Τελικά η αμυντική συμμαχία και η συνεργασία της Ελλάδος με το Ισραήλ ενοχλεί πολλούς στην Ευρώπη, κυρίως λόγω του Νετανιάχου και της πολιτικής του στην Γάζα κατά των Παλαιστινίων.
Η πολωνική ιστοσελίδα αναφέρει ότι "η Ελλάδα ενισχύει τις αποτρεπτικές της ικανότητες επενδύοντας σε στρατιωτική τεχνολογία αιχμής, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Οι ισραηλινές αρχές από την πλευρά τους, στηρίζουν τις δικές τους αμυντικές βιομηχανίες και καλλιεργούν την εικόνα μιας χώρας που εξακολουθεί να έχει φίλους στην Ευρώπη και η οποία, αντίθετα με την κοινή πεποίθηση, δεν είναι πλήρως απομονωμένη στη διεθνή σκηνή.
Η διμερής σύμβαση που υπογράφηκε τον Αύγουστο, η οποία περιλαμβάνει την αγορά ισραηλινών συστημάτων αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας από την Ελλάδα, υπερβαίνει σε αξία τα 3 δισεκατομμύρια δολάρια.
Οι κοινές ανησυχίες σχετικά με τις επεκτατικές πολιτικές της Τουρκίας αποτελούν το βασικό στοιχείο που εδραιώνει αυτόν τον δεσμό.
Η Ελλάδα δεν υποχωρεί! Ξεκινούν οι διαδικασίες για το καλώδιο Κρήτης – Κύπρου, ενώ η Τουρκία απαιτεί άδεια
Για την Ελλάδα, η Τουρκία αποτελεί διαχρονικό αντίπαλο, ενώ για το Ισραήλ, εδώ και αρκετό καιρό, αντιπροσωπεύει μια απειλή συγκρίσιμη με εκείνη που συνιστά το Ιράν για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
Η Άγκυρα, με τη σειρά της, παρακολουθεί με ανησυχία και προβληματισμό την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ Αθήνας και Ιερουσαλήμ.
Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών προειδοποιεί μάλιστα ότι μια τέτοια πολιτική της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη ενδέχεται να οδηγήσει σε πόλεμο σε αυτό το τμήμα του κόσμου.
Η ταχέως μεταβαλλόμενη κατάσταση στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο ωθεί τους βασικούς παίκτες της περιοχής να αναζητήσουν νέους εταίρους και να ενισχύσουν τις υφιστάμενες συμμαχίες.
Ο ανταγωνισμός για κρίσιμες πρώτες ύλες, ιδίως το φυσικό αέριο, το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για την ανάπτυξη των τοπικών οικονομιών αποκτά επίσης ολοένα και μεγαλύτερη σημασία.
Όλα αυτά τα στοιχεία συγκλίνουν στην τρέχουσα πολιτική του Ισραήλ έναντι των γειτόνων του. Πολλά από αυτά παραμένουν αμετάβλητα εδώ και δεκαετίες και ορισμένοι στρατηγικοί προσανατολισμοί παραμένουν σταθεροί, ωστόσο σήμερα παρατηρούμε μια ελαφρά μετατόπιση προς τη Δύση και τον Βορρά.
Πράγματι, το Ιράν και η Συρία, που βρίσκονται ανατολικά του ποταμού Ιορδάνη, εξακολουθούν να αποτελούν το επίκεντρο του ενδιαφέροντος για τους Ισραηλινούς πολιτικούς, τους στρατιωτικούς και τους σχεδιαστές πολιτικής.
Ωστόσο, αποδίδουν αυξανόμενη σημασία στις εξελίξεις κατά μήκος του άξονα Ελλάδας-Κύπρου-Τουρκίας-Λιβάνου-Σαουδικής Αραβίας, βλέποντας σε αυτόν τόσο την πηγή τρεχόντων και κλιμακούμενων προβλημάτων όσο και ευκαιρίες.
Ο Κίμελ ξεφτιλίζει τον Τραμπ για την Κίμπερλι! "Την παράτησαν και οι δύο Ντόναλντ"
Από αυτή την οπτική γωνία, οι πιο ενδιαφέρουσες εξελίξεις λαμβάνουν χώρα στη Μεσόγειο, όπου η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου επιχειρεί να ενισχύσει μια τριμερή συμμαχία με την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Ο άξονας Ισραήλ-Ελλάδας-Κύπρου αποσκοπεί στο να εξισορροπήσει την αυξανόμενη επιρροή της Τουρκίας, να εγγυηθεί την πρόσβαση και την προστασία κοιτασμάτων πρώτων υλών, να διασφαλίσει τις εφοδιαστικές αλυσίδες και το κυριότερο να αποτελέσει ένα «νέο άνοιγμα» για τους Ισραηλινούς εξαγωγείς όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού.
Η Ιερουσαλήμ πέτυχε ένα ακόμη ορόσημο σε αυτόν τον τομέα, υπογράφοντας συμφωνία με την κυβέρνηση της Αθήνας ύψους άνω των 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η οποία προβλέπει, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση της αεράμυνας και της αντιπυραυλικής άμυνας της Ελλάδας και, ευρύτερα, των δυνατοτήτων αποτροπής της.
