Φανταστείτε για λίγα δευτερόλεπτα ένα από τα μεγαλύτερα συμβατικά όπλα που έχουν κατασκευάσει ποτέ οι Ηνωμένες Πολιτείες να βρίσκεται πάνω από το Ιράν. Όχι πυρηνική βόμβα. Όχι πύραυλος. Μια τεράστια συμβατική βόμβα σχεδόν 10 τόνων, σχεδιασμένη για να μετατρέψει μια μεγάλη περιοχή σε ζώνη καταστροφής μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Και τώρα το ερώτημα είναι το εξής: τι πραγματικά θα συνέβαινε αν η Ουάσιγκτον αποφάσιζε να χρησιμοποιήσει τη διαβόητη GBU-43/B MOAB εναντίον του Ιράν;

Το σενάριο αυτό δεν είναι πλέον απλώς θεωρητικό. Σύμφωνα με σημερινές πληροφορίες που αποδίδονται στο CNN, Αμερικανοί στρατιωτικοί σχεδιαστές έχουν εξετάσει επιλογές που περιλαμβάνουν τη χρήση της MOAB εναντίον ιρανικών ενεργειακών και πυρηνικών εγκαταστάσεων, εφόσον υπάρξει πολιτική απόφαση για επανέναρξη των επιχειρήσεων. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επιβεβαιωμένη απόφαση του Αμερικανού προέδρου για χρήση της συγκεκριμένης βόμβας.

Patroller: Η Ελλάδα παγώνει τελευταία στιγμή την παραγγελία

Τι Είναι η MOAB

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά, γιατί γύρω από τη MOAB υπάρχει ένας τεράστιος μύθος. Η GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast, γνωστή ως MOAB, είναι ένα συμβατικό όπλο και όχι πυρηνικό. Ζυγίζει περίπου 21.000 λίβρες, δηλαδή περίπου 9,5 με 9,8 τόνους, και αποτελεί μία από τις ισχυρότερες συμβατικές βόμβες του αμερικανικού οπλοστασίου. Η ίδια η αμερικανική Πολεμική Αεροπορία την περιγράφει ως κατευθυνόμενο όπλο υψηλής εκρηκτικής ισχύος, σχεδιασμένο κυρίως για την αντιμετώπιση προσωπικού και εμποδίων σε μεγάλη περιοχή.

Η πρώτη και μέχρι σήμερα γνωστή επιχειρησιακή χρήση της πραγματοποιήθηκε στις 13 Απριλίου 2017 στο Αφγανιστάν, εναντίον υπόγειου συγκροτήματος σηράγγων του ISIS-K στην επαρχία Νανγκαρχάρ. Ο στόχος δεν ήταν απλώς να καταστραφεί ένα συγκεκριμένο κτίριο, αλλά να χρησιμοποιηθεί το τεράστιο ωστικό κύμα της βόμβας για να πλήξει ένα ολόκληρο σύμπλεγμα θέσεων και να μειώσει την ανάγκη για επικίνδυνες χερσαίες επιχειρήσεις.

Και εδώ βρίσκεται η πρώτη μεγάλη λεπτομέρεια για το Ιράν. Η MOAB είναι εξαιρετικά ισχυρή, αλλά η ισχύς της δεν σημαίνει αυτόματα ότι μπορεί να καταστρέψει οτιδήποτε βρίσκεται βαθιά κάτω από το έδαφος.

Γιατί; Επειδή άλλο πράγμα είναι η δημιουργία τεράστιου ωστικού κύματος στην επιφάνεια και άλλο η διάτρηση δεκάδων μέτρων ενισχυμένου βράχου και σκυροδέματος.

Το Πρόβλημα Είναι Υπόγειο

Και εδώ η ιστορία γίνεται πολύ πιο ενδιαφέρουσα.

Το Ιράν έχει επενδύσει εδώ και χρόνια σε υπόγειες και οχυρωμένες εγκαταστάσεις, ακριβώς επειδή γνωρίζει ότι αποτελεί πιθανό στόχο αεροπορικών επιθέσεων. Πρόσφατες δορυφορικές εικόνες έχουν δείξει εργασίες ενίσχυσης γύρω από εισόδους και προσβάσεις σε υπόγειες εγκαταστάσεις, μεταξύ άλλων στην περιοχή της Νατάνζ. Αυτό όμως από μόνο του δεν αποδεικνύει τι υπάρχει σε κάθε υπόγειο συγκρότημα.

