Για χρόνια, ο καρχαρίας ήταν το ζώο που έπρεπε να αποφεύγει κανείς μέσα στο νερό. Τώρα, για ορισμένους influencers, αποτελεί το ιδανικό σκηνικό για μια φωτογραφία. Όσο πιο κοντά, τόσο καλύτερα. Κι αν μπορείς να τον αγγίξεις, να τον αγκαλιάσεις ή ακόμη και να τον πιάσεις από το πτερύγιο, ακόμη καλύτερα.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν μετατρέψει τη συνάντηση με έναν από τους μεγαλύτερους θηρευτές των ωκεανών σε διαγωνισμό για την πιο εντυπωσιακή εικόνα. Οι επιστήμονες, όμως, αρχίζουν να ανησυχούν για τις συνέπειες: όχι μόνο για τον κίνδυνο που διατρέχουν όσοι μπαίνουν στο νερό αναζητώντας likes, αλλά και για το στρες που προκαλούν στα ίδια τα ζώα.

Μία από αυτές τις περιπτώσεις αφορά την Tayane Dalazen, 37χρονη Βραζιλιάνα δικηγόρο και influencer στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τον Απρίλιο, κατά τη διάρκεια εκδρομής για κατάδυση με καρχαρίες στα ανοιχτά των βραζιλιάνικων ακτών, αισθάνθηκε μια «έντονη πίεση» στο πόδι της. Ένας καρχαρίας, μήκους άνω των δύο μέτρων, είχε κλείσει τα σαγόνια του γύρω από τον μηρό της.

Αφού την κράτησε κάτω από το νερό για αρκετά δευτερόλεπτα, την άφησε. Η Dalazen τραυματίστηκε και περιέγραψε την εμπειρία ως «πολύ τρομακτική».

Η σκηνή καταγράφηκε σε βίντεο και έχει προβληθεί δεκάδες εκατομμύρια φορές. Η Dalazen υποστηρίζει ότι δεν βρισκόταν εκεί «για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης» και ότι δεν άγγιξε ούτε προκάλεσε τον καρχαρία, παραδέχεται όμως ότι βρισκόταν υπερβολικά κοντά.

Αργότερα, μάλιστα, διαπίστωσε ότι οι διοργανωτές της εκδρομής τάιζαν τα ζώα προκειμένου να ενισχύσουν την αλληλεπίδρασή τους με τους τουρίστες.

Δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό

Η περίπτωσή της δεν είναι η μοναδική. Ερευνητές του International Shark Attack File έχουν παρατηρήσει τα τελευταία τρία χρόνια αύξηση των περιστατικών στα οποία άνθρωποι δαγκώνονται ενώ προσπαθούν να τραβήξουν βίντεο με καρχαρίες.

Τον Ιούλιο, ένας influencer που ασχολείται με το ψάρεμα παραλίγο να χάσει το πόδι του, όταν δέχθηκε επίθεση από καρχαρία υφάλου κατά τη διάρκεια κατάδυσης. Τον Δεκέμβριο, ένας Κινέζος δημιουργός περιεχομένου δέχθηκε δάγκωμα στις Μαλδίβες. Και οι δύο επιθέσεις καταγράφηκαν σε βίντεο.

Το φαινόμενο έχει επεκταθεί και στον τουρισμό. Το TripAdvisor προσφέρει περισσότερες από 140 εμπειρίες κολύμβησης με καρχαρίες μόνο στις Μαλδίβες, ορισμένες από τις οποίες υπόσχονται «την απόλυτη φωτογραφία».

Το πρόβλημα, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι ότι τέτοιες εικόνες μπορεί να δημιουργούν την εντύπωση ότι η προσέγγιση αυτών των ζώων είναι μια απολύτως ακίνδυνη δραστηριότητα.

«Δεν το κάνω για τις επισκέψεις»

Η Ocean Ramsey, μία από τις πιο γνωστές δημιουργούς περιεχομένου για καρχαρίες, απορρίπτει αυτή την κατηγορία.

Η 38χρονη πρώην μοντέλο, η οποία οργανώνει εκδρομές στη Χαβάη, υποστηρίζει ότι πρόθεσή της «δεν ήταν ποτέ να εξασφαλίσει επισκέψεις, αλλά να προστατεύσει τους καρχαρίες».

Οι επιστήμονες, ωστόσο, διαφωνούν.

Ο δρ. Jack Cooper χαρακτηρίζει «γελοίους» τους ισχυρισμούς ότι το άγγιγμα σε καρχαρίες συμβάλλει στην προστασία τους.

Ο θαλάσσιος βιολόγος Eric Clua συνοψίζει τον βασικό φόβο:

Ο κίνδυνος να δεχθεί κάποιος δάγκωμα από καρχαρία εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά χαμηλός. Όμως, στον αγώνα για την τέλεια φωτογραφία, όλο και περισσότεροι άνθρωποι φαίνεται να ξεχνούν ότι στην άλλη πλευρά της κάμερας εξακολουθεί να βρίσκεται ένα άγριο ζώο.