Η Γαλλική Γερουσία εξέτασε την Τρίτη ένα αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο που προβλέπει την οικονομική ευθύνη διαδηλωτών για ζημιές οι οποίες προκαλούνται κατά τη διάρκεια κινητοποιήσεων στους δρόμους. Η πρωτοβουλία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς επικριτές της προειδοποιούν ότι μπορεί να περιορίσει ουσιαστικά το δικαίωμα στη διαδήλωση.
Το νομοσχέδιο κατατέθηκε αρχικά μετά τα επεισόδια που σημειώθηκαν στο Παρίσι, έπειτα από τη νίκη της Παρί Σεν Ζερμέν επί της Άρσεναλ στον τελικό του Champions League τον Μάιο. Ωστόσο, η συζήτηση απέκτησε νέα διάσταση μετά τις πολυήμερες κινητοποιήσεις για την κοινωνική ανισότητα και την άνοδο των τιμών, οι οποίες κορυφώθηκαν στις 17 Οκτωβρίου με εκτεταμένα επεισόδια και λεηλασίες, προκαλώντας ζημιές σε χιλιάδες επιχειρήσεις σε ολόκληρη τη Γαλλία.
Η ψηφοφορία επί του νομοσχεδίου αναμενόταν να πραγματοποιηθεί αργότερα την Τρίτη ή την Τετάρτη, με την υπερψήφισή του στη Γερουσία να θεωρείται πιθανή, καθώς εκεί διαθέτει πλειοψηφία συμμαχία δεξιών και κεντρώων κομμάτων. Υπέρ της νομοθετικής πρωτοβουλίας έχει ταχθεί και η ακροδεξιά ηγέτιδα Μαρίν Λεπέν, την οποία οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν ως φαβορί για τη διαδοχή του Εμανουέλ Μακρόν στις προεδρικές εκλογές της επόμενης άνοιξης.
Ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νινέζ υπερασπίστηκε την ανάγκη άμεσης αντιμετώπισης των καταστροφών που προκλήθηκαν κατά τα επεισόδια της 17ης Οκτωβρίου. Όπως υποστήριξε, δεν μπορεί η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών να επωμίζεται το κόστος των ενεργειών μιας μειοψηφίας ταραχοποιών.
Τι προβλέπει το νομοσχέδιο
Με βάση τις προτεινόμενες διατάξεις, όσοι κριθούν υπεύθυνοι θα μπορούσαν να υποχρεωθούν να καταβάλουν έως και 10.000 ευρώ για ζημιές που συνδέονται με διαδηλώσεις.
Οι επικριτές, ωστόσο, επισημαίνουν ότι η ευθύνη ενδέχεται να επεκταθεί και σε ανθρώπους που δεν συμμετείχαν οι ίδιοι σε πράξεις βανδαλισμού. Το νομοσχέδιο προβλέπει κοινή οικονομική ευθύνη για όσους διαπιστώνεται ότι συμμετείχαν εν γνώσει τους σε ομάδα που είχε δημιουργηθεί με σκοπό την πρόκληση καταστροφών.
Παράλληλα, κυρώσεις θα μπορούσαν να επιβληθούν σε άτομα που εξακολουθούν «εθελοντικά» να συμμετέχουν σε συγκεντρώσεις οι οποίες απειλούν τη δημόσια τάξη, ακόμη και μετά από δύο προειδοποιήσεις της αστυνομίας για διάλυση.
Ιδιαίτερες αντιδράσεις προκαλεί και η πρόβλεψη για δυνατότητα κατάσχεσης κοινωνικών παροχών και στεγαστικής βοήθειας, προκειμένου να καλυφθεί το κόστος των ζημιών.
Αντιδράσεις από την Αριστερά και οργανώσεις
Αριστεροί βουλευτές και οργανώσεις υπεράσπισης δικαιωμάτων κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι οδηγεί τη χώρα σε μια πιο αυταρχική κατεύθυνση, περιορίζοντας την ελευθερία των πολιτών να διαδηλώνουν.
Ο κομμουνιστής γερουσιαστής Φαμπιάν Γκε χαρακτήρισε το νομοσχέδιο «νομική παρωδία», υποστηρίζοντας ότι σκόπιμα εξισώνει τους ειρηνικούς διαδηλωτές με τους ταραχοποιούς. Από την πλευρά της, η πράσινη γερουσιαστής Μελανί Βογκέλ έκανε λόγο για «συλλογική τιμωρία» ως απάντηση στα κοινωνικά αιτήματα.
Οι υποστηρικτές της νομοθεσίας επιχειρούν να καθησυχάσουν τις αντιδράσεις, υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται να τιμωρούνται άνθρωποι που απλώς βρίσκονται στο σημείο μιας διαδήλωσης ή συμμετέχουν ειρηνικά σε αυτήν.
Πρόσθετα μέτρα και προειδοποιήσεις
Κατά την κοινοβουλευτική διαδικασία αναμενόταν να προστεθούν ακόμη αυστηρότερες διατάξεις. Η κυβέρνηση εξετάζει, μεταξύ άλλων, την επιβολή απαγόρευσης συμμετοχής σε διαδηλώσεις για πρόσωπα που θεωρούνται ιδιαίτερα βίαια, καθώς και μια διαδικασία ταχείας απομάκρυνσης από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης περιεχομένου που καλεί σε «εξέγερση ή ένοπλη δράση κατά του κράτους».
Συνδικάτα και φοιτητικές οργανώσεις προειδοποίησαν, με κοινή παρέμβασή τους στη γαλλική εφημερίδα Le Monde, ότι οι προτεινόμενες αλλαγές συνιστούν σοβαρή απειλή για την ελευθερία των διαδηλώσεων. Υποστήριξαν ακόμη ότι τα μέτρα θα επιβαρύνουν δυσανάλογα τις οικονομικά ασθενέστερες οικογένειες και θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν αυθαίρετες αστυνομικές πρακτικές.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Διεθνής Αμνηστία, η οποία κάλεσε την κυβέρνηση να αποσύρει το νομοσχέδιο. Η οργάνωση προειδοποίησε ότι η κατάργηση ή κατάσχεση οικογενειακών επιδομάτων, στεγαστικής βοήθειας και άλλων κοινωνικών παροχών θα μπορούσε να επιδεινώσει δραματικά την κατάσταση των ήδη ευάλωτων νοικοκυριών και να τα οδηγήσει ακόμη βαθύτερα στη φτώχεια.
