Σε πεδίο σφοδρών αντιπαραθέσεων μετατράπηκε η σύνοδος κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, με τις τιμές της ενέργειας και τον επόμενο κοινοτικό προϋπολογισμό να προκαλούν βαθιές διαφωνίες μεταξύ των «27». Στο επίκεντρο των επικρίσεων βρέθηκε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, τον οποίο διπλωμάτες κατηγορούν ότι δεν κατάφερε να συγκρατήσει την ένταση ούτε να εξασφαλίσει την αναμενόμενη πρόοδο στις διαπραγματεύσεις.
Οι συνομιλίες της Πέμπτης 15 Οκτωβρίου διήρκεσαν περίπου 14 ώρες, με τις αντιπαραθέσεις να ανατρέπουν το πρόγραμμα της συνόδου. Η προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου ακυρώθηκε, ενώ η συζήτηση για τις ενεργειακές χρεώσεις παρατάθηκε πολύ περισσότερο από όσο είχε αρχικά προβλεφθεί.
«Έχασε τον έλεγχο» – Οργισμένες καταγγελίες διπλωματών
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, το οποίο επικαλείται συνομιλίες με 16 διπλωμάτες και αξιωματούχους της ΕΕ, οι χειρισμοί του Αντόνιο Κόστα προκάλεσαν έντονη δυσαρέσκεια σε αρκετές ευρωπαϊκές αντιπροσωπείες.
«Ντροπή αυτό που κάνει!» – Ο Τραμπ εξαπολύει πυρά κατά Ζελένσκι
Ορισμένοι συνομιλητές του μέσου υποστήριξαν ότι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επέτρεψε στις διαπραγματεύσεις να εκτροχιαστούν, ενώ άλλοι περιέγραψαν τη διαδικασία ως «απίστευτο χάος». Ένας διπλωμάτης τον κατηγόρησε ευθέως ότι έχασε τον έλεγχο των συζητήσεων, επειδή δεν διαχειρίστηκε αποτελεσματικά τις αλλεπάλληλες αλλαγές στα διαπραγματευτικά κείμενα.
Οι επικρίσεις δεν ήταν καθολικές, καθώς υπήρξαν αξιωματούχοι που αξιολόγησαν ευνοϊκότερα την προσπάθειά του. Ωστόσο, οι καταγγελίες αποτυπώνουν το κλίμα έντασης που επικράτησε κατά την πρώτη ημέρα της συνόδου.
Μελόνι και Μερτς σε αντίπαλα στρατόπεδα για τις νέες χρεώσεις
Η μεγαλύτερη αντιπαράθεση ξέσπασε γύρω από το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών και ειδικότερα το ETS2, το οποίο προβλέπει την επέκταση της τιμολόγησης του άνθρακα στα καύσιμα που χρησιμοποιούνται στις οδικές μεταφορές και στη θέρμανση των κτιρίων.
Η Ιταλία, με τη στήριξη της Ουγγαρίας, της Πολωνίας, της Σλοβακίας και της Τσεχίας, ζήτησε να μετατεθεί η εφαρμογή του μέτρου έως το 2030, επικαλούμενη την επιβάρυνση που αντιμετωπίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις από τις υψηλές ενεργειακές τιμές.
Απέναντί τους βρέθηκαν η Γερμανία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ολλανδία και οι σκανδιναβικές χώρες, οι οποίες υπερασπίστηκαν τη διατήρηση του υφιστάμενου ευρωπαϊκού σχεδιασμού.
Κατά τις πληροφορίες του Politico, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εξέφρασε έντονη δυσαρέσκεια για τη στάση της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι. Η διαφωνία αφορούσε τόσο την ουσία των προτεινόμενων αλλαγών όσο και τον τρόπο με τον οποίο αυτές εισήχθησαν στη διαπραγμάτευση.
Στα ύψη το φυσικό αέριο και το ντίζελ – Η προειδοποίηση της φον ντερ Λάιεν
Η σύγκρουση διεξάγεται ενώ η ευρωπαϊκή οικονομία αντιμετωπίζει νέα μεγάλη ενεργειακή επιβάρυνση.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανέφερε ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι, από τα τέλη Φεβρουαρίου, οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά 140%, ενώ εκείνες του ντίζελ έχουν διπλασιαστεί.
Κατά την ίδια, η άνοδος των τιμών των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων έχει επιβαρύνει την Ευρώπη με επιπλέον 100 δισεκατομμύρια ευρώ, χωρίς αντίστοιχη αύξηση των εισαγόμενων ενεργειακών ποσοτήτων.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα αποτελεί μέρος της μακροπρόθεσμης απάντησης στην κρίση. Ορισμένες κυβερνήσεις, ωστόσο, ζητούν άμεσες παρεμβάσεις για να περιοριστούν οι επιπτώσεις στους λογαριασμούς των πολιτών.
Νέα διαμάχη για τον προϋπολογισμό των 1,62 τρισ. ευρώ
Οι διαφωνίες επεκτάθηκαν και στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος αφορά την περίοδο 2028-2034.
Η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανερχόταν σε περίπου 1,76 τρισ. ευρώ, ενώ το αναθεωρημένο σχέδιο της ιρλανδικής προεδρίας περιόρισε το ποσό στα 1,62 τρισ. ευρώ.
Η μείωση δεν κατόρθωσε να εξασφαλίσει συμφωνία. Χώρες που συνεισφέρουν περισσότερα από όσα λαμβάνουν από τον κοινοτικό προϋπολογισμό ζητούν αυστηρότερο περιορισμό των δαπανών. Άλλα κράτη αντιδρούν στις περικοπές, επιδιώκοντας να προστατεύσουν τη χρηματοδότηση της γεωργίας, των περιφερειών και των αναπτυξιακών προγραμμάτων.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποίησε το Politico, ορισμένοι βορειοευρωπαίοι διπλωμάτες εξέφρασαν επιφυλάξεις και για την αμεροληψία του Κόστα, θεωρώντας ότι αντιμετωπίζει ευνοϊκότερα τις θέσεις χωρών του ευρωπαϊκού Νότου. Πρόκειται για καταγγελίες ανώνυμων αξιωματούχων και όχι για διαπιστωμένη θεσμική παράβαση.
Στις 26 Νοεμβρίου νέα προσπάθεια συμφωνίας
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου προγραμματίζει νέα συνάντηση των Ευρωπαίων ηγετών στις 26 Νοεμβρίου, με σκοπό να περιοριστούν οι διαφορές σχετικά με τον προϋπολογισμό και να προετοιμαστεί το έδαφος για συμφωνία έως το τέλος του έτους.
Στις διαπραγματεύσεις εξετάζονται επίσης νέες πηγές ευρωπαϊκών εσόδων, καθώς παραμένει ανοιχτό το ζήτημα του τρόπου χρηματοδότησης των αυξημένων κοινοτικών αναγκών.
Η σύνοδος συνεχίζεται την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου με θέματα την Ουκρανία, την ευρωπαϊκή άμυνα, τη Μέση Ανατολή και το μεταναστευτικό. Οι διαφορές για την ενέργεια και τον προϋπολογισμό, πάντως, έχουν ήδη καταστήσει σαφές ότι η εξεύρεση κοινής θέσης απαιτεί περισσότερες διαπραγματεύσεις από όσες είχαν αρχικά υπολογιστεί.
