Την αυλαία μιας νέας χρονιάς για το σωφρονιστικό σύστημα των Ηνωμένων Πολιτειών άνοιξε η πολιτεία του Τέξας, πραγματοποιώντας την πρώτη εκτέλεση θανατοποινίτη για το 2026. Η διαδικασία έλαβε χώρα στις φυλακές του Χάντσβιλ, όπου ο Τσαρλς Βίκτορ Τόμσον, ηλικίας 55 ετών, άφησε την τελευταία του πνοή στον θάλαμο των εκτελέσεων.

Ο Τόμσον είχε καταδικαστεί στην εσχάτη των ποινών για ένα διπλό έγκλημα πάθους που είχε συγκλονίσει την κοινή γνώμη στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και η εκτέλεσή του σηματοδοτεί την επανέναρξη της εφαρμογής της θανατικής ποινής στη χώρα ύστερα από μια χρονιά ρεκόρ σε αριθμό θανατώσεων.

Το χρονικό της εκτέλεσης στο Χάντσβιλ

Η διαδικασία ξεκίνησε το απόγευμα της Τετάρτης, τοπική ώρα, όταν οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι οδήγησαν τον κατάδικο στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο της φυλακής. Στον Τόμσον χορηγήθηκε θανατηφόρο ενέσιμο διάλυμα, το οποίο αποτελεί την κύρια μέθοδο εκτέλεσης στην πολιτεία του Τέξας. Ο θάνατός του διαπιστώθηκε λίγα λεπτά αργότερα, κλείνοντας έτσι έναν δικαστικό κύκλο που διήρκεσε σχεδόν τρεις δεκαετίες.

Η ατμόσφαιρα έξω από το σωφρονιστικό κατάστημα ήταν βαριά, με μικρές ομάδες υποστηρικτών και πολέμιων της θανατικής ποινής να έχουν συγκεντρωθεί, όπως συμβαίνει σχεδόν σε κάθε προγραμματισμένη εκτέλεση. Το Τέξας διατηρεί τη φήμη της πολιτείας με τη μεγαλύτερη συχνότητα εκτελέσεων στις ΗΠΑ, εφαρμόζοντας με αυστηρότητα τις αποφάσεις των δικαστηρίων παρά τις διεθνείς αντιδράσεις και τις εκκλήσεις ανθρωπιστικών οργανώσεων.

Το διπλό φονικό του 1998

Η υπόθεση για την οποία καταδικάστηκε ο Τσαρλς Βίκτορ Τόμσον ανάγεται στο μακρινό 1998. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο και τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της δίκης, ο δράστης εισέβαλε οπλισμένος στην οικία της πρώην συντρόφου του, Ντενίζ Χέισλιπ, η οποία βρισκόταν εκεί με τον νέο της σύντροφο, Ντάρεν Κιθ Κέιν.

Ο Τόμσον, κινούμενος από ζήλια και εκδικητική μανία, πυροβόλησε και τους δύο. Ο 39χρονος Ντάρεν Κιθ Κέιν έπεσε νεκρός ακαριαία από τα πυρά. Η Ντενίζ Χέισλιπ τραυματίστηκε σοβαρότατα και μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο, όπου οι γιατροί έδωσαν μάχη για να την κρατήσουν στη ζωή. Δυστυχώς, η άτυχη γυναίκα υπέκυψε στα τραύματά της μία εβδομάδα αργότερα, ανεβάζοντας τον τραγικό απολογισμό της επίθεσης στα δύο θύματα.

Το δικαστήριο δεν αναγνώρισε κανένα ελαφρυντικό στον δράστη, κρίνοντάς τον ένοχο για ανθρωποκτονία εκ προθέσεως και επιβάλλοντάς του την ποινή του θανάτου. Κατά τη διάρκεια της πολυετούς παραμονής του στη φυλακή, η νομική ομάδα του Τόμσον εξάντλησε όλα τα ένδικα μέσα προσπαθώντας να ανατρέψει την απόφαση ή να μετατρέψει την ποινή σε ισόβια κάθειρξη, χωρίς όμως αποτέλεσμα.

Η στατιστική εικόνα των εκτελέσεων στις ΗΠΑ

Η εκτέλεση του Τόμσον έρχεται σε μια περίοδο όπου η συζήτηση για τη θανατική ποινή στις ΗΠΑ έχει αναζωπυρωθεί. Το έτος 2025 καταγράφηκε ως μια χρονιά με ιδιαίτερα υψηλή δραστηριότητα στους θαλάμους εκτελέσεων.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία, το προηγούμενο έτος πραγματοποιήθηκαν συνολικά 47 εκτελέσεις σε ολόκληρη την επικράτεια των ΗΠΑ. Ο αριθμός αυτός είναι ο υψηλότερος που έχει σημειωθεί από το 2009, όταν είχαν καταγραφεί 52 θανατώσεις. Η συντριπτική πλειονότητα αυτών, δηλαδή οι 39 περιπτώσεις, πραγματοποιήθηκαν με τη μέθοδο της θανατηφόρας ένεσης.

Ωστόσο, το 2025 σημαδεύτηκε και από την εισαγωγή νέων, αμφιλεγόμενων μεθόδων. Πέντε θανατοποινίτες εκτελέστηκαν με τη μέθοδο της πρόκλησης ασφυξίας διά της εισπνοής αζώτου. Η πρακτική αυτή, που εφαρμόστηκε πρωτοποριακά και εν μέσω σφοδρών αντιδράσεων στην πολιτεία της Αλαμπάμα, έχει χαρακτηριστεί από ειδικούς του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και οργανώσεις δικαιωμάτων ως πιθανή μορφή βασανιστηρίου, λόγω της αγωνίας που ενδέχεται να προκαλεί στον μελλοθάνατο.

Επιπλέον, η πολιτεία της Νότιας Καρολίνας επανέφερε τη μέθοδο του εκτελεστικού αποσπάσματος, η οποία είχε να χρησιμοποιηθεί από το 2010, εκτελώντας τρεις κρατούμενους με αυτόν τον τρόπο.

Η γεωγραφία του θανάτου

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η γεωγραφική κατανομή των εκτελέσεων. Όπως συμβαίνει παραδοσιακά, η πρακτική της θανατικής ποινής παραμένει συγκεντρωμένη κυρίως στις νότιες πολιτείες. Μόλις 11 από τις 50 πολιτείες προχώρησαν σε εκτελέσεις κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους, με το Τέξας, την Αλαμπάμα και τη Φλόριντα να κατέχουν τα θλιβερά πρωτεία.

Αντίθετα, η τάση για κατάργηση ή αναστολή της ποινής συνεχίζεται σε μεγάλο μέρος της χώρας. Σήμερα, η θανατική ποινή έχει καταργηθεί επισήμως σε 23 πολιτείες. Παράλληλα, σε τρεις μεγάλες πολιτείες, την Καλιφόρνια, το Όρεγκον και την Πενσιλβάνια, ισχύει καθεστώς μορατόριουμ, δηλαδή αναστολής των εκτελέσεων, με απόφαση των εκάστοτε κυβερνητών, παρόλο που η ποινή εξακολουθεί να προβλέπεται τυπικά από τον νόμο.

Η περίπτωση του Τσαρλς Βίκτορ Τόμσον υπενθυμίζει ότι παρά τις μεταρρυθμίσεις σε πολλές περιοχές των ΗΠΑ, το Τέξας παραμένει αμετακίνητο στην πολιτική της «οφθαλμόν αντί οφθαλμού», συνεχίζοντας να εφαρμόζει την εσχάτη των ποινών με σταθερό ρυθμό.