Το Τατόι ετοιμάζεται να ανοίξει ξανά τις πύλες του και μαζί του ξυπνά ένα κομμάτι της νεότερης ελληνικής ιστορίας που για δεκαετίες έμενε κλεισμένο πίσω από εγκαταλελειμμένα κτίρια, αποθήκες και χιλιάδες προσωπικά αντικείμενα της πρώην βασιλικής οικογένειας. Η επαναλειτουργία του κτήματος έχει προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο και ανάμεσα στους προσκεκλημένους βρίσκονται ο βασιλιάς της Ισπανίας Φελίπε ΣΤ΄ και η μητέρα του, βασίλισσα Σοφία.
Η πρόσκληση, σύμφωνα με ισπανικά δημοσιεύματα, είχε απευθυνθεί προσωπικά από τον Κυριάκο Μητσοτάκη κατά την επίσκεψή του στο Παλάτι Θαρθουέλα τον περασμένο Ιανουάριο. Για τον Φελίπε η παρουσία θεωρείται δύσκολη, καθώς στην Ισπανία έχουν προκηρυχθεί εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου. Για τη Σοφία, όμως, μια πιθανή επιστροφή έχει τελείως διαφορετικό βάρος.
Έξι δεκαετίες μετά στο σπίτι όπου μεγάλωσε
Η βασίλισσα Σοφία πέρασε μεγάλο μέρος των παιδικών και νεανικών της χρόνων στο Τατόι. Είναι κόρη του βασιλιά Παύλου και της βασίλισσας Φρειδερίκης και αδελφή του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου. Αν αποδεχθεί την πρόσκληση και βρεθεί στα εγκαίνια, θα πρόκειται για την πρώτη φορά εδώ και περίπου έξι δεκαετίες που θα εισέλθει ξανά στο παλάτι όπου μεγάλωσε.
Η προσωπική αυτή διάσταση είναι που δίνει διαφορετικό χαρακτήρα στα εγκαίνια. Το Τατόι δεν ήταν για τη Σοφία απλώς ένας επίσημος χώρος ή μια βασιλική κατοικία, αλλά το σπίτι μέσα στο οποίο πέρασε ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής της πριν φύγει από την Ελλάδα και παντρευτεί τον Χουάν Κάρλος το 1962.
Δύο χρόνια αργότερα, μετά τον θάνατο του Παύλου, στον ελληνικό θρόνο ανέβηκε ο Κωνσταντίνος. Η βασιλική οικογένεια εγκατέλειψε την Ελλάδα τον Δεκέμβριο του 1967, μετά την αποτυχία του αντικινήματος κατά της δικτατορίας, ενώ η μοναρχία καταργήθηκε οριστικά με το δημοψήφισμα του 1974.
Χιλιάδες αντικείμενα βγήκαν ξανά στο φως
Οι εργασίες αποκατάστασης στο κτήμα δεν αφορούν μόνο τα κτίρια. Στις αποθήκες και στους χώρους του Τατοΐου εντοπίστηκαν χιλιάδες ιστορικά και προσωπικά αντικείμενα, αρκετά από τα οποία παρέμεναν κλεισμένα για δεκαετίες.
Ανάμεσά τους βρίσκονται άμαξες, αυτοκίνητα, ενδύματα, οικογενειακά κειμήλια και προσωπικά αντικείμενα με άμεση σχέση με την πρώην βασιλική οικογένεια. Ξεχωρίζουν τα παπούτσια του Roger Vivier που είχε φορέσει η Σοφία στον γάμο της με τον Χουάν Κάρλος, αλλά και φορέματα που συνδέονται με σημαντικές στιγμές της ζωής της.
Στις συλλογές βρίσκεται επίσης το νυφικό της Άννας Μαρίας, συζύγου του Κωνσταντίνου, μαζί με βρεφικά ενδύματα των παιδιών τους. Πρόκειται για υλικό που μετά την αποκατάσταση προορίζεται να παρουσιαστεί στο κοινό ως μέρος της ιστορίας του χώρου και όχι να επιστρέψει σε ιδιωτική χρήση.
Από εγκαταλελειμμένο κτήμα σε δημόσιο χώρο
Το Τατόι έχει περάσει πλέον στην ιδιοκτησία του ελληνικού Δημοσίου και η σημερινή παρέμβαση φιλοδοξεί να μετατρέψει ένα επί χρόνια εγκαταλελειμμένο σύνολο σε οργανωμένο ιστορικό και πολιτιστικό προορισμό. Οι εργασίες περιλαμβάνουν το ανάκτορο, βοηθητικά κτίρια, κήπους, τα παλιά μαγειρεία, τα βουστάσια, την εκκλησία και άλλους χώρους του κτήματος.
Το σχέδιο προβλέπει ότι οι επισκέπτες θα μπορούν να περιηγούνται όχι μόνο στα ανακαινισμένα κτίρια αλλά και στις συλλογές που μέχρι σήμερα παρέμεναν ουσιαστικά αθέατες. Η μεγάλη πυρκαγιά του 2021 είχε προκαλέσει πρόσθετες καταστροφές και έκανε την αποκατάσταση ακόμη πιο απαιτητική.
Η ακριβής ημερομηνία των εγκαινίων δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί, με τις πληροφορίες να τοποθετούν την τελετή στις τελευταίες εβδομάδες του Δεκεμβρίου. Ούτε η ελληνική κυβέρνηση ούτε το ισπανικό Παλάτι έχουν επιβεβαιώσει μέχρι στιγμής ότι η Σοφία θα βρίσκεται πράγματι εκεί.
Αν όμως η πρόσκληση γίνει αποδεκτή, τα εγκαίνια θα έχουν μια εικόνα που δύσκολα περνά απαρατήρητη: τη γυναίκα που έφυγε από το Τατόι ως πριγκίπισσα της Ελλάδας να επιστρέφει, έξι δεκαετίες αργότερα, ως βασίλισσα της Ισπανίας σε έναν χώρο που στο μεταξύ πέρασε οριστικά στο ελληνικό Δημόσιο και ανοίγει πλέον για όλους.