Πρόκειται για μία από τις επενδύσεις στο πλαίσιο του προγράμματος «Ασπίδα του Αχιλλέα», το οποίο έχει προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί εντός τριετίας. Συνολικά, το υπουργικό συμβούλιο του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει σχεδιάσει αύξηση των αμυντικών δαπανών (κατά περίπου 30 δισεκατομμύρια δολάρια) έως το 2036.
Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις θα εξοπλιστούν με ισραηλινά συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας. Ένα από αυτά είναι το «David’s Sling» (Σφεντόνα του Δαβίδ), ένα σύστημα δοκιμασμένο στο ίδιο το Ισραήλ, το οποίο αναχαιτίζει πυραύλους cruise μέσου και μεγάλου βεληνεκούς και έχει τη δυνατότητα να καταστρέφει στόχους σε ακτίνα έως και 300 χιλιομέτρων.
Το σύστημα «Spyder», από την άλλη πλευρά, προορίζεται για την κατάρριψη εχθρικών αεροσκαφών, ελικοπτέρων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones). Το πιο ευέλικτο σύστημα είναι το «Barak MX», το οποίο μπορεί να πλήξει όλους τους προαναφερθέντες στόχους. Πρόσφατα αγοράστηκε ή παραγγέλθηκε (σε διάφορες διαμορφώσεις) από χώρες όπως η Ολλανδία, η Κολομβία, η Σλοβακία, η Ταϊλάνδη και το Αζερμπαϊτζάν.
Η Ελλάδα εξασφάλισε μερίδιο 25% για την εγχώρια βιομηχανία της στο εν λόγω πρόγραμμα, καθώς και πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα και πηγαίο κώδικα οπλικών συστημάτων, ένα ζήτημα καίριας σημασίας σε κάθε διαπραγμάτευση για τέτοιου είδους συμβάσεις.
«Το Ισραήλ και η Ελλάδα μοιράζονται κοινά στρατηγικά συμφέροντα και αντιμετωπίζουν παρόμοιες περιφερειακές προκλήσεις, σε μια εποχή που δρώντες με ηγεμονικές φιλοδοξίες επιδιώκουν να επεκτείνουν την επιρροή τους, υπονομεύοντας έτσι τη σταθερότητα σε ολόκληρη την περιοχή», δήλωσε ο Ισραέλ Κατς, Υπουργός Άμυνας στην κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου, μετά την υπογραφή της συμφωνίας, υπονοώντας σαφώς την Τουρκία.
Ο Έλληνας ομόλογός του, Νίκος Δένδιας, επεσήμανε τη μεταβαλλόμενη φύση του σύγχρονου πεδίου μάχης και του πολέμου. «Οι σύγχρονες συγκρούσεις μετασχηματίζουν τις παραμέτρους της άμυνας και της αποτροπής. Βαλλιστικοί πύραυλοι, δορυφορικές επικοινωνίες, μη επανδρωμένα συστήματα, υβριδικές...».
Περαιτέρω προβλήματα, περαιτέρω πόλεμοι
Σε πολλούς από τους τομείς που ανέφερε ο Υπουργός Δένδιας, το Ισραήλ αποτελεί κορυφαίο παγκόσμιο κατασκευαστή και εξαγωγέα. Πέρυσι, οι ισραηλινές πωλήσεις όπλων ανήλθαν στα 19 δισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν κατά το ένα τρίτο σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο από το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), το Ισραήλ ξεπέρασε την Βρετανία σε αυτή την κατάταξη για πρώτη φορά στην ιστορία, καθιστάμενο ο έβδομος μεγαλύτερος εξαγωγέας στρατιωτικού εξοπλισμού παγκοσμίως.
Η Ελλάδα προσέλκυσε επίσης το ενδιαφέρον ισραηλινών εταιρειών στο παρελθόν. Τον Ιούνιο του 2023, η ελληνική εταιρεία Intracom Defence εξαγοράστηκε από την Israel Aerospace Industries (αξία συναλλαγής: 65 εκατομμύρια δολάρια), επιτρέποντας στον ισραηλινό κολοσσό να αποκτήσει έρεισμα στην Ευρώπη και πρόσβαση σε κονδύλια της ΕΕ.
Παράλληλα, η ισραηλινή εταιρεία Elbit εγκαινίασε κέντρο εκπαίδευσης πιλότων στην Καλαμάτα. Υπενθυμίζεται ότι το 2015, η Αθήνα και η Ιερουσαλήμ υπέγραψαν Συμφωνία για το Καθεστώς των Ενόπλων Δυνάμεων (SOFA), η οποία ρυθμίζει τις νομικές πτυχές της στρατιωτικής συνεργασίας και των κοινών ασκήσεων, ενώ παράλληλα επιτρέπει την ανάπτυξη στρατευμάτων στο έδαφος της άλλης χώρας.