Και εδώ πρέπει να ξεχωρίσουμε δύο αμερικανικά όπλα που συχνά μπερδεύονται μεταξύ τους.

Η MOAB είναι η GBU-43/B.

Η άλλη είναι η GBU-57 Massive Ordnance Penetrator, γνωστή ως MOP.

Η GBU-57 είναι πολύ διαφορετικό όπλο. Ζυγίζει περίπου 30.000 λίβρες, δηλαδή περίπου 13,6 τόνους, και έχει σχεδιαστεί ειδικά για να διαπερνά σκληρυμένες και βαθιά θαμμένες εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με αμερικανικά στοιχεία, μπορεί να φτάσει σε στόχους που βρίσκονται έως και περίπου 200 πόδια, δηλαδή περίπου 61 μέτρα κάτω από την επιφάνεια, ανάλογα φυσικά με τις συνθήκες του στόχου.

Και αυτό μας λέει κάτι πολύ σημαντικό.

Αν ο στόχος είναι μια μεγάλη επιφανειακή εγκατάσταση, αποθήκες, υποδομές ή ένα σύμπλεγμα σηράγγων κοντά στην επιφάνεια, η MOAB μπορεί να έχει τεράστια καταστροφική αξία.

Αν όμως μιλάμε για βαθιά, ενισχυμένα πυρηνικά συγκροτήματα, το ερώτημα δεν είναι ποια βόμβα έχει μεγαλύτερη έκρηξη. Το ερώτημα είναι ποια βόμβα μπορεί πραγματικά να φτάσει στο σημείο που βρίσκεται ο στόχος.

Και αυτό ακριβώς είναι που κάνει την υπόθεση της MOAB εναντίον του Ιράν τόσο ενδιαφέρουσα.

Τι θα Γίνει αν την Ρίξουν

Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι ο Λευκός Οίκος δίνει την εντολή.

Η MOAB δεν είναι ένα όπλο που απλώς φορτώνεται σε ένα μαχητικό και απογειώνεται. Είναι ένα τεράστιο αεροπορικό φορτίο και η επιχειρησιακή του ανάπτυξη απαιτεί ειδική πλατφόρμα και ιδιαίτερο σχεδιασμό αποστολής.

Το πιο γνωστό επιχειρησιακό μέσο που συνδέεται με τη MOAB είναι το C-130, το οποίο χρησιμοποιείται για την αερομεταφορά και ρίψη της βόμβας. Η MOAB εξάγεται από το αεροσκάφος και στη συνέχεια κατευθύνεται προς την περιοχή του στόχου με το σύστημα καθοδήγησής της.

Αλλά το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η ίδια η βόμβα.

Είναι όλα όσα πρέπει να συμβούν πριν φτάσει στον στόχο.

Σε μια πραγματική επιχείρηση εναντίον του Ιράν θα υπήρχε ένα πολύ μεγαλύτερο πλέγμα αεροσκαφών, ηλεκτρονικού πολέμου, εναέριου ανεφοδιασμού, πληροφοριών, επιτήρησης και καταστολής της εχθρικής αεράμυνας. Και αυτό είναι κάτι που έχει ήδη φανεί στην αμερικανική επιχείρηση του 2025 εναντίον των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Στην Operation Midnight Hammer, επτά B-2 πέταξαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς το Ιράν, ενώ η αποστολή υποστηρίχθηκε από μεγάλο αριθμό αεροσκαφών για ανεφοδιασμό, ηλεκτρονικό πόλεμο, παρεμβολές και επιχειρήσεις κατά της αεράμυνας. Τα B-2 χρησιμοποίησαν τελικά 14 GBU-57 MOP εναντίον των εγκαταστάσεων Fordow και Natanz, ενώ Tomahawk χρησιμοποιήθηκαν εναντίον στόχων στην περιοχή του Ισφαχάν.

Άρα, αν η MOAB χρησιμοποιηθεί στο Ιράν, δεν θα πρέπει να φανταζόμαστε μία μοναχική βόμβα να πέφτει από τον ουρανό.

Πρέπει να τη δούμε ως ένα μικρό κομμάτι μιας πολύ μεγαλύτερης επιχείρησης.

Και μετά την έκρηξη, θα μπορούσε να ακολουθήσει κάτι ακόμη πιο σημαντικό: η αντίδραση της Τεχεράνης.

