηρείται ετησίως από το 2002, σηματοδοτώντας την έναρξη ισχύος του Προαιρετικού Πρωτοκόλλου της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού σχετικά με τη συμμετοχή παιδιών σε ένοπλες συγκρούσεις, το οποίο απαγορεύει τη στρατολόγηση και χρήση ατόμων κάτω των 18 ετών και ενισχύει τις υποχρεώσεις προστασίας.
Έγινε επίσης αναφορά στο ευρύτερο διεθνές νομικό πλαίσιο προστασίας των παιδιών, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, του ψηφίσματος 1998 (2011) του Συμβουλίου Ασφαλείας για τις επιθέσεις κατά σχολείων και του ψηφίσματος 64/290 της Γενικής Συνέλευσης σχετικά με το δικαίωμα στην εκπαίδευση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Ανησυχητικά Δεδομένα και Παραβιάσεις
Επισημάνθηκε ότι η Ετήσια Έκθεση του Γενικού Γραμματέα για τα Παιδιά και τις Ένοπλες Συγκρούσεις κατέγραψε 41.370 επαληθευμένες σοβαρές παραβιάσεις το 2024, αποτυπώνοντας την εντατικοποίηση και επέκταση των μοτίβων βίας. Υπογραμμίστηκε αύξηση κατά 44% στις επιθέσεις κατά σχολείων και προστατευόμενου προσωπικού, καθώς και αύξηση κατά 52% στην άρνηση ανθρωπιστικής πρόσβασης.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν περίπου 6.000 επιθέσεις κατά μαθητών, εκπαιδευτικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων κατά την περίοδο 2022-2023. Οι εξελίξεις αυτές περιγράφηκαν ως ιδιαίτερα επιζήμιες για τη συνέχιση της εκπαίδευσης και ως παράγοντες που ενισχύουν την έκθεση των παιδιών στη στρατολόγηση και άλλες σοβαρές παραβιάσεις.
Η Στρατηγική Διασύνδεση Εκπαίδευσης και Ασφάλειας
Δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη διασύνδεση εκπαίδευσης-προστασίας-ειρήνης και ασφάλειας. Οι παρεμβάσεις επικεντρώθηκαν στην ανάγκη προστασίας σχολείων, μαθητών και εκπαιδευτικών από τη βία, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι τα εκπαιδευτικά συστήματα παραμένουν χωρίς αποκλεισμούς και λειτουργικά, ιδίως σε συνθήκες εκτοπισμού.
Η Ελληνική Τοποθέτηση
Την Ελλάδα εκπροσώπησε στην συνεδρίαση ο Αναπ. Μόνιμος Αντιπρόσωπος Ιωάννης Σταματέκος, ο οποίος υπογράμμισε τη συμβολή της ασφαλούς και συνεχούς εκπαίδευσης στην πρόληψη της στρατολόγησης και της χρήσης παιδιών σε ένοπλες συγκρούσεις, στην αειφόρο επανένταξη των παιδιών και στη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.
Τόνισε ότι ένα φιλόξενο και χωρίς αποκλεισμούς μαθησιακό περιβάλλον μπορεί να αποκαταστήσει την αίσθηση της ομαλότητας, να ενισχύσει την κοινωνική αλληλεπίδραση και να αποτρέψει τη βία, το στιγματισμό και την περιθωριοποίηση των παιδιών.
Συνεργασία με Διεθνείς Οργανισμούς
Ο κ. Σταματέκος επανέλαβε την υποστήριξη της Ελλάδας προς την ηγεσία και την υπεράσπιση του Ειδικού Αντιπροσώπου του ΓΓ ΟΗΕ για τα Παιδιά στις Ένοπλες Συγκρούσεις (CAAC), καθώς και προς την ουσιαστική συμβολή της UNICEF και της UNESCO στην ασφαλή εκπαίδευση.