Το συνολικό εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών έχει επίσης αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια – κατά 41% μεταξύ 2023 και 2024, από περίπου 920 εκατομμύρια δολάρια σε 1,3 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ένας κοινός αντίπαλος, η Τουρκία, ανάγκασε την Ελλάδα και το Ισραήλ να εντείνουν αυτές τις προσπάθειες. Επί σειρά ετών, η Αθήνα και η Άγκυρα διατηρούν σχέσεις που , για να το θέσουμε ήπια, είναι ψυχρές ή, στην καλύτερη περίπτωση, υποτονικές, με βασικό σημείο τριβής, φυσικά, την τουρκική κατοχή της Βόρειας Κύπρου.
Στην περίπτωση του Ισραήλ, οι σχέσεις με την Τουρκία έχουν επιδεινωθεί ραγδαία την τελευταία δεκαετία περίπου.
Ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Νετανιάχου παρουσιάζει πλέον την Τουρκία ως χώρα που συνιστά απειλή για το Ισραήλ σχεδόν εξίσου σοβαρή με εκείνη του Ιράν, κατηγορώντας τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι υποδαυλίζει τον αντισημιτισμό και στηρίζει τη Χαμάς.
Ο Τούρκος πρόεδρος βρέθηκε μάλιστα στο επίκεντρο της προεκλογικής εκστρατείας του Νετανιάχου, εμφανίστηκε σε διαφημιστικές πινακίδες δίπλα σε άλλους φερόμενους ως εχθρούς του εβραϊκού κράτους: τον Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, τον Γενικό Γραμματέα της Χεζμπολάχ Ναΐμ Κασέμ και τον δήμαρχο της Νέας Υόρκης Ζοχράν Μαμντάνι.
Ο Τούρκος πρόεδρος ανταποδίδει τα πυρά, παρομοιάζοντας τον Ισραηλινό πρωθυπουργό με τον Αδόλφο Χίτλερ και κατηγορώντας τον για γενοκτονία στη Γάζα.
«Όπως ο Χίτλερ ανακόπηκε από τη συμμαχία ολόκληρης της ανθρωπότητας, έτσι και ο Νετανιάχου μαζί με τα εγκληματικά του πλοκάμια πρέπει σήμερα να ανακοπούν από το σύνολο της ανθρωπότητας», διακήρυξε με έντονο ύφος ο Ερντογάν κατά την ομιλία του στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, τον Σεπτέμβριο του 2024.
Δεν προκαλεί, λοιπόν, έκπληξη το γεγονός ότι η διεύρυνση της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Ισραήλ και Ελλάδας προκάλεσε άμεση και σφοδρή αντίδραση από την πλευρά της Άγκυρας.
«Η Ελλάδα ακολουθεί μια εξαιρετικά επικίνδυνη πολιτική. Αυτή δεν μπορεί παρά να οδηγήσει σε περαιτέρω αποσταθεροποίηση της περιοχής, σε νέα προβλήματα και σε νέους πολέμους», προειδοποίησε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν.
Για τον Νετανιάχου, η συμφωνία με την Ελλάδα έχει επίσης μια διάσταση που αποσκοπεί καθαρά στη βελτίωση της εικόνας του Ισραήλ.
Η τρέχουσα εικόνα του Ισραήλ στις περισσότερες χώρες είναι αρνητική, τόσο σε επίσημο επίπεδο όσο και στην κοινή γνώμη,ιδιαίτερα στην Ευρώπη.
Η κριτική κατά της κυβέρνησης Νετανιάχου και των ενεργειών των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF), τόσο στη Λωρίδα της Γάζας όσο και στον Νότιο Λίβανο, είναι σχεδόν καθολική και εξαιρετικά έντονη σε ολόκληρη τη Γηραιά Ήπειρο.
Μόνο στην Ισπανία, πάνω από το 80% των πολιτών συμφωνεί με την άποψη ότι το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία. Μια σοβαρή κρίση ξέσπασε αφότου αρκετές χώρες της ΕΕ επέβαλαν απαγόρευση στις εισαγωγές προϊόντων από τα κατεχόμενα εδάφη της Δυτικής Όχθης.
Πρόσφατα, παραλίγο να ματαιωθεί, λόγω κλίματος μποϊκοτάζ, ο ποδοσφαιρικός αγώνας μεταξύ Ισραήλ και Ιρλανδίας.
Υπό αυτές τις συνθήκες, κάθε ένδειξη ομαλών και εποικοδομητικών σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ και κρατών-μελών της ΕΕ είναι πολύτιμη για τον Νετανιάχου.
Αυτό ισχύει για τη συμφωνία προμήθειας εξοπλισμού με την Ελλάδα, την συνεργασία με τη Γερμανία (το INS Drakon, ένα νέο υποβρύχιο του ισραηλινού πολεμικού ναυτικού που κατασκευάστηκε από τη γερμανική εταιρεία ThyssenKrupp, πραγματοποίησε το παρθενικό του ταξίδι στα τέλη Αυγούστου), καθώς και με τη Σλοβενία (στις 9 Σεπτεμβρίου, το Ισραήλ εγκαινίασε την πρεσβεία του στη Λιουμπλιάνα, 34 χρόνια μετά τη σύναψη διμερών σχέσεων)", καταλήγει το ίδιο.
