Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο από την Πνύκα άνοιξε μέτωπο με την Τεχεράνη λίγες ημέρες μετά την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, επιτέθηκε ευθέως στον Ρούμπιο για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποίησε τους ελληνοπερσικούς πολέμους και την καταστροφή της Αθήνας από τις δυνάμεις του Ξέρξη ως ιστορικό παράδειγμα απέναντι στο σημερινό Ιράν.
Μόνο ο “μεγάλος” λείπει – Οι άνθρωποι του Τραμπ έρχονται κατά κύματα στην Αθήνα
Η Τεχεράνη χαρακτήρισε τις αναφορές του μέρος του αμερικανικού «γνωστικού πολέμου» και υποστήριξε ότι η παρουσίαση της ιστορίας με αυτόν τον τρόπο είναι επικίνδυνη και άδικη απέναντι στον ίδιο τον ελληνικό πολιτισμό. Πρόκειται για ασυνήθιστα αιχμηρή διπλωματική απάντηση, καθώς το Ιράν δεν περιορίζεται να υπερασπιστεί τη δική του ιστορική διαδρομή, αλλά στρέφει το επιχείρημά του πάνω στην Ελλάδα και στην πολιτιστική κληρονομιά που επικαλέστηκε ο Ρούμπιο.
Τι είπε ο Ρούμπιο από την Πνύκα
Μιλώντας με φόντο την Ακρόπολη, ο Ρούμπιο είχε αναφερθεί εκτενώς στους ελληνοπερσικούς πολέμους και ειδικότερα στην καταστροφή της Αθήνας το 480 π.Χ. από τις δυνάμεις του Ξέρξη. Περιέγραψε τη λεηλασία ναών, την καταστροφή ιερών και την ισοπέδωση της Ακρόπολης, για να συνδέσει στη συνέχεια την επιστροφή των Αθηναίων και την ανοικοδόμηση της πόλης με την αντοχή του δυτικού πολιτισμού απέναντι σε εξωτερικές απειλές.
Η ιστορική αναφορά δεν έμεινε στο παρελθόν. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών τη συνέδεσε με τις σημερινές γεωπολιτικές προκλήσεις και επιτέθηκε στο θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν, επιχειρώντας να εντάξει τη σύγχρονη αμερικανική στρατηγική σε ένα πολύ ευρύτερο αφήγημα για τη σύγκρουση ανάμεσα στη Δύση και τις δυνάμεις που θεωρεί απειλητικές.
Η απάντηση της Τεχεράνης ήταν σκληρή
Ο Εσμαΐλ Μπαγκάι απάντησε ότι η χρήση αυτής της ιστορικής αναλογίας αποτελεί μέρος ενός αμερικανικού «γνωστικού πολέμου». Κατά την ιρανική θέση, ο Ρούμπιο παρουσίασε διαστρεβλωμένη εικόνα των ιστορικών γεγονότων με σκοπό να δικαιολογήσει τη σημερινή αμερικανική πολεμική στάση απέναντι στο Ιράν.
Ποιος θα πατήσει πρώτος το κουμπί; Το Ιράν ετοιμάζεται για το χειρότερο
Η πιο αιχμηρή φράση της ιρανικής απάντησης αφορούσε την ίδια την Ελλάδα. Ο Μπαγκάι υποστήριξε ότι αυτή η χρήση της Ιστορίας «συνιστά αδικία απέναντι στην ελληνική κουλτούρα και τον πολιτισμό», επιχειρώντας ουσιαστικά να αντιστρέψει το επιχείρημα του Ρούμπιο και να παρουσιάσει την αμερικανική ρητορική ως εργαλειοποίηση της ελληνικής κληρονομιάς.
Του πρότειναν να διαβάσει Χαφέζ
Η ιρανική απάντηση πήρε και έναν συμβολικό χαρακτήρα. Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών πρότεινε στους συμβούλους του Ρούμπιο να του προσφέρουν ένα αντίτυπο από το «Ντιβάν» του μεγάλου Πέρση ποιητή Χαφέζ, ώστε να γνωρίσει, όπως είπε, τη λεπτότητα του ιρανικού πολιτισμού και της περσικής κουλτούρας.
Τους ξεγυμνώνουν στον αέρα – Οι Χούθι καίνε τα αποθέματα της Σ. Αραβίας
Με αυτόν τον τρόπο η Τεχεράνη προσπάθησε να μεταφέρει τη σύγκρουση από το στρατιωτικό και διπλωματικό πεδίο στο πολιτιστικό. Το μήνυμα ήταν σαφές: το σημερινό Ιράν δεν θέλει να ταυτίζεται μονοδιάστατα με την εικόνα της αρχαίας περσικής εισβολής και θεωρεί ότι η ιστορική αναλογία που επέλεξε ο Ρούμπιο εξυπηρετεί σύγχρονες πολιτικές σκοπιμότητες.
Το Ιράν επιχειρεί να γυρίσει το αφήγημα
Η Τεχεράνη υποστήριξε επίσης ότι ο Ρούμπιο, άθελα του, αναγνώρισε κάτι που το Ιράν θεωρεί θεμελιώδες: ότι η περσική και ιρανική ταυτότητα έχει επιβιώσει για χιλιάδες χρόνια. Πρόκειται για σημείο που το ιρανικό καθεστώς χρησιμοποιεί συστηματικά, προβάλλοντας τη συνέχεια του περσικού πολιτισμού πολύ πέρα από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Ισραηλινός ταξίαρχος ε.α προειδοποιεί για τουρκική "φωτιά" παντού
Η σύγκρουση γύρω από την Πνύκα, επομένως, δεν αφορά απλώς μια διαφωνία ιστορικών ερμηνειών. Εντάσσεται στη σημερινή αντιπαράθεση ΗΠΑ και Ιράν, σε μια περίοδο κατά την οποία οι δύο πλευρές παραμένουν σε ένταση για το Στενό του Ορμούζ, τις αμερικανικές κυρώσεις και την πρόταση επτά σημείων που εξετάζεται από την Τεχεράνη.
Στο βάθος Ορμούζ και η νέα διαπραγμάτευση
Ο Μπαγκάι επανέλαβε ότι το Ιράν εξετάζει την απάντηση των Ηνωμένων Πολιτειών στην πρόταση επτά σημείων και θα ενημερώσει τους διαμεσολαβητές όταν ολοκληρώσει την αξιολόγησή της. Η ιρανική πλευρά επιμένει στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού, στον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, στην αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων και στην τήρηση των δεσμεύσεων που, κατά την Τεχεράνη, έχουν συμφωνηθεί.
Παράλληλα, το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών απορρίπτει την αμερικανική εκτίμηση ότι τα Στενά του Ορμούζ έχουν χάσει τη σημασία τους ως μοχλός πίεσης. Η Τεχεράνη διαμηνύει ότι η θέση της για τα δικαιώματα της παραμένει αμετάβλητη, συνδέοντας έτσι την ιστορική αντιπαράθεση με τον Ρούμπιο με τη σημερινή σκληρή διαπραγμάτευση απέναντι στην Ουάσιγκτον.
