Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών διαπίστωσαν ότι κινεζικές εταιρείες πραγματοποίησαν συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους για πιθανές συμφωνίες πώλησης όπλων, με σχέδια μεταφοράς στρατιωτικού εξοπλισμού μέσω ενδιάμεσων χωρών, ώστε να αποκρύπτεται η πραγματική προέλευσή του, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που έχουν γνώση των πληροφοριών, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν συγκεντρώσει στοιχεία που δείχνουν ότι υπήρξαν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για μεταφορές οπλισμού, χωρίς ωστόσο να είναι ακόμη σαφές αν πραγματοποιήθηκαν τελικά αποστολές ή αν οι συμφωνίες έλαβαν επίσημη έγκριση από την κινεζική κυβέρνηση.

Η αποκάλυψη αυτή έγινε λίγο πριν ξεκινήσει ο Ντόναλντ Τραμπ τις συνομιλίες του με τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος επιδίωξε να επανεκκινήσει τις σχέσεις του με την Κίνα.

Αμερικανοί αξιωματούχοι που επεξεργάστηκαν τις συγκεκριμένες εκθέσεις διαφωνούν ως προς το αν τα όπλα έφθασαν τελικά σε ενδιάμεσες χώρες, ωστόσο υπογραμμίζουν ότι μέχρι στιγμής δεν έχει εντοπιστεί χρήση κινεζικών όπλων εναντίον αμερικανικών ή ισραηλινών δυνάμεων από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.

Προηγούμενη έκθεση είχε αναφέρει το ενδεχόμενο μεταφοράς στο Ιράν φορητών αντιαεροπορικών πυραύλων MANPADS, οι οποίοι μπορούν να καταρρίψουν αεροσκάφη χαμηλού ύψους, καθώς και εξέταση και άλλων πιθανών στρατιωτικών αποστολών.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Ουάσινγκτον προσπαθεί να πιέσει την Κίνα - άμεσα και έμμεσα - ώστε να περιορίσει τη στήριξή της προς την Τεχεράνη.

Αμερικανοί αξιωματούχοι σημείωσαν ότι το θέμα που αποκάλυψαν οι New York Times δεν θα έριχνε σκιές στην επίσκεψη Τραμπ στο Πεκίνο, αν και η αμερικανική κυβέρνηση θεωρεί «απαράδεκτη» οποιαδήποτε κινεζική στρατιωτική υποστήριξη προς το Ιράν.

Στην Αφρική ο ενδιάμεσος σταθμός

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, μία από τις πιθανές χώρες-ενδιάμεσους για τη μεταφορά εξοπλισμού βρίσκεται στην Αφρική, χωρίς όμως να υπάρχει επιβεβαίωση ότι έχουν φτάσει εκεί αποστολές όπλων.

Η ιρανική αποστολή στον ΟΗΕ δεν απάντησε άμεσα σε αιτήματα για σχόλιο. Τον περασμένο Μάρτιο, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών είχε δηλώσει μόνο ότι η χώρα του συνεργάζεται στρατιωτικά με την Κίνα και τη Ρωσία, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες.

Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι συνομιλίες τέτοιου επιπέδου ανάμεσα σε κινεζικές εταιρείες και το Ιράν δύσκολα θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν χωρίς να γνωρίζει το Πεκίνο, ακόμη κι αν δεν υπάρχει επίσημη κρατική έγκριση.

Πρόσβαση σε κατασκοπευτικό δορυφόρο

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, από την έναρξη του πολέμου η Κίνα έχει παράσχει στο Ιράν πληροφορίες και πρόσβαση σε κατασκοπευτικό δορυφόρο που βοήθησε στον εντοπισμό θέσεων αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή.

Παράλληλα, φέρεται να έχει προμηθεύσει την Τεχεράνη με εξαρτήματα «διπλής χρήσης», όπως ημιαγωγούς και αισθητήρες, τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο σε πολιτικές όσο και σε στρατιωτικές εφαρμογές για την παραγωγή drones και πυραύλων.

Η εξαγωγή τέτοιων εξαρτημάτων θεωρείται λιγότερο εμφανής από την πώληση ολοκληρωμένων οπλικών συστημάτων – μια τακτική που, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, το Πεκίνο έχει εφαρμόσει και στην υποστήριξη της Ρωσίας στον πόλεμο της Ουκρανίας.

Η Κίνα παραμένει ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, απορροφώντας περίπου το 80% των εξαγωγών της Τεχεράνης σε τιμές χαμηλότερες της αγοράς, παρά τις αμερικανικές κυρώσεις.

Αν και η οικονομική σχέση ευνοεί σε μεγάλο βαθμό το Πεκίνο, η εξάρτηση της Κίνας από τις ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ αποτελεί βασικό λόγο διατήρησης στενών σχέσεων με το Ιράν.