Το ίδιο το reference αναφέρει ότι το Ιράν έχει προειδοποιήσει πως μια νέα αμερικανική επίθεση θα μπορούσε να οδηγήσει σε διεύρυνση της σύγκρουσης, με πιθανές επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, τηλεπικοινωνιακές υποδομές και στόχους σε γειτονικά κράτη.

Και εδώ η MOAB παύει να είναι απλώς ένα όπλο.

Γίνεται πολιτικό μήνυμα.

Η χρήση της θα έδειχνε ότι η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει ένα από τα πιο ισχυρά συμβατικά όπλα της απέναντι στο Ιράν. Αυτό μπορεί να προκαλέσει αποτροπή, αλλά μπορεί εξίσου εύκολα να οδηγήσει σε κλιμάκωση.

AIM-260 JATM: Το φονικότερο βέλος στην φαρέτρα των ελληνικών F-35

Θα Τελειώσει τον Πόλεμο;

Το αν η MOAB μπορεί να προκαλέσει τεράστια καταστροφή, αυτό είναι δεδομένο.

Το ερώτημα είναι αν μπορεί να πετύχει τον στρατηγικό στόχο.

Γιατί μπορείς να καταστρέψεις μια εγκατάσταση και παρ' όλα αυτά να μην καταστρέψεις την ικανότητα του αντιπάλου να συνεχίσει το πρόγραμμα ή τον πόλεμο.

Αν οι κρίσιμες εγκαταστάσεις βρίσκονται βαθιά και προστατεύονται από πολλαπλά επίπεδα σκυροδέματος, βράχου και υπόγειων σηράγγων, μια τεράστια επιφανειακή έκρηξη μπορεί να μην είναι η βέλτιστη λύση. Και ακριβώς αυτή η αμφιβολία φέρεται να υπάρχει ήδη μέσα στον αμερικανικό στρατιωτικό σχεδιασμό: αξιωματούχοι έχουν εκφράσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο η MOAB θα ήταν πραγματικά αποτελεσματική απέναντι στους συγκεκριμένους ιρανικούς στόχους.

Υπάρχει όμως και η δεύτερη πλευρά.

Ακόμη και αν η MOAB δεν μπορεί να «εξαφανίσει» ένα βαθύ υπόγειο συγκρότημα, μπορεί να καταστρέψει επιφανειακές υποδομές, σημεία πρόσβασης, εγκαταστάσεις υποστήριξης και άλλους κρίκους της αλυσίδας που επιτρέπουν σε μια υπόγεια εγκατάσταση να λειτουργεί.

Και αυτό είναι το πραγματικό νόημα ενός τέτοιου χτυπήματος.

Όχι απαραίτητα να ανοίξει μια τρύπα και να καταστρέψει τα πάντα σε μία έκρηξη, αλλά να δημιουργήσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη επιχειρησιακή ζημιά σε ένα σύστημα στόχων.

Παράλληλα όμως υπάρχει ο παράγοντας της κλιμάκωσης. Ο Περσικός Κόλπος είναι κρίσιμος για την παγκόσμια ενέργεια και τη ναυσιπλοΐα. Μια μεγάλη σύγκρουση θα μπορούσε να επηρεάσει τις τιμές πετρελαίου, τις θαλάσσιες μεταφορές και την παγκόσμια οικονομία, ενώ για μια χώρα όπως η Ελλάδα οι συνέπειες θα μπορούσαν να περάσουν και μέσα από τη ναυτιλία και το κόστος ενέργειας.

Άρα, αν αύριο δούμε τη MOAB να χρησιμοποιείται εναντίον του Ιράν, δεν θα πρέπει να κοιτάμε μόνο το μέγεθος της έκρηξης.

Θα πρέπει να κοιτάμε τι συνέβη μετά.

Καταστράφηκε πραγματικά ο στόχος; Επηρεάστηκε η ιρανική δυνατότητα παραγωγής ή εμπλουτισμού; Πόσο γρήγορα μπορεί η Τεχεράνη να επισκευάσει τις υποδομές; Και κυρίως, ποια θα είναι η απάντηση του Ιράν;

Γιατί η «μητέρα όλων των βομβών» μπορεί να είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά συμβατικά όπλα στον πλανήτη, αλλά σε έναν πόλεμο μετράει τελικά όχι το πόσο μεγάλη είναι η έκρηξη, αλλά το αν η έκρηξη αλλάζει την πορεία της σύγκρουσης.

Και μέχρι σήμερα, αυτό ακριβώς παραμένει το μεγάλο ερωτηματικό